---
title: "Orantılılık ilkesi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/orantililik-ilkesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Orantılılık ilkesi

**Kısaca:** Orantılılık ilkesi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TMK m.199 · tasarruf yetkisinin sınırlanması: Sınırlamanın konusunun ve kapsamının, korunan amaca ölçülü olması gerektiğini ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-199)
- TCK m.3 · adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi: Verilecek ceza ve güvenlik tedbirinin, işlenen fiilin ağırlığına uygun olmasını zorunlu kılan ilkedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-3)
- 7223 s. K. m.4 · teknik düzenlemeler: Teknik düzenlemenin gözetilen amacın ötesine geçmemesi, uygun ve orantılı olması, rekabeti engellememesi ve açık ve uygulanabilir olması gerektiği ilkesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7223-sayili-urun-guvenligi-ve-teknik-duzenlemeler-kanunu/madde-4)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ceza Kanunu
- TCK m.3 – Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-3): Verilecek ceza ve güvenlik tedbirinin, işlenen fiilin ağırlığına uygun olmasını zorunlu kılan ilkedir. Ceza miktarı, fiilin ağırlığı ile ölçülür; failin kişisel özellikleri ayrı bir değerlendirme konusudur.

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.199 – V. Tasarruf yetkisinin sınırlanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-199): Sınırlamanın konusunun ve kapsamının, korunan amaca ölçülü olması gerektiğini ifade eder. Genel ve soyut bir sınırlama bu ilkeye aykırıdır.

### Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
- Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m.4 – Teknik düzenlemeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7223-sayili-urun-guvenligi-ve-teknik-duzenlemeler-kanunu/madde-4): Teknik düzenlemenin gözetilen amacın ötesine geçmemesi, uygun ve orantılı olması, rekabeti engellememesi ve açık ve uygulanabilir olması gerektiği ilkesidir.

## İlgili konular

- Temel ilkeler ve tanımlar (Ceza Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-genel-hukumler/temel-ilkeler-ve-tanimlar
- Eşlerin hukukî işlemleri ve birliğin korunması (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/eslerin-hukuki-islemleri-ve-birligin-korunmasi

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2017/267 E., 2018/320 K., 03.07.2018 — ilgili: TCK m.3
- Ceza Genel Kurulu, 2017/717 E., 2017/485 K., 21.11.2017 — ilgili: TCK m.3
- Ceza Genel Kurulu, 2011/335 E., 2012/1804 K., 09.10.2012 — ilgili: TCK m.3

## İlgili terimler

[Piyasaya arz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/piyasaya-arz) · [Yetkili kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-kurulus) · [Teknik düzenleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teknik-duzenleme) · [Kamu Yararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-yarari)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.