--- title: "Organ nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/organ" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Organ **Kısaca:** Organ, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.50 · kullanılması: Tüzel kişinin iradesini oluşturan ve dışa açıklayan, kanun ya da tüzük gereği bu işlevi gören kişi veya kurullardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-50) - Kabahatler K. m.8 · organ veya temsilcinin davranışından dolayı sorumluluk: Kanun veya tüzük gereği tüzel kişiyi temsil ve iradesini oluşturma yetkisine sahip kişi veya kurullardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-8) - TTK m.535 · şirket organlarının durumu: Tüzel kişinin iradesini oluşturan ve açıklayan, kanunda veya kuruluş belgelerinde öngörülen kişi ya da kişi topluluklarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-535) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kabahatler Kanunu - Kabahatler K. m.8 – Organ veya temsilcinin davranışından dolayı sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-8#f1): Kanun veya tüzük gereği tüzel kişiyi temsil ve iradesini oluşturma yetkisine sahip kişi veya kurullardır. Organın davranışı tüzel kişinin davranışı sayılır; organ sıfatı, tüzel kişinin iradesinin oluşmasına fiilen ve kesin biçimde katılmayı şart koşmaz. - Kabahatler K. m.43/A – Tüzel kişilerin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5326-sayili-kabahatler-kanunu/madde-43a#f1): Tüzel kişiyi iradesini açıklayarak temsil eden ve hukuki işlemlerle tüzel kişiyi borç altına sokan kişidir. Organ, tüzel kişinin kendisi sayıldığından tüzel kişiden ayrı bir varlık değildir; organ sıfatı kuruluş belgesi ve kanun ile belirlenir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.50 – II. Kullanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-50#f1): Tüzel kişinin iradesini oluşturan ve dışa açıklayan, kanun ya da tüzük gereği bu işlevi gören kişi veya kurullardır. Organ kavramı, tüzel kişinin dış ilişkilerinde onu temsil eden kişiyi de kapsar. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.535 – IV - Şirket organlarının durumu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-535): Tüzel kişinin iradesini oluşturan ve açıklayan, kanunda veya kuruluş belgelerinde öngörülen kişi ya da kişi topluluklarıdır. Kanuni organlar kanundan, ihtiyari organlar kuruluş belgelerinden kaynaklanır. ### Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun - Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun m.10 – Organ ve doku almaya, saklamaya, aşılamaya ve nakline yetkili sağlık kurumları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2238-sayili-organ-ve-doku-alinmasi-saklanmasi-asilanmasi-ve-nakli-hakkinda-kanun/madde-10#f1): Kanunun kapsamında, insan vücudunda belirli bir işlevi gören ve bütünü oluşturan yapı olarak anlaşılan organ; madde metninde tanımlanmamıştır, kapsamı kanunun genel düzenlemesine bağlıdır. ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-2#f1): Kuruluşun iradesini oluşturan ve yürüten yapılardır. Maddenin düzenlediği organ konusu, organların nitelikleri, seçim usulü ve organlık vasfının sona ermesidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Organ / görev üstlenen kişi** (Kabahatler K. m.8): Organ, tüzel kişinin iradesini oluşturan ve kanun veya tüzükle yetkilendirilmiş kişidir; kabahatin işlenmesi için kuruluş belgesinde ya da kanunda bu sıfatın bulunması yeterlidir. Görev üstlenen kişi organ veya temsilci değildir; tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde bir görevi fiilen üstlenmiştir. Her ikisinin kabahatinde de tüzel kişiye yaptırım uygulanabilir; ancak görev üstlenen kişi için tüzel kişi faaliyetinin ve görevin varlığı ayrıca ortaya konulmalıdır. - **Organ / Temsilci veya görev üstlenen kişi** (Kabahatler K. m.43/A): Tüzel kişinin organı, kuruluş belgesi ve kanun uyarınca tüzel kişiyi iradesiyle bağlayan kişidir. Organ olmayan ama tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişi ile temsilci, tüzel kişinin iradesini doğrudan temsil etmez. Her iki grubun işlediği listedeki suç tüzel kişiye bu madde kapsamında ceza verdirir; fail sıfatı ayrıca tüzel kişinin faaliyetiyle bağlantılı olmalıdır. - **Organ kararı / genel kurul toplantı çağrısı** (TTK m.535): Genel kurul, kanun veya sözleşmeye göre kendi başına toplanma yetkisine sahip olduğu hallerde tasfiye sürecinde bu yetkiyi kullanır. Tasfiye işlerinin gereklerinden olan konularda genel kurul, tasfiye memurlarının çağrısı ile toplanır. Tasfiye sürecinde genel kurulun toplantıya çağrılması tasfiye memurlarının yetkisindedir. - **Özlük hakları / Teşebbüsün kuruluş ve organ düzeni** (399 s. K. m.1): Madde personelin hizmete alınması, görev ve yetkileri, atanma, ilerleme ve yükselme koşulları ile hak ve yükümlülüklerini kapsar. Teşebbüslerin kuruluşu, yönetim kurulu ve genel müdürlük gibi organları 233 sayılı KHK'de düzenlenir. Maddenin uygulanmasında personel rejimi ile kurumsal yapı ayrı kanunî düzenlemelere bağlanır. - **Değişiklik öncesi / sonrası yetkili organ** (698 s. K. m.12): Değişiklik öncesinde hurda ihracı yasağı ve satış serbestliğine ilişkin düzenlemeler İcra Vekilleri Heyeti ibaresini içeriyordu. 2/7/2018 tarihli ve 698 sayılı KHK'nin 12. maddesiyle bu ibare Cumhurbaşkanı olarak değiştirilmiştir. Bu tarihten sonra yasak ve satış konusundaki yetki Cumhurbaşkanına aittir; eski ibareye dayalı işlemlerin hukuki dayanağı ayrıca değerlendirilmelidir. - **Baro başkanının kendi kararı / organ kararının uygulanması** (Av. K. m.97): Baro başkanı, genel kurul, yönetim kurulu ya da disiplin kurulunun kararlarını yerine getirir. Bu durumda görevi uygulama niteliğindedir. Baro başkanının kendi takdirine dayanan günlük işlemler, kanunun ve organ kararlarının verdiği çerçevede yürütülür. Uygulama görevi kararın içeriğini değiştirme yetkisi vermez; karar aykırı uygulanırsa baro başkanının sorumluluğu doğar. ## İlgili konular - Tüzel kişiler: genel hükümler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tuzel-kisiler-genel-hukumler - Sona erme ve özel hâller (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sona-erme-ve-ozel-haller ## Örnek kararlar - 2019/6 E., 2019/25 K., 11.04.2019 — ilgili: 5174 s. K. m.2 - 2012/128 E., 2013/7 K., 10.01.2013 — ilgili: 5174 s. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/776 E., 2023/1205 K., 06.12.2023 — ilgili: TMK m.50 ## İlgili terimler [Temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temsilci) · [Yetkilendirilmiş kurumlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkilendirilmis-kurumlar) · [Üye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uye) · [İş sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-sahibi) · [Tasfiye hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye-hali) · [Kuruluş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus) · [Tasfiye memuru](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasfiye-memuru) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.