--- title: "Otoyol nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/otoyol" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Otoyol **Kısaca:** Yüksek standartlara sahip, trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan, seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolü uygulanan karayoludur. Üç unsurun birlikte bulunması gerekir. (6001 s. K. m.2) ## Kanuna göre anlamı - **3465 s. K. m.3/1-d** (Karayolları Genel Müdürlüğü Dışındaki Kuruluşların Erişme Kontrollü Karayolu (OTOYOL) Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun): üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3465-sayili-karayollari-genel-mudurlugu-disindaki-kuruluslarin-erisme-kontrollu-karayolu-otoyol/madde-3#f1-d - **6001 s. K. m.2/1-k** (Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun): Yüksek standartlara sahip, trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan, seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolunu — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-k ## Kanunda nerede geçiyor ### Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun - Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-2#f1-k): Yüksek standartlara sahip, trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan, seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolü uygulanan karayoludur. Üç unsurun birlikte bulunması gerekir. - Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.13 – Görev ve sorumluluk alanındaki yol ağları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6001-sayili-karayollari-genel-mudurlugunun-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-13#f1): Genel Müdürlük tarafından ilgili kuruluşların görüşü alınarak tespit edilen, kamu yararı ve millî savunma ihtiyaçları gözetilerek sınıflandırılan karayolu sınıflarından biridir. Sınıflandırma, ağın gelişmesine etki eden ekonomik etkenlere de dayanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Otoyol / Erişme kontrollü karayolu** (6001 s. K. m.2): Otoyol; yüksek standart, asgari hız sınırlaması ve erişme kontrolünün üçünün birlikte bulunduğu karayoludur. Erişme kontrolü, transit trafiğe tahsis edilen karayollarında girişin kısıtlanmasıdır ve tek başına otoyol niteliği vermez. Erişme kontrolü uygulanan bir yolun otoyol sayılabilmesi için hız sınırlaması ve yüksek standart koşulları da birlikte aranır. - **Otoyol sorumlu birimi trafik zabıtası / diğer trafik zabıtası** (KTK m.6): Otoyollardan sorumlu birimde görevli trafik zabıtası, İçişleri Bakanının uygun görmesi hâlinde genel zabıta olarak görevlendirilebilir. Bu görevlendirme sorumluluk sahasıyla sınırlıdır. Diğer trafik zabıtası birimleri için maddede İçişleri Bakanı onayına bağlı ayrı bir genel zabıta görevlendirme hükmü bulunmamaktadır; onlar için acil ve zorunlu hâl kuralı geçerlidir. Otoyol birimindeki görevli, bakan takdiriyle ve sorumluluk sahasıyla sınırlı biçimde genel zabıta olarak görevlendirilebilir. - **Otoyol yaban hayvanı geçişi / Diğer karayolları** (KTK m.7): Otoyolun habitatları böldüğü yerlerde l ve m bentleri uyarınca geçiş tesisi ve kafes tel çit yapılır. Diğer karayolları için aynı tesisler bu maddede öngörülmemiştir. Yaban hayvanı geçişi için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün görüşü aranır; kafes tel çit otoyollarla sınırlıdır. - **Yerleşim yeri içi bölünmüş yol / yerleşim dışı bölünmüş ve otoyol (i ve j bentleri)** (KTK m.46): Yerleşim yeri içinde bölünmüş karayollarında ters istikamette sürmek i bendi kapsamındadır. Otoyollarda veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş karayollarında ters istikamette sürmek j bendi kapsamındadır. İki hâl farklı idari para cezası tutarlarına bağlanmıştır: i bendinde 20.000 Türk lirası, j bendinde 90.000 Türk lirası. Her iki bentte de sürücü belgesi geri alma ve araç men sonucu yalnızca j bendi için uygulanır. - **Şehirlerarası çift yönlü yol / Bölünmüş yol / Otoyol** (KTK m.50): Şehirlerarası çift yönlü karayolu, karşılıklı trafiğin fiziki ayrım olmadan aynı yolda aktığı yoldur. Bölünmüş yol ve otoyol, yön ayrımı yapılmış yollardır; otoyol bu grupta en üst sınıftır. Yol türüne göre üst sınır değişir: 90, 110 ve 120 km/s. Yol türünün tespiti sınırın hangi tavanla sınırlı olduğunu belirler. - **Otoyol işi / Otoyol üzerindeki hizmet tesisi işi** (3465 s. K. m.4): Otoyolun yapımı, bakımı ve işletilmesi, erişme kontrollü karayolunun kendisine ilişkin iştir. Hizmet tesisi işi, otoyol üzerinde kullanıcılara hizmet veren tesislerin yapımı, bakımı ve işletilmesidir. Her iki iş de aynı sözleşme ile şirkete bırakılabilir; ancak b bendi yalnızca tesis işine imkân verir. ## Örnek kararlar - 10. Daire, 2022/2398 E., 2025/4159 K., 25.09.2025 — ilgili: 6001 s. K. m.2 - Danıştay 15. Daire Başkanlığı, 2014/524 E., 2017/490 K., 25.01.2017 — ilgili: 6001 s. K. m.2 - Danıştay 15. Daire Başkanlığı, 2016/8185 E., 2017/395 K., 23.01.2017 — ilgili: 6001 s. K. m.2 ## İlgili terimler [İşletici şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletici-sirket) · [Hizmet tesisleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet-tesisleri) · [Karayolu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karayolu) · [Toplayıcı yol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplayici-yol) · [Erişme kontrolü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/erisme-kontrolu) · [Karayolu sınır çizgisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karayolu-sinir-cizgisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.