--- title: "Özel bütçeli idare nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-butceli-idare" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Özel bütçeli idare **Kısaca:** Özel bütçeli idare, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 237 s. K. m.1: Genel bütçenin dışında, kendi özel bütçesiyle işleyen kamu idaresidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/237-sayili-tasit-kanunu/madde-1) - 5018 s. K. geç. m.10: Bir bakanlığa bağlı ya da onunla ilişkili olarak, belirli bir kamu hizmetini görmek amacıyla özel kanunla kurulan, gelir tahsis edilen ve kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen, 5018 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı cetveldeki idarelerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/gecici-madde-10) - 5436 s. K. m.12: Bir bakanlığa bağlı ya da onunla ilişkili olarak belli bir kamu hizmetini görmek amacıyla kurulan, kendisine gelir ayrılan ve bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen idaredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5436-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-12) ## Kanunda nerede geçiyor ### Taşıt Kanunu - Taşıt Kanunu m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/237-sayili-tasit-kanunu/madde-1#f1-a): Genel bütçenin dışında, kendi özel bütçesiyle işleyen kamu idaresidir. Maddede genel bütçeli ve katma bütçeli idarelerle birlikte sayılmıştır. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu geç. m.10 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/gecici-madde-10): Bir bakanlığa bağlı ya da onunla ilişkili olarak, belirli bir kamu hizmetini görmek amacıyla özel kanunla kurulan, gelir tahsis edilen ve kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen, 5018 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı cetveldeki idarelerdir. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5436-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-12): Bir bakanlığa bağlı ya da onunla ilişkili olarak belli bir kamu hizmetini görmek amacıyla kurulan, kendisine gelir ayrılan ve bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen idaredir. Kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenir ve (II) sayılı cetvelde yer alır. ### Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7103-sayili-vergi-kanunlari-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik/madde-26): Kendi gelirleri ve giderleri bakımından ayrı bir bütçe ile yönetilen, genel bütçeye bağlı olmayan kamu idarelerini ifade eder. Maddenin eklediği kapsam bu idarelerin mülkiyetindeki taşınmazları belirler. ## Karıştırılan kavramlar - **Özel bütçeli idare / Sabit ve döner sermayeli müessese** (237 s. K. m.1): Kendi özel bütçesiyle işleyen idarelerdir. Bağlı oldukları idarenin bütçesi içinde sabit veya döner sermaye yöntemiyle çalışan müesseselerdir. Her ikisi de a bendinde yer alır; müessesenin kapsama girmesi bağlı olduğu idarenin kapsamda olmasına bağlıdır. - **Genel bütçeli idare / Özel bütçeli idare** (5436 s. K. m.12): Devlet tüzel kişiliğine dahil olan ve (I) sayılı cetvelde yer alan idareler genel bütçeye tabidir. Bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir hizmeti yürüten, gelir tahsis edilen ve (II) sayılı cetvelde yer alan idareler özel bütçelidir. Genel bütçeli idarelerin gelirleri genel bütçeye girer; özel bütçeli idareler kendi gelirlerinden harcama yapma yetkisine sahiptir. - **Genel bütçeli idare / Özel bütçeli idare / Düzenleyici ve denetleyici kurum** (5018 s. K. m.1): Genel bütçe kapsamındaki idareler (ekli (I) sayılı cetvel) Devlet tüzel kişiliğine dahil olan idarelerdir. Özel bütçeli idareler (ekli (II) sayılı cetvel) ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar (ekli (III) sayılı cetvel) ayrı bütçeye sahip idarelerdir. Üç grubun hepsi kanunun amacı ve genel çerçevesi bakımından bağlıdır; ancak bütçe hazırlama, uygulama ve kontrol usulleri grupların statüsüne göre ayrışır. - **Genel bütçe idaresi / özel bütçeli idare ve sosyal güvenlik kurumu** (5018 s. K. m.20): Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ayrıntılı harcama programı hazırlar ve bunu Cumhurbaşkanlığına vize için gönderir. Özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumları ayrıntılı finansman programı hazırlar ve vize sürecine tabi tutulmaz. Vize ve serbest bırakma oranına göre harcama yalnız genel bütçe idarelerinde söz konusudur; diğerlerinde ise programa uygun harcama yeterlidir. ## Örnek kararlar - 2022/12 E., 2023/162 K., 28.09.2023 — ilgili: 237 s. K. m.1 - Hukuk Genel Kurulu, 2010/607 E., 2010/663 K., 15.12.2010 — ilgili: 5436 s. K. m.12 ## İlgili terimler [Kamuya yararlı dernek](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamuya-yararli-dernek) · [Düzenleyici ve denetleyici kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzenleyici-ve-denetleyici-kurum) · [İktisadi devlet teşekkülü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisadi-devlet-tesekkulu) · [Dış denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dis-denetim) · [Merkezî yönetim bütçesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-yonetim-butcesi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.