---
title: "Özel denetçi nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-denetci"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Özel denetçi

**Kısaca:** Şirketin belirli bir konudaki işlemlerini incelemek üzere mahkemece atanan kişidir. Genel kurulun reddi üzerine azlığın istemiyle mahkemece atanır ve bu atama, azlığa tanınan bir denetim aracıdır. (TTK m.439)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.207 – IX - Çeşitli hükümler — 1. Özel denetim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-207#f1): Belirli bir konunun açıklığa kavuşturulması için mahkemece atanan ve bağımsız olarak inceleme yapan kişidir. Maddede atanma koşulu, denetçi görüşündeki hile veya dolanma tespitine bağlıdır.
- TTK m.406 – I) Topluluk ilişkileri için özel denetçi denetimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-406): Pay sahibinin istemi üzerine, şirketin hâkim şirketle ilişkisini incelemek üzere asliye ticaret mahkemesince atanan denetçidir. Atamanın kapsamı yalnız bu ilişkiyle sınırlıdır.
- TTK m.438 – V - Özel denetim isteme hakkı — 1. Genel kurulun kabulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-438#f2): Belirli olayların açıklığa kavuşturulması için mahkemece atanan, şirket dışından gelen denetim görevlisidir. Bağımsız denetçinin yerine geçmez; yıllık hesapların yeniden denetimi niteliğinde değildir.
- TTK m.439 – 2. Genel kurulun reddi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-439#f1): Şirketin belirli bir konudaki işlemlerini incelemek üzere mahkemece atanan kişidir. Genel kurulun reddi üzerine azlığın istemiyle mahkemece atanır ve bu atama, azlığa tanınan bir denetim aracıdır.
- TTK m.440 – 3. Atama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-440): Şirketin işlem ve hesaplarını incelemek üzere mahkemece görevlendirilen bağımsız uzman kişidir. Maddede bir veya birden fazla kişi olabileceği belirtilmiştir.
- TTK m.441 – 4. Görev (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-441#f3): Şirketin belirli bir konudaki işlemlerini incelemek üzere, özel denetim kararı çerçevesinde görevlendirilen kişidir. Görevi belirli bir konuyla sınırlıdır; genel denetimden ayrılır.
- TTK m.444 – 7. Giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-444#f1): Şirketin belirli bir konudaki işlem ve durumlarını incelemek üzere mahkeme veya genel kurul kararıyla atanan kişidir. Madde, bu kişinin avans ve giderlerine ilişkindir.
- TTK m.554 – VI – Denetçinin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-554#f1): Pay sahiplerinin istemi üzerine mahkemece belirli olayları açıklığa kavuşturmak için atanan kişidir. Şirketin organı değildir; sorumluluğu 554. maddeye göre değil, ilgili özel hükümlere göre belirlenir.

## İlgili konular

- Özel denetim isteme hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ozel-denetim-isteme-hakki
- Denetleme (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/denetleme
- Hukuki sorumluluk ve cezai sorumluluk (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hukuki-sorumluluk-ve-cezai-sorumluluk
- Sorumluluk, tam hâkimiyet hâlinde ve çeşitli hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sorumluluk-tam-hakimiyet-halinde-ve-cesitli-hukumler

## Örnek kararlar

- 11. Hukuk Dairesi, 2023/3905 E., 2024/6282 K., 11.09.2024 — ilgili: TTK m.438, TTK m.440
- İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2018/32 E., 2019/237 K., 18.03.2019 — ilgili: TTK m.438, TTK m.439
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/4103 E., 2024/5891 K., 03.09.2024 — ilgili: TTK m.440

## İlgili terimler

[İstem sahipleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istem-sahipleri) · [Dolanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dolanma) · [Genel kurul onayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-kurul-onayi) · [Hesap denetçisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hesap-denetcisi) · [Zarar gören](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zarar-goren) · [Azlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/azlik) · [Bağlı şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagli-sirket) · [Hâkim şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakim-sirket)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.