--- title: "Özel fon hesabı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-fon-hesabi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Özel fon hesabı **Kısaca:** Özel fon hesabı, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 5520 s. K. geç. m.15: Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte açtıkları hesaptır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-15) - GVK geç. m.85: Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, bildirilen kıymetler için pasifte açtığı hesaptır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-85) - VUK geç. m.32: Değer artışının her kıymete isabet eden tutarıyla ayrıntılı gösterildiği, bilançonun pasifinde yer alan hesaptır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-32) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu m.5 – İstisnalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-5): Satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının pasifte tutulduğu özel hesaptır. Bu hesapta tutulan tutar, belirtilen süre boyunca sermaye ilavesi dışında başka hesaba nakledilemez. - Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.15 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-15#f5): Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte açtıkları hesaptır. Bu hesaptan iki yıl geçmeden çekim yapılamaz ve sermayeye ilave dışında kullanım yasaktır. - Kurumlar Vergisi Kanunu geç. m.19 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/gecici-madde-19#f4): Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, dördüncü fıkraya göre kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte açtıkları hesaptır. Bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez ve sermayeye ilave dışında amaçla kullanılamaz. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.84 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-84): Hibe tutarlarının ayrı bir hesapta izlenmesi için tutulan hesaptır. Hibenin gelir sayılmaması ve proje harcamalarının gider sayılmaması bu hesaba bağlıdır; fon hesabı dışındaki harcamalar bu kapsamda değildir. - GVK geç. m.85 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-85#f2): Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, bildirilen kıymetler için pasifte açtığı hesaptır. Sermayenin cüzü sayılır, sermayeye ilave dışında amaçla kullanılamaz ve tasfiyede vergilendirilmez. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.280/A – Yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paralar: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-280a): Yabancı paranın sarf edilen kısmına ilişkin olumlu ve olumsuz kur farklarının pasifte izlendiği, dönem kazancından ayrı tutulan geçici bir hesaptır. Olumlu kur farkı alacak, olumsuz kur farkı borç kaydedilir. - VUK geç. m.32 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-32): Değer artışının her kıymete isabet eden tutarıyla ayrıntılı gösterildiği, bilançonun pasifinde yer alan hesaptır. Bu tutarın sermayeye ilave edilme dışında başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen kısmı vergilendirilir; kıymetin elden çıkarılması hâlinde ise fon kazancın tespitinde dikkate alınmaz. ### Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun - Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Kanun m.3 – Uygulama esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5811-sayili-bazi-varliklarin-milli-ekonomiye-kazandirilmasi-hakkinda-kanun/madde-3#f2): Kanuni defterlere kaydedilen kıymetler karşılığında pasifte açılan, sermayenin cüz'ü sayılan hesaptır. Sermayeye ilave dışında amaçla kullanılamaz. ## İlgili konular - Gayrimenkullerde veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarında maliyet bedelinin (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkullerde-veya-elektrik-uretim-ve-dagitim-varliklarinda-maliyet-bedelinin - Mükellefiyet (Kurumlar Vergisi Kanunu) (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/konu-ve-mukellefler ## Örnek kararlar - 2008/116 E., 2010/85 K., 24.06.2010 — ilgili: 5811 s. K. m.3 - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2020/1119 E., 2022/78 K., 09.02.2022 — ilgili: 5811 s. K. m.3 - 4. Daire, 2019/9594 E., 2021/4370 K., 23.09.2021 — ilgili: 5811 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Kanaat verici belge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kanaat-verici-belge) · [Beyan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/beyan) · [Bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bildirim) · [Yİ-ÜFE](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yi-ufe) · [Sermaye avansı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermaye-avansi) · [Yeniden değerleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeniden-degerleme) · [İştirak hissesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istirak-hissesi) · [Tam mükellefiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-mukellefiyet) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.