---
title: "Özel hukuk hükümleri nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-hukuk-hukumleri"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Özel hukuk hükümleri

**Kısaca:** Özel hukuk hükümleri, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 233 s. K. m.23 · bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler: Bağlı ortaklığın ticaret şirketi olarak tabi olduğu Türk Ticaret Kanunu ve ilgili özel hukuk düzenlemeleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-23)
- 1211 s. K. m.1 · kuruluş ve unvan: Bankanın işlemlerinde ve ilişkilerinde, bu Kanunda açıkça düzenlenmeyen hallerde uygulanan Türk özel hukuku kurallarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu/madde-1)
- 5523 s. K. m.1 · amaç ve kuruluş: Kamu hukuku kurallarının karşılamadığı hallerde uygulanan, özel hukuk alanına ait genel nitelikli normlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5523-sayili-cumhurbaskanligina-bagli-ofislere-iliskin-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-1)

## Kanunda nerede geçiyor

### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.23 – Bağlı ortaklıklara uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/233-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-23#f1-2): Bağlı ortaklığın ticaret şirketi olarak tabi olduğu Türk Ticaret Kanunu ve ilgili özel hukuk düzenlemeleridir. Bağlı ortaklığın üçüncü kişilerle ilişkisi bu hükümlere göre kurulur.

### Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu m.1 – Kuruluş ve unvan (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu/madde-1#f2): Bankanın işlemlerinde ve ilişkilerinde, bu Kanunda açıkça düzenlenmeyen hallerde uygulanan Türk özel hukuku kurallarıdır. Kanunda sarahat bulunan hallerde bu kurallar devreye girmez.

### Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ofislere İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun
- Cumhurbaşkanlığına Bağlı Ofislere İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5523-sayili-cumhurbaskanligina-bagli-ofislere-iliskin-bazi-duzenlemeler-yapilmasi-hakkinda-kanun/madde-1#f4): Kamu hukuku kurallarının karşılamadığı hallerde uygulanan, özel hukuk alanına ait genel nitelikli normlardır. Madde, Kanunda bir hüküm bulunmadığında bu normlara başvurulacağını belirtmekte, hangi özel hukuk düzenlemesinin uygulanacağını açıkça göstermemektedir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Saklı tutulan hükümler / özel hukuk hükümleri** (233 s. K. m.23): 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de açıkça düzenlenen konular, bağlı ortaklığa özel hukuk olarak değil kararnamedeki hükümle uygulanır. Kararnamede düzenlenmeyen konular bağlı ortaklık bakımından özel hukuk hükümlerine tabidir. Hangi hükmün uygulanacağı önce kararnamede saklı tutulan hususların varlığına bakılarak belirlenir.
- **Kanunla düzenlenen hususlar / özel hukuk hükümleri** (6107 s. K. m.1): Kanunun açıkça düzenlediği kuruluş, unvan, merkez ve ilgili bakanlık gibi hususlar kanuna göre belirlenir. Kanunun düzenlemediği hususlar, bankanın özel hukuk tüzel kişiliği ve anonim şirket statüsü gereği özel hukuk hükümlerine göre çözülür. Bir sorunun cevabı önce 6107 sayılı Kanun'da aranır; orada yoksa Türk Ticaret Kanunu ve diğer özel hukuk kuralları uygulanır.
- **Sulama birliği kamu tüzel kişiliği / özel hukuk hükümleri** (6172 s. K. m.1): Kanunda açıkça düzenlenen hallerde sulama birliğinin kamu tüzel kişisi olarak, kanunun kendi hükümleriyle hareket etmesi. Kanunda hüküm bulunmayan hallerde birliğin özel hukuk hükümlerine tabi olması. Önce 6172 sayılı Kanun hükmüne, o yoksa özel hukuk kurallarına bakılır; hangi işlemin idari, hangisinin özel hukuk ilişkisi olduğu buna göre belirlenir.

## Örnek kararlar

- 2019/94 E., 2022/32 K., 24.03.2022 — ilgili: 1211 s. K. m.1
- Hukuk Genel Kurulu, 2007/96 E., 2007/127 K., 14.03.2007 — ilgili: 233 s. K. m.23
- 10. Daire, 2021/3158 E., 2025/2777 K., 28.05.2025 — ilgili: 1211 s. K. m.1

## İlgili terimler

[Sarahat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sarahat) · [Ofis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ofis) · [Bağlı ortaklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bagli-ortaklik)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.