--- title: "Özel karşılık hesabı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-karsilik-hesabi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Özel karşılık hesabı **Kısaca:** Özel karşılık hesabı, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK geç. m.48: Emtia karşılığı ile demirbaş karşılığı birbirinden ayrı tutulur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-48) - VUK m.324 · vazgeçilen alacaklar: Vazgeçilen alacak tutarının borçlunun defterlerinde ayrıca izlendiği geçici hesaptır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-324) - 6111 s. K. m.10 · işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar: Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, bildirilen emtia için ayrı, makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı açtıkları hesaplardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-10) ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.48 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-48#f2): Bilanço esasına göre defter tutan mükellefin, bu madde uyarınca kaydettiği emtia ile makina, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı ayrı açtığı hesaptır. Emtia karşılığı ile demirbaş karşılığı birbirinden ayrı tutulur. ### Vergi Usul Kanunu - VUK m.324 – Vazgeçilen alacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-324): Vazgeçilen alacak tutarının borçlunun defterlerinde ayrıca izlendiği geçici hesaptır. Bu hesaptaki tutar, madde gereğince zararla itfa edilmediği sürece belirli bir süre sonra kâr hesabına aktarılır. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.10 – İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-10#f2): Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, bildirilen emtia için ayrı, makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı açtıkları hesaplardır. Emtia karşılığı ortaklara dağıtım veya tasfiyede sermayenin unsuru sayılır ve vergilendirilmez. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.6 – İşletme kayıtlarının düzeltilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6736-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasina-iliskin-kanun/madde-6#f1-b): Bilanço esasında defter tutan mükellefin, envantere kaydettiği emtia ve makine-teçhizat-demirbaşlar için ayrı ayrı açtığı hesaptır. Emtia karşılığı, ortaklara dağıtım veya tasfiye hâlinde sermayenin unsuru sayılır ve vergilendirilmez; makine-teçhizat-demirbaş karşılığı birikmiş amortisman olarak işlem görür. ### Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun - Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun m.6 – İşletme kayıtlarının düzeltilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7143-sayili-vergi-ve-diger-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda/madde-6#f1-b): Bilanço esasına göre defter tutanların, bildirilerek aktife kaydedilen emtia ile makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı açtıkları hesaptır. Emtia için ayrılan karşılık sermaye unsuru sayılır; makine, teçhizat ve demirbaşlarda ise birikmiş amortisman olarak işlem görür. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m.6 – İşletme kayıtlarının düzeltilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7440-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-bazi-kanunlarda-degisiklik/madde-6#f1-b): Bilanço esasına göre defter tutan mükellefin, kayda aldığı emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar için açtığı ayrı karşılık hesabıdır. Emtia karşılığı sermaye unsuru sayılır; makine, teçhizat ve demirbaşlar karşılığı birikmiş amortisman addedilir. ## İlgili konular - Alacaklarda ve sermayede amortisman, özel haller (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/alacaklarda-ve-sermayede-amortisman-ozel-haller ## Örnek kararlar - 4. Daire, 2019/3189 E., 2022/6336 K., 09.11.2022 — ilgili: VUK m.324 ## İlgili terimler [Envanter listesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/envanter-listesi) · [Rayiç bedel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rayic-bedel) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.