---
title: "Özel kütük nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-kutuk"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Özel kütük

**Kısaca:** Mirasın açıldığı yer sulh mahkemesinde tutulan, süresi içinde yapılan ret beyanlarının kaydedildiği sicildir. Kayıt, reddin geçerliliğinin şartı olarak düzenlenmemiştir. (TMK m.609)

## Kanuni tanım

- **5490 s. K. m.3/1-z** (Nüfus Hizmetleri Kanunu): Doğum, evlenme, boşanma, ölüm, kayıt düzeltme ve diğer olaylar şeklinde tutulan ve ayrı ayrı tasnif edilen dayanak belgelerinin konulduğu dosyayı — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-3#f1-z

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.609 – 4. Reddin şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-609): Mirasın açıldığı yer sulh mahkemesinde tutulan, süresi içinde yapılan ret beyanlarının kaydedildiği sicildir. Kayıt, reddin geçerliliğinin şartı olarak düzenlenmemiştir.

### Nüfus Hizmetleri Kanunu
- Nüfus Hizmetleri Kanunu m.12 – Tescilde dayanak belgesi zorunluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanunu/madde-12): Dayanak belgelerin bir nüshasının arşivlenmek üzere konulduğu ayrı kütüktür. Nüshanın Genel Müdürlüğe gönderilmesi için tutulur.

## Karıştırılan kavramlar

- **Aile kütüğü işlemi / özel kütük arşivi** (5490 s. K. m.12): Dayanak belgenin aile kütüğüne işlenmesi, kaydın içeriğinin kütüğe yansıtılmasıdır ve imzadan önce gerçekleşir. Özel kütüğe konulan nüsha ise arşiv amacı taşır ve Genel Müdürlüğe gönderilir. Aile kütüğüne işleme ve imza tamamlanmadan arşiv yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılmaz; iki adım sıralıdır.
- **Aile kütüğü / Özel kütük** (5490 s. K. m.3): Aile kütüğü nüfus olaylarının kayıtlarının tutulduğu kütüktür. Özel kütük doğum, evlenme, boşanma ve ölüm gibi olayların dayanak belgelerinin konulduğu dosyadır. Kayıt ile dayanak belgesi ayrı kütüklerde tutulur; nüfus kütüğü bu ikisinin ve yedeklerinin toplamıdır.
- **Aile kütüğü kaydı / Özel kütük kaydı** (5490 s. K. m.5): Kişinin aile bağlarına göre tutulan aile kütüğündeki kayıt, ilçe ve aile esasına göre tutulan ana kütük niteliğindedir. Özel kütüklerde tutulan kayıtlar, aile kütüğünden ayrı olarak tutulan kayıtlardır. İkinci fıkraya göre her iki kayıt aynı hukuki değere sahiptir; birinin diğerine üstünlüğü yoktur.

## İlgili konular

- Ret (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ret

## İlgili terimler

[Mirasın Reddi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mirasin-reddi) · [Dayanak belge](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/dayanak-belge) · [Yetkili görevli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-gorevli) · [Aile kütüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-kutugu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.