---
title: "Özel şartlar nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-sartlar"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Özel şartlar

**Kısaca:** Özel şartlar, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TTK m.1425 · içerik: Belirli bir sözleşmeye özgü olarak kararlaştırılan ve genel şartlardan ayrılan hükümlerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1425)
- DMK m.48 · genel ve özel şartlar: Yalnızca hizmet görülecek sınıfa ya da kurumun özel mevzuatına göre aranan şartlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-48)
- 5684 s. K. m.11 · sigorta sözleşmeleri: İşin özelliğine göre genel şartların yanında sözleşmeye konulabilen ek şartlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-11)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1425 – bb) İçerik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1425#f1): Belirli bir sözleşmeye özgü olarak kararlaştırılan ve genel şartlardan ayrılan hükümlerdir. Poliçede varsa yer alır.

### Devlet Memurları Kanunu
- DMK m.48 – Genel ve özel şartlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-48#f1): Yalnızca hizmet görülecek sınıfa ya da kurumun özel mevzuatına göre aranan şartlardır. Madde B bendinde iki bent halinde düzenlenmiştir ve genel şartlara ek niteliktedir.

### Sigortacılık Kanunu
- Sigortacılık Kanunu m.11 – Sigorta sözleşmeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-11#f1): İşin özelliğine göre genel şartların yanında sözleşmeye konulabilen ek şartlardır. Bunların sözleşme üzerinde ve özel şartlar başlığı altında açıkça gösterilmesi gerekir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Genel şartlar / Özel şartlar** (DMK m.48): Genel şartlar, bütün memur sınıfları için aynı biçimde aranır ve A bendinde sayılmıştır. Özel şartlar, hizmet göreceği sınıfa veya kurumun mevzuatına göre değişir ve B bendinde yer alır. Genel şartı taşımayan kişi, özel şartları karşılasa bile memur olamaz. Özel şart, genel şartın yerine geçmez.

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/250 E., 2025/354 K., 28.05.2025 — ilgili: 5684 s. K. m.11
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1131 E., 2024/75 K., 07.02.2024 — ilgili: 5684 s. K. m.11
- Genel Kurul, 2018/34124 E., 20.05.2021 — ilgili: DMK m.48

## İlgili terimler

[Teklifname](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teklifname) · [Genel şartlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-sartlar) · [Zeyil name](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zeyil-name) · [Prim farkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/prim-farki) · [Lehtar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lehtar)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.