---
title: "Özel tazminat nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-tazminat"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Özel tazminat

**Kısaca:** Kurtaranın, kurtarma işi kapsamında çevre zararını önlemeye veya sınırlandırmaya yönelik çalışması karşılığında, kurtarılacak değerin yetersiz kaldığı hallerde kendisine ödenen ayrı tazminattır. Bu tazminat çevreye ilişkin faaliyetin karşılığıdır ve kurtarma ücretinin yerine geçmez. (TTK m.1318)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1312 – 2. Özel tazminat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1312#f1): Kurtarma ücretine hak kazanılamadığında, kurtaranın kurtarma faaliyeti için yaptığı giderlerinin malikten istenebilen karşılığıdır. Maddede tazminat olarak adlandırılmakla birlikte niteliği, kurtarmaya ilişkin giderlerin geri alınmasıdır.
- TTK m.1313 – 3. Faiz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1313#f1): Kurtarma faaliyetinin çevreye zarar verme tehdidi bulunan gemi veya yükü üzerinde yapılması halinde kurtarana ödenen tazminattır. Eşya teslim edilemediğinde faiz başlangıcı bu tazminat bakımından kurtarma faaliyetinin sonuçlandığı tarihe bağlanmıştır.
- TTK m.1318 – II- Ücret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1318#f2): Kurtaranın, kurtarma işi kapsamında çevre zararını önlemeye veya sınırlandırmaya yönelik çalışması karşılığında, kurtarılacak değerin yetersiz kaldığı hallerde kendisine ödenen ayrı tazminattır. Bu tazminat çevreye ilişkin faaliyetin karşılığıdır ve kurtarma ücretinin yerine geçmez.

## Karıştırılan kavramlar

- **Kurtarma ücreti / özel tazminat** (TTK m.1312): Kurtarma ücreti m.1305'e göre, kurtarılan şeylerin değerine bağlı olarak hesaplanır ve sonuç bakımından başarılı kurtarmaya bağlanır. Özel tazminat, bu ücrete en azından denk bir ücrete ulaşılamadığında devreye giren ve giderleri esas alan bir karşılıktır. Kurtaran m.1305 uyarınca ücret alabiliyorsa m.1312 uygulanmaz; ücret alamaz ya da ücret özel tazminata denk kalmazsa giderler özel tazminat olarak istenebilir.
- **Giderlerin kendisi / artırılmış özel tazminat** (TTK m.1312): Kurtaranın giderleri, makul harcamalar ve teçhizat ile personel bedelinden oluşan temel tutardır. Artırılmış özel tazminat, giderlere ek olarak çevre zararını önleme veya sınırlandırma başarısına bağlı olarak eklenen tutardır. Temel tutar giderlere eşittir; artırım yalnız m.1312/2 koşulları ve üst sınırları içinde yapılabilir ve giderlerin yüzde yüzünü aşamaz.
- **Toplam özel tazminat / kurtarma ücreti sınırı** (TTK m.1312): Özel tazminat toplamı, m.1305 uyarınca hesaplanan kurtarma ücretinin altında kalan tutar olarak belirlenir. Özel tazminat toplamı, kurtarma ücretini aşarsa aşan kısım ödenmez. Toplam özel tazminat kurtarma ücretini aşamaz; aşım varsa ödeme bu oranda sınırlanır.
- **Ücret / Özel tazminat** (TTK m.1318): Kurtarma ücreti, kurtarılan değere ilişkin olarak takdir edilen ana ödemedir. Özel tazminat, çevre zararının önlenmesi veya sınırlandırılmasına yönelik faaliyet için ayrıca takdir edilen tazminattır. Pay hesabında iki kalem birlikte değerlendirilir; kurtaran her ikisinden de uygun bir pay alabilir.

## İlgili terimler

[Kurtaran](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurtaran) · [Kurtarma ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurtarma-ucreti) · [Müşterek avarya](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/musterek-avarya) · [Genel hükümler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/genel-hukumler)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.