--- title: "Özel tertip nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-tertip" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Özel tertip **Kısaca:** Özel tertip, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 189 s. K. m.3: Gelir bütçesinde her yıl açılan, satış bedellerinin kaydedildiği ayrı bir bütçe kalemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/189-sayili-milli-savunma-bakanligi-iskan-ihtiyaclari-icin-sarfiyat-icrasi-ve-bu-bakanlikca/madde-3) - 2937 s. K. m.20 · bütçe: Cumhurbaşkanlığı bütçesi içinde yalnız MİT giderlerine ayrılan, kendine özgü bir ödenek kalemidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2937-sayili-devlet-istihbarat-hizmetleri-ve-milli-istihbarat-teskilati-kanunu/madde-20) - 5217 s. K. m.26: Dışişleri Bakanlığı bütçesinde, transfer edilemeyen konsolosluk gelirlerinin kaydedileceği ayrı bir bütçe tertibidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5217-sayili-ozel-gelir-ve-ozel-odeneklerin-duzenlenmesi-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-26) ## Kanunda nerede geçiyor ### Milli Savunma Bakanlığı İskan İhtiyaçları İçin Sarfiyat İcrası ve Bu Bakanlıkça Kullanılan Gayrimenkullerden Lüzumu Kalmıyanların Satılmasına Selahiyet Verilmesi Hakkında Kanun - Milli Savunma Bakanlığı İskan İhtiyaçları İçin Sarfiyat İcrası ve Bu Bakanlıkça Kullanılan Gayrimenkullerden Lüzumu Kalmıyanların Satılmasına Selahiyet Verilmesi Hakkında Kanun m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/189-sayili-milli-savunma-bakanligi-iskan-ihtiyaclari-icin-sarfiyat-icrasi-ve-bu-bakanlikca/madde-3): Gelir bütçesinde her yıl açılan, satış bedellerinin kaydedildiği ayrı bir bütçe kalemidir. Satış gelirleri genel bütçeye karışmadan bu tertipte izlenir. ### Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu - Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu m.20 – Bütçe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2937-sayili-devlet-istihbarat-hizmetleri-ve-milli-istihbarat-teskilati-kanunu/madde-20): Cumhurbaşkanlığı bütçesi içinde yalnız MİT giderlerine ayrılan, kendine özgü bir ödenek kalemidir. Ödenek bu tertipten karşılanır ve başka giderler için kullanılamaz. ### Özel Gelir ve Özel Ödeneklerin Düzenlenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Özel Gelir ve Özel Ödeneklerin Düzenlenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.26 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5217-sayili-ozel-gelir-ve-ozel-odeneklerin-duzenlenmesi-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde/madde-26): Dışişleri Bakanlığı bütçesinde, transfer edilemeyen konsolosluk gelirlerinin kaydedileceği ayrı bir bütçe tertibidir. Bu tertipteki miktarlar yalnızca Bakanlığın mal ve hizmet alımlarında kullanılabilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Özel tertip / genel Cumhurbaşkanlığı bütçesi** (2937 s. K. m.20): MİT giderleri, Cumhurbaşkanlığı bütçesi içinde kendine ayrılmış özel tertipten karşılanır. Cumhurbaşkanlığının diğer giderleri genel bütçe kalemlerinden karşılanır. MİT ödeneği ayrı izlenir ve bu tertipten başka amaçla kullanılamaz. - **Madde kapsamındaki senet / özel tertip ve döviz tahvili** (4481 s. K. m.16): Devlet iç borçlanma senetleri (özel tertip ve döviz cinsi hariç) bu maddeye tabidir. Özel tertip Devlet tahvilleri ve döviz cinsinden tahviller maddenin kapsamı dışındadır. Bu senetlerin faizinden madde gereğince vergi kesilmez. - **Devlet iç borçlanma senetleri / Nakit Devlet iç borçlanma senetleri / Özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri** (4749 s. K. m.3): Nakit Devlet iç borçlanma senetleri, karşılığında Hazineye nakit imkânı sağlayan senetlerdir. Özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri, ilgili bütçe kanunu ve mevzuat çerçevesinde ihraç edilen ve karşılığında nakit girişi sağlanmayan senetlerdir. Nakit girişi olup olmamasına göre iki senet türü ayrılır; özel tertip senet nakit akışı yaratmaz. - **Vadesinde nakden ödenen özel tertip senetler / Diğer özel tertip senetler** (4749 s. K. m.5): Vadesinde nakden ödenen özel tertip senetler, borçlanma limitinin hesabında yine dikkate alınır. Vadesinde nakden ödenmeyen, çeşitli kanunlara dayanılarak ikrazen ihraç edilen özel tertip senetler limit hesabına girmez. İkrazen ihraç edilen senetlerin limit dışında kalması ancak nakden ödenmemiş olmaları ile mümkündür; nakden ödenenler hesaba katılır. - **Genel ihraç / Özel tertip ihraç** (4749 s. K. m.6): Çeşitleri, satış yöntemi, faiz ve vadesi Bakan tarafından genel olarak belirlenen iç borçlanma senetleri. Belirli bir borç veya yükümlülük karşılığında çıkarılan özel tertip senetler; bunlar için karşılığın bütçede bulunması aranır. Özel tertip senetlerde ilgili yıl bütçesinde yeterli ödenek bulunmadan ihraç yapılamaz. - **Normal özel tertip ihraç / Hazine üstlenimi kapsamındaki ihraç** (4749 s. K. m.6): Karşılığında ödenek bulunması gereken, genel ödenek kuralına tabi özel tertip senetler. 4572 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi (c) bendi çerçevesinde Hazinece üstlenilmesi uygun görülen borçlar karşılığındaki senetler. Bu ikinci grupta ödenek ve aktarma şartı uygulanmaz. ## Örnek kararlar - 2006/22 E., 2006/40 K., 22.03.2006 — ilgili: 5217 s. K. m.26, 189 s. K. m.3 - 2018/95 E., 2023/221 K., 27.12.2023 — ilgili: 2937 s. K. m.20 ## İlgili terimler [Müştereken tespit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mustereken-tespit) · [Savunma Sanayii Destekleme Fonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma-sanayii-destekleme-fonu) · [İta Amiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-ta-amiri) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.