---
title: "Özel vesayet nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozel-vesayet"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Özel vesayet

**Kısaca:** Vesayet altındaki kişinin özel durumuna göre kanunda öngörülen özel bir vesayet türüdür. Denetim makamı, kişinin menfaatine uygun görürse bu vesayeti her zaman sona erdirebilir. (TMK m.402)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.397 – I. Kamu vesayeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-397): Vesayet yetkisinin istisnai olarak bir aile meclisine devredilmesi halidir. Madde metninde kamu vesayeti ile birlikte sayılmış olsa da kamu vesayeti organı değildir; kurulması m.398 koşullarına bağlıdır.
- TMK m.399 – 2. Kurulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-399#f1): Vesayet altına alınan kişinin işlerini, belirli bir işi veya belirli bir malvarlığını yönetmek üzere kurulan vesayet türüdür. Genel vesayetten farklı olarak kapsamı sınırlıdır ve kurulması m.399 uyarınca istemle gerçekleşir.
- TMK m.401 – 4. Güvence (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-401#f2): Vesayet altındakinin kişisel durumuna ilişkin özel bir vesayet türüdür. Kurulabilmesi için aile meclisi üyelerinin güvence vermiş olması gerekir.
- TMK m.402 – 5. Sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-402#f1): Vesayet altındaki kişinin özel durumuna göre kanunda öngörülen özel bir vesayet türüdür. Denetim makamı, kişinin menfaatine uygun görürse bu vesayeti her zaman sona erdirebilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Kamu vesayeti / Özel vesayet (aile meclisi)** (TMK m.397): Kamu vesayetinde yetki vesayet daireleri tarafından kullanılır. Özel vesayette vesayet makamının yetki, görev ve sorumluluğu kurulacak aile meclisine geçer. Özel vesayet kurulursa m.397'deki sulh hukuk mahkemesi vesayet makamı olarak görevini bu meclise bırakır; aile meclisi için m.398 koşulları aranır.
- **Özel vesayet / genel vesayet** (TMK m.399): Özel vesayette kurulma istemi, vesayet altına alınan kişinin yakın hısımları veya eşi tarafından yapılır ve kapsam belirli işlerle sınırlıdır. Genel vesayette vesayet altına alınan kişinin işlerinin tamamı vasinin yönetimine girer ve bu tür vesayet için istem yetkisi farklı biçimde düzenlenir. Hangi vesayet türünün istendiği ayrı ayrı belirlenmeli, istem yetkisi buna göre kontrol edilmelidir.
- **Genel vesayet / Özel vesayet** (TMK m.401): Özel vesayette, vesayet altındakinin işlerinin aile meclisi üyelerinin güvencesine dayandırıldığı bir kurulma koşulu vardır. Bu güvence koşulu, metinde özel vesayet için öngörülmüştür; maddenin koşulu bu tür vesayet bakımından geçerlidir. Özel vesayet kurulurken güvence sağlanmamışsa vesayet kurulamaz; genel vesayet bakımından bu madde ayrı bir koşul getirmez.
- **Özel vesayet / Kamusal vesayet** (TMK m.396): Kamusal vesayette vesayet daireleri yetkilidir ve vasi bu daireler denetiminde görev yapar. Özel vesayette vesayet altındaki kişinin hısımlarından oluşan aile meclisi, vesayet makamının yetki ve sorumluluğunu devralır. Özel vesayet kurulduğunda vesayet makamının yetki ve görevi aile meclisine geçer; kuruluş için hısım ve denetim makamı onayı gerekir.

## İlgili konular

- Vesayet organları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vesayet-organlari

## İlgili terimler

[Aile meclisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-meclisi) · [Denetim Makamı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim-makami) · [Yakın hısım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yakin-hisim) · [Vesayet dairesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-dairesi) · [Fiil Ehliyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiil-ehliyeti) · [Vesayet Makamı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-makami)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.