--- title: "Para cezası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/para-cezasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Para cezası Diğer yazımlar: Para cezaları **Kısaca:** Para cezası, 9 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - İİK m.170 · imzaya itiraz: Kanunda belirtilen hâllerde takip konusu alacağın yüzde onu oranında hükmedilen cezadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-170) - Av. K. m.135 · disiplin cezaları: Yirmibin ila ikiyüzbin Türk Lirası arasında belirlenecek bir paranın disiplin soruşturmasını yürüten baroya ödenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-135) - GVK m.90 · matrahtan ve gelir unsurlarından indirilmiyecek giderler: Kanunda öngörülen bir fiilin cezası olarak ödenen parasal yaptırımdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-90) ## Kanunda nerede geçiyor ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.47 – 2 – Hukuku amme boçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-47): Maddede, özel kanunlarda ayrıca düzenlenen ve İİK'nın dışında kalan bir takip rejimine tabi tutulan amme borcu türü olarak geçer. Para cezasının tahsil şekli ilgili özel kanunda belirlenir. - İİK m.169/A – İtirazın incelenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-169a#f3): Belgedeki imzanın alacaklıya ait olmadığı veya ait olduğu hâlde imzanın inkârının haksız çıkması durumunda, belgenin taalluk ettiği değer veya miktarın yüzde onu oranında hükmedilen cezadır. - İİK m.170 – b) İmzaya itiraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-170#f3): Kanunda belirtilen hâllerde takip konusu alacağın yüzde onu oranında hükmedilen cezadır. Borçlu için imza ret hâlinde, alacaklı için kötü niyet veya ağır kusur hâlinde doğar ve Hazine lehinedir. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.135 – Disiplin cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-135#f2): Yirmibin ila ikiyüzbin Türk Lirası arasında belirlenecek bir paranın disiplin soruşturmasını yürüten baroya ödenmesidir. Tutar her yıl, Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanır. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK m.90 – Matrahtan ve gelir unsurlarından indirilmiyecek giderler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-90#f1): Kanunda öngörülen bir fiilin cezası olarak ödenen parasal yaptırımdır. Vergi cezası dışındaki para cezaları da maddenin kapsamına girer. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.126 – Disiplin cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-126#f1): Yirmi bin ila iki yüz bin Türk lirası arasında belirlenecek bir paranın Türkiye Noterler Birliğine ödenmesidir. Bu tutarlar her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanır. ### Gemi Sağlık Resmi Kanunu - Gemi Sağlık Resmi Kanunu m.7 – İlgili bütçe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2548-sayili-gemi-saglik-resmi-kanunu/madde-7#f1): Kanunda öngörülen hallerde ilgililere uygulanan parasal yaptırımdır. Maddenin ikinci cümlesinde, Genel Müdürlüğün 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsil yetkisinin dışında tutulan gelir türü olarak geçer. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.74 – Zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-74#f1): 5018 sayılı Kanunda öngörülen ve fiilin işlenmesi üzerine uygulanan mali yaptırımdır. Bu madde kapsamında kamu zararı ile birlikte zamanaşımına tabi tutulur. ### Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun - Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.11 – Vergi muafiyeti ve alacaklarının önceliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5894-sayili-turkiye-futbol-federasyonu-kurulus-ve-gorevleri-hakkinda-kanun/madde-11#f3): TFF tarafından Kanunun 15. maddesi gereğince verilen yaptırım niteliğindeki parasal cezadır. Mahsubun konusu yalnız bu cezalardır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.3 – Kanundaki terimler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-3#f11): Adli ve idari para cezalarının tümünü kapsar. Kavram, cezanın kaynağı mahkeme ya da idare olsun fark etmeksizin geçerlidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Para cezası / İşten çıkarma** (Av. K. m.135): Para cezası, görevini savsaklayarak menfaat sağlama, büro veya şube açma ve yasaklı yakınlara ait dava gibi fiillerde parasal yaptırım olarak uygulanır. İşten çıkarma, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, 48. maddedeki suç veya resmi sıfatla avukatlık gibi daha ağır fiillerde mesleki faaliyetten yasaklama olarak uygulanır. Para cezasında meslek faaliyeti sürer; işten çıkarmada üç ay ile iki yıl arası süre boyunca avukat mesleğini yapamaz. - **Para cezası (a) bendi / Kınama (n) bendi** (Av. K. m.135): Para cezası (a) bendi, görevi savsaklayarak veya kötüye kullanarak müvekkilinin zararına menfaat sağlamayı kapsar. Kınama (n) bendi, azami ücretin üzerinde ya da asgari ücret tarifesinin altında ücret belirlemeyi kapsar. Ücret ihlallerinde kınama, müvekkil zararı ve menfaat sağlama unsuru bulunan hallerde para cezası uygulanır; fiilin unsurları ayrı ayrı değerlendirilir. - **Kınama / Para cezası** (1512 s. K. m.126): Kınama, yazıyla bildirilen kusurdur ve parasal bir yükümlülük doğurmaz. Para cezası, Türkiye Noterler Birliğine ödenecek bir parasal yaptırımdır; emredici hükümlere aykırı işlemle üçüncü kişiye ya da kamuya zarar verme, kefil olma yasağına aykırılık, reklam ve rekabet yasağına aykırılık, sekiz ila on dört gün göreve gelmeme gibi daha ağır hâlleri karşılar. Para cezası parasal bir ödeme doğurur; kınamada ise yalnızca yazılı bildirim vardır. - **Para cezası / Geçici olarak işten çıkarma** (1512 s. K. m.126): Para cezası, parasal bir yükümlülük getirir ve noterin mesleki görevine devam etmesini engellemez. Geçici işten çıkarma, noterin bir aydan altı aya kadar görevinden uzaklaştırılmasıdır; mesleğin vakar ve onuruna aykırı davranışlar, ticari faaliyet yasağına aykırılık ve araç kullanma gibi hâlleri karşılar. Geçici işten çıkarmada noterin görevi süreyle durdurulur, noterlik sıfatı saklı kalır; para cezasında görev devam eder. - **Para cezası / Diğer hukuku amme borçları** (İİK m.47): Para cezası için maddede ayrıca mahfuz tutulan özel kanun hükümleri saklıdır. Diğer hukuku amme borçları için ise madde, bunların takibine ilişkin özel kanun hükümlerinin de saklı kaldığını belirtir. Para cezası ile diğer amme borçlarının takibinde İİK'ya değil, kendi kanunlarına bakılır; bu takipler ancak ilgili kanunda öngörülmüşse İİK'ya bağlanır. - **Para cezası / diğer gelirler** (2548 s. K. m.7): Para cezası, Genel Müdürlük bütçesine gelir yazılır ancak 6183 sayılı Kanun kapsamında takip ve tahsil edilmez. Sağlık resmi ve yıllık gemi sağlık cüzdanı bedeli, bütçeye gelir yazılmakla birlikte Genel Müdürlük tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir. Tahsil usulü farklıdır; para cezası için bu maddeye dayalı idari takip yolu açılmamıştır, diğer gelirler için 6183 sayılı Kanun yolu açılmıştır. ## İlgili konular - Haciz yolu ile takip (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/haciz-yolu-ile-takip - Disiplin işlem ve cezaları, baroya yazılmadan önceki ve meslekten ayrıldıktan sonraki eylem (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/disiplin-islem-ve-cezalari-baroya-yazilmadan-onceki-ve-meslekten-ayrildiktan - İlamsız takip ve haciz yoliyle takip (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/ilamsiz-takip-ve-haciz-yoliyle-takip - Beyan esası, gelirin toplanması ve yıllık beyanname (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/beyan-esasi-gelirin-toplanmasi-ve-yillik-beyanname - Kanunun şümulü, terimler, vazifeliler ve salahiyetliler (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/kanunun-sumulu-terimler-vazifeliler-ve-salahiyetliler ## Örnek kararlar - 2024/185 E., 2024/178 K., 05.11.2024 — ilgili: 1512 s. K. m.126 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/219 E., 2025/541 K., 17.09.2025 — ilgili: AATUHK m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/628 E., 2025/82 K., 26.02.2025 — ilgili: İİK m.47 ## İlgili terimler [İnkâr tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inkar-tazminati) · [Kınama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kinama) · [Uyarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uyarma) · [Meslekten çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslekten-cikarma) · [Reklam yasağı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/reklam-yasagi) · [Sağlık resmi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/saglik-resmi) · [İhalenin feshi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihalenin-feshi) · [Mali yıl](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mali-yil) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.