--- title: "Pay defteri nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-defteri" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Pay defteri **Kısaca:** Pay defteri, 3 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.414 · genel olarak: Nama yazılı payların sahiplerini gösteren şirket defteridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-414) - İİK m.94 · iştirak halinde tasarruf edilen mallar: Anonim şirketin paylarının sahiplerini gösterdiği şirket içi defterdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-94) - 6362 s. K. m.137 · çeşitli hükümler: Halka açık ortaklığın paylarının sahiplerini gösteren defterdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-137) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.414 – III - Çağrının şekli — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-414#f1): Nama yazılı payların sahiplerini gösteren şirket defteridir. Mektupla bildirim, pay defterinde yazılı pay sahiplerine yapılmak zorundadır. - TTK m.426 – 2. Şirkete karşı yetkili olma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-426#f1): Nama yazılı payların ve senede bağlanmamış payların sahiplerinin kaydedildiği şirket defteridir. Bu kayıt, sıfatın şirkete karşı kullanılmasında birincil ölçüt olarak işlev görür. - TTK m.487 – III - Pay senetlerinin şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-487#f2): Nama yazılı pay senetlerinin sahiplerinin kaydedildiği, şirketin tuttuğu defterdir. Bu senetler ancak pay defterine kaydolunarak izlenir. - TTK m.500 – 2. Kaydın silinmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-500#f1): Anonim şirketin paylarının ve paysahiplerinin kaydedildiği defterdir. Bu maddede yapılan silme işlemi, pay defterindeki kaydın silinmesi anlamına gelir; ticaret siciline yapılan bir işlem değildir. - TTK m.594 – II - Pay defteri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-594#f1): Şirketin esas sermaye paylarına ilişkin ortaklık kayıtlarını tuttuğu defterdir. Kayıt, payın kime ait olduğunu ve hangi devir ve geçişlerin yaşandığını gösterir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.94 – İştirak halinde tasarruf edilen mallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-94#f1): Anonim şirketin paylarının sahiplerini gösterdiği şirket içi defterdir. Pay senedi veya pay ilmühaberi çıkarılmamışsa anonim şirket paylarının haczi, paya ilişkin haciz bu deftere işlenerek ve şirkete tebliğ edilerek yapılır. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.137 – Çeşitli hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-137#f3): Halka açık ortaklığın paylarının sahiplerini gösteren defterdir. Borsada yapılan işlemler sonucu alınan payların bu deftere kaydı fıkra 3 uyarınca zorunludur. ## Karıştırılan kavramlar - **Pay defteri kaydı / Hamiline pay senedi zilyetliği** (TTK m.426): Senede bağlanmamış pay, nama yazılı pay senedi ve ilmühaberde hak sahibi, pay defterindeki kayda göre belirlenir. Hamiline yazılı pay senedinde hak sahibi, senedin zilyetliğiyle ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimle belirlenir. Pay defteri olmayan hamiline senet hallerinde şirkete karşı hak kullanımı için kayıt yerine zilyetlik ispatı ve bildirim yeterli olur. - **Pay defteri kaydının hukuki niteliği / kurucu etki** (TTK m.594): Kayıtlar açıklayıcı nitelikte kabul edilmektedir; payın iktisabı kayıtla kurulmaz. Kayıt kurucu nitelikte olsaydı, kayıt olmadan ortaklık sıfatı kazanılamazdı. Defterde kayıt olmasa da devir genel kurul onayıyla geçerli olur; kayda güvenilerek iyiniyetle hak kazanılamaz. (11. Hukuk Dairesi, 2023/2709 E., 2024/5317 K., 27.06.2024) - **İzin şartı / Pay defteri kaydı** (6493 s. K. m.25): Dördüncü fıkra, devralanın nitelik taşımasını izne tabi devirlerin şartı olarak koyar. Beşinci fıkra, izinsiz yapılan devrin pay defterine kaydını yasaklar ve bu kaydı hükümsüz sayar. Nitelik şartı eksikse izin verilmez; izinsiz devir kayda alınmazsa hukuki sonuç pay defteri kaydının iptali olur. ## İlgili konular - Devrin sınırlandırılması ve esas sözleşmeyle sınırlama (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/devrin-sinirlandirilmasi-ve-esas-sozlesmeyle-sinirlama - Genel kurul ve çağrı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-kurul-ve-cagri - Pay sahibinin kişisel hakları, pay sahibinin temsili ve oy hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-sahibinin-kisisel-haklari-pay-sahibinin-temsili-ve-oy-hakki - Pay senetleri: ortak hükümler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/pay-senetleri-ortak-hukumler - Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi ve esas sermaye payının işlemlere konu olması (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirket-sozlesmesinin-degistirilmesi-ve-esas-sermaye-payinin-islemlere-konu ## Örnek kararlar - 2013/24 E., 2013/133 K., 14.11.2013 — ilgili: 6362 s. K. m.137 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/366 E., 2023/530 K., 31.05.2023 — ilgili: İİK m.94 - 11. Hukuk Dairesi, 2023/2709 E., 2024/5317 K., 27.06.2024 — ilgili: TTK m.594 ## İlgili terimler [Pay senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-senedi) · [Adres bildirimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/adres-bildirimi) · [İktisap eden](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iktisap-eden) · [Pay sahipliği hakları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-sahipligi-haklari) · [Hamiline yazılı pay senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hamiline-yazili-pay-senedi) · [Nama yazılı pay senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nama-yazili-pay-senedi) · [İlmühaber](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilmuhaber) · [MKK](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mkk) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.