--- title: "Pay oranı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-orani" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Pay oranı **Kısaca:** Pay oranı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - 1319 s. K. geç. m.19: Geçici 19. madde bu payı 2002–2005 yıllarında yüzde 5 olarak belirler. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-19) - 4760 s. K. m.17 · özel tüketim vergisi hâsılatının paylaşımı: Hâsılattan ilgili kuruma ayrılacak yüzde oranıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-17) - 5710 s. K. m.4 · uygulama esasları: Perakende ve toptan satış lisansı sahibi tüzel kişinin bir önceki yıla ait Türkiye toplam enerji tüketimi içindeki yüzde olarak payıdır; alınacak enerji miktarı bu orana göre her yıl yeniden belirlenir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5710-sayili-nukleer-guc-santrallarinin-kurulmasi-ve-isletilmesi-ile-enerji-satisina-iliskin/madde-4) ## Kanunda nerede geçiyor ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu geç. m.19 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-19): 5216 sayılı Kanun'un 23. maddesinin (b) fıkrasına göre Adapazarı Büyük Şehir Belediyesine ayrılan, tahsil edilen emlak vergisinden belediyeye aktarılan paydır. Geçici 19. madde bu payı 2002–2005 yıllarında yüzde 5 olarak belirler. ### Özel Tüketim Vergisi Kanunu - Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.17 – Özel tüketim vergisi hâsılatının paylaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4760-sayili-ozel-tuketim-vergisi-kanunu/madde-17): Hâsılattan ilgili kuruma ayrılacak yüzde oranıdır. Madde metninde savunma sanayii fonu için yüzde 7,9, 4733 sayılı Kanunun 5. maddesindeki giderler için yüzde 0,2 olarak belirlenmiştir; Cumhurbaşkanı bu oranları sıfıra kadar indirebilir. ### Nükleer Güç Santrallarının Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun - Nükleer Güç Santrallarının Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun m.4 – Uygulama esasları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5710-sayili-nukleer-guc-santrallarinin-kurulmasi-ve-isletilmesi-ile-enerji-satisina-iliskin/madde-4): Perakende ve toptan satış lisansı sahibi tüzel kişinin bir önceki yıla ait Türkiye toplam enerji tüketimi içindeki yüzde olarak payıdır; alınacak enerji miktarı bu orana göre her yıl yeniden belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Artırımlı oran / pay oranı** (1319 s. K. geç. m.19): Artırımlı vergi oranı, vergi tahsilinde taşınmaz sahibinin ödeyeceği vergiye ilişkindir. Pay oranı, tahsil edilen vergiden belediyelere ayrılacak payı belirler; 5216 sayılı Kanun'a atıfla düzenlenir. Geçici hüküm iki kuralı birlikte değiştirir: vergi oranı artırımı uygulanmaz, Adapazarı Büyük Şehir Belediyesinin payı yüzde 5 olur. - **Pay oranı belirli / pay oranı belirsiz** (TMK m.688): Kurulduğu hukuki sebepte oran açıkça belirlenmişse o oran geçerlidir. Oran belirlenmemişse ya da belli değilse paylar eşit sayılır. Eşitlik karinesi yalnız oran tespit edilemediğinde işler; aksini iddia eden taraf bunu ispatlamalıdır. - **Pay oranı / Pay tavanı** (5200 s. K. m.15): Oranın belirlenmesi genel kurulun yetkisindedir ve somut oran genel kurul kararıyla saptanır. Maddedeki yüzde on, genel kurulun belirleyebileceği oranın üst sınırıdır ve kanun bu sınırı değiştirilemez kılmıştır. Genel kurul yüzde onu aşan bir pay kararı alamaz; aşan kısım hukuka aykırı olur. - **Bedel farkı ile pay oranı** (5846 s. K. m.45): Bedel farkının yüzde onunu geçmeyen kısmı, tarifeye göre hesaplanan paydır. Açık nispetsizlik taşımayan satışlar ile kararda belirlenen miktarı aşmayan satışlardır. Bu satışlarda pay borcu doğmaz. - **Personel gideri sınırı / pay oranı** (5910 s. K. m.19): Personel giderleri gelirlerin yüzde kırkını geçemez. Dış ticaret hizmetleri için ayrılan pay, bir önceki yılın birlik gelirlerinin yüzde sekizidir. İki oran farklı tabanlar üzerinden hesaplanır; personel gideri üst sınırı ile pay birbirinin yerine geçmez. - **Pay oranı / oy oranı** (TTK m.196): Pay oranında esas alınan ölçüt, payların itibarî değeri ve sermayedir. Oy oranında esas alınan ölçüt, kullanılabilir oy haklarının toplamı ve toplam kullanılabilir oylardır. İmtiyazlı oy tanınan paylarda pay oranı ile oy oranı farklılaşabilir; hâkimiyetin tespitinde iki oran ayrı ayrı hesaplanır. ## İlgili terimler [İkili anlaşma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ikili-anlasma) · [TETAŞ](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tetas) · [Savunma Sanayii Destekleme Fonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma-sanayii-destekleme-fonu) · [Sayılı liste](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sayili-liste) · [Mücavir alan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mucavir-alan) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.