---
title: "Pay üzerinde tasarruf nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay-uzerinde-tasarruf"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Pay üzerinde tasarruf

**Kısaca:** Ortağın payını devretmesi, rehin vermesi veya payı başka biçimde sınırlaması işlemleridir. Elbirliği ortaklığında bu işlemler ortaklık sürerken yapılamaz. (TMK m.376)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.376 – III. Hükmü — 1. Elbirliği ile işletme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-376): Ortağın payını devretmesi, rehin vermesi veya payı başka biçimde sınırlaması işlemleridir. Elbirliği ortaklığında bu işlemler ortaklık sürerken yapılamaz.
- TMK m.688 – C. Birlikte mülkiyet — I. Paylı mülkiyet — 1. Genel kurallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-688): Paydaşın kendi payını devretmesi, rehnetmesi ya da alacaklılarının payı haczettirmesidir. Bu tasarruflar yalnız paydaşın kendi payını konu alır, ortakların diğer paylarını etkilemez.
- TMK m.702 – 2. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-702#f3): Bir ortağın topluluktaki payını devretmesi, rehin vermesi veya başka biçimde pay üzerinde hak doğurması işlemleridir. Topluluk sürerken bu işlemler yapılamaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **Topluluğa giren hak / Pay üzerinde tasarruf** (TMK m.702): Topluluğun ortak malvarlığına ait hak, ortaklar adına birlikte korunur. Ortağın kendi payı üzerindeki devir veya rehin gibi işlemler, bireysel payı etkiler. Sözleşmeden doğan topluluk sürerken pay üzerinde tasarruf yasaktır; topluluğa giren hakların korunması ise her ortağa tanınmıştır.
- **Pay üzerinde tasarruf / ortak hakkın tasarrufu** (SMK m.70): Hak sahibinin kendi payı üzerindeki tasarrufu, bağımsız olarak yapılabilir. Tasarımın bütünü üzerindeki işlemler, ortakların birlikte veya oybirliğiyle yapması gereken işlemlerdir. Pay devri serbesttir; lisans verme ise oybirliğine bağlıdır ve bu ayrım uygulamada iki düzeyin karıştırılmaması gerektiğini gösterir.

## İlgili konular

- Aile malları, aile malları ortaklığı ve hükmü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/aile-mallari-aile-mallari-ortakligi-ve-hukmu
- Birlikte mülkiyet (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/birlikte-mulkiyet
- Elbirliği mülkiyeti (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/elbirligi-mulkiyeti

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/361 E., 2025/337 K., 21.05.2025 — ilgili: TMK m.702
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/433 E., 2025/214 K., 09.04.2025 — ilgili: TMK m.702
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/781 E., 2024/321 K., 06.06.2024 — ilgili: TMK m.702

## İlgili terimler

[Aile malları ortaklığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aile-mallari-ortakligi) · [Eşit hak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esit-hak) · [Paylaşma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/paylasma) · [Tasarruf işlemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-islemi) · [Pay](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pay) · [Elbirliği mülkiyeti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elbirligi-mulkiyeti) · [Paylı mülkiyet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/payli-mulkiyet)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.