--- title: "Personel nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/personel" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Personel **Kısaca:** Personel, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.13 · kişilerin uğradıkları zararlar: Kamu hizmetini yerine getiren ve zarara yol açan kişidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-13) - AYMKYUHK m.30 · mahkeme personeli ve atanması: Anayasa Mahkemesinin hukuki, idari ve mali alanlardaki çalışmalarında görev yapan, Mahkemeye istihdam edilen kişilerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-30) - 5174 s. K. m.3 · tanımlar: Oda, borsa ve Birlikte çalışanların tümünü ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-3) ## Kanuna göre anlamı - **3308 s. K. m.3/1-k** (Mesleki Eğitim Kanunu): kamu ve özel kurum, kuruluş ve işyerlerinde maaş ya da ücret karşılığında çalışan kadrolu veya sözleşmeli elemanlar ile işçileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3308-sayili-mesleki-egitim-kanunu/madde-3#f1-k - **5003 s. K. m.2/1-b** (Karayolları Genel Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol İnşasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanun): Kamu kurum ve kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi olarak çalışan memurlar ile 4857 sayılı İş Kanununa tâbi olarak çalışan işçileri — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5003-sayili-karayollari-genel-mudurlugunce-yapilacak-bolunmus-yol-insasinda-uygulanacak-usul-ve/madde-2#f1-b - **5174 s. K. m.3/1-e** (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu): Oda, borsa ve Birlikte çalışanları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-3#f1-e - **5450 s. K. m.3/1-d** (Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Bağlı Okulların Milli Eğitim Bakanlığına Devredilmesi ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun): Okullar, eğitim merkezleri ve kurslar ile bunların bünyelerinde bulunan döner sermaye işletmelerine ait kadrolarda bulunanları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5450-sayili-kamu-kurum-ve-kuruluslarina-bagli-okullarin-milli-egitim-bakanligina-devredilmesi/madde-3#f1-d - **7068 s. K. m.3/1-i** (Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun): Emniyet Genel Müdürlüğü için emniyet teşkilatında çalışan her sınıftan memuru; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-i - **7512 s. K. m.2/1-c** (Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Kanunu): Dışişleri Bakanlığı merkez ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında görev yapan personeli — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7512-sayili-disisleri-teskilatini-guclendirme-vakfi-kanunu/madde-2#f1-c ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.13 – Kişilerin uğradıkları zararlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-13#f1): Kamu hizmetini yerine getiren ve zarara yol açan kişidir. Madde, dava yöneltilemeyecek kişi olarak bu personeli gösterir. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.30 – Mahkeme personeli ve atanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-30#f1): Anayasa Mahkemesinin hukuki, idari ve mali alanlardaki çalışmalarında görev yapan, Mahkemeye istihdam edilen kişilerdir. Maddede personelin hangi unvanla çalışacağı sayılmamıştır. ### Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu - Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5174-sayili-turkiye-odalar-ve-borsalar-birligi-ile-odalar-ve-borsalar-kanunu/madde-3#f1-e): Oda, borsa ve Birlikte çalışanların tümünü ifade eder. Personel kavramı, çalışanın kurumun hangi birimine bağlı olduğuna bakılmaksızın bu üç kuruluşu kapsar. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-3#f1-g): Emniyet Genel Müdürlüğü için emniyet teşkilatında çalışan her sınıftan memur; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için bu teşkilatlarda görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er ile diğer sınıflardaki memurlardır. Kurum ayrımına göre kapsam değişir. ## Karıştırılan kavramlar - **Personel hizmetleri / Personel Dairesi görevleri** (124 s. K. m.13): Bu maddenin a bendindeki personel ve sosyal hizmetler, Daire Başkanlığının iç hizmet görevidir. Atama, sicil, disiplin ve emeklilik gibi özlük hakları işlemleri ise Personel Dairesi Başkanlığının görevidir. Sosyal hizmetler bu madde kapsamında, özlük işlemleri ise başka birim kapsamında kalır; iki görev karıştırılmamalıdır. - **15. madde kapsamındaki personel / 15. maddeye girmeyen personel** (GVK m.16): 15. maddeye giren kişilerin ücreti, bu madde kapsamında istisna edilmez; genel gelir vergisi hükümlerine tabidir. 15. maddeye girmeyen memur ve hizmetlilerin ücreti, yalnız bu işlerinden dolayı aldıkları ölçüde ve karşılıklılık şartıyla istisna edilir. Yalnızca ikinci gruptaki kişiler bu maddeden yararlanabilir; kişinin hangi gruba girdiği belirlenmeden istisna uygulanmaz. - **Yabancı elçilik personeli (16. madde istisnası var) / istisnadan yararlanmayan personel** (GVK m.95): 16. maddedeki istisnadan yararlanan elçilik ve konsolosluk personeli bu maddenin 2. bendinin kapsamı dışındadır. 16. maddedeki istisnadan yararlanmayan elçilik ve konsolosluk personeli 2. bent kapsamındadır. İstisnadan yararlanmayan personelin ücretinde tevkifat yapılmaz ve gelir yıllık beyanname ile bildirilir. - **Genel personel / Toplu İş Sözleşmesi kapsamındaki personel** (GVK geç. m.13): Toplu iş sözleşmesi düzenine tabi olmayan hizmet erbabı, artış farkını Bakanlar Kurulunun tespit ettiği tarihlerde ve usul ve esaslara göre alır. Toplu iş sözleşmesi düzenine tabi personel hakkında bu madde yerine geçici 14. madde hükümleri uygulanır. İki grup için farklı ödeme rejimi uygulanır; toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personelin hakkı geçici 14. maddeye göre belirlenir. - **Toplu sözleşme kapsamındaki işçi / toplu sözleşmeye paralel zam alan kapsam dışı personel** (GVK geç. m.14): Toplu iş sözleşmesine tabi işçiler, sözleşmenin doğrudan kapsamına girer. Kapsam dışı personel, sözleşmeye paralel olarak zam almaları nedeniyle maddenin kapsamına açıkça dahil edilmiştir. Her iki grup için de vergi değişikliğinden doğan net ücret artışı Merkez Bankasındaki hesaba aktarılır. - **Genel Müdür / diğer personel atama** (205 s. K. m.11): Genel Müdür ve yardımcıları, Yönetim Kurulunun doğrudan tayin ve icap halinde azli yetkisindedir. Diğer memur ve müstahdemlerin tayini, Genel Müdürlüğün teklifi üzerine yapılır. Atama yetkisi ile teklif yetkisi aynı organda toplanmaz; diğer personelde Yönetim Kurulu teklifle bağlıdır. ## İlgili konular - Teşkilat yapısı (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2017/2927 E., 2022/56 K., 25.01.2022 — ilgili: DMK m.13 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1743 E., 2021/1446 K., 18.11.2021 — ilgili: DMK m.13 - Hukuk Genel Kurulu, 2017/1838 E., 2021/1447 K., 18.11.2021 — ilgili: DMK m.13 ## İlgili terimler [Üst](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust) · [Borsa](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borsa) · [Atama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/atama) · [Emir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/emir) · [Üst disiplin amirleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ust-disiplin-amirleri) · [Disiplinsizlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/disiplinsizlik) · [Hizmet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hizmet) · [Âmir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mir) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.