---
title: "Peşin karar ve ilam harcı nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/pesin-karar-ve-ilam-harci"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Peşin karar ve ilam harcı

**Kısaca:** Nispi karar ve ilam harcının dava açılırken ödenen kısmıdır. (Harçlar K. m.30)

## Kanunda nerede geçiyor

### Harçlar Kanunu
- Harçlar K. m.28 – Nispi harclarda ödeme zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-28): Dava açılırken, nispi karar ve ilam harcının dörtte birinin ödenmesi gereken kısmıdır. Maddenin a bendi uyarınca bu oran, ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında yirmide bir olarak uygulanır.
- Harçlar K. m.30 – Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-30#f1): Nispi karar ve ilam harcının dava açılırken ödenen kısmıdır. Madde, eksik kalan bu harcın noksan değer üzerinden tamamlanmasını öngörür.
- Harçlar K. m.31 – Peşin alınan karar ve ilam harclarının geri verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/492-sayili-harclar-kanunu/madde-31): Dava açılırken veya karar aşamasında, hüküm altına alınacak miktar üzerinden önceden alınan ve işin sonunda hesaplanan asıl harçtan mahsup edilen harç kısmıdır. Nispi harçlı davalarda dörtte bir oranında alınır; kanunda belirlenen özel hallerde bu oran farklı olabilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Peşin karar ve ilam harcı / Peşin ilamsız takip harcı** (Harçlar K. m.31): Karar ve ilam harcının peşin kısmı, davanın hükme bağlanması aşamasında alınır ve m.31 kapsamındadır. İlamsız takipte alınan peşin harç, m.29 uyarınca alacaklının mahkemeye gitmek zorunda kalması hâlinde iade edilir ya da isteği üzerine mahsup edilir. Bu iki harç farklı hükümlere tabidir; m.31'de iade yalnızca talebe bağlıdır, m.29'da ise alacaklının tercihine göre iade veya mahsup söz konusudur.
- **Peşin karar ve ilam harcı / Merkezi Takip Sistemi harcı** (Harçlar K. m.31): Peşin karar ve ilam harcının fazlası, işin sonunda hesaplanan harç ile peşin ödeme arasındaki farktır. Merkezi Takip Sistemi harcı, m.29/A uyarınca takibin sonuçlandırılamaması veya vazgeçme hâlinde geri verilmez. m.31 fazlalık iadesi öngörürken m.29/A'da iade yoktur; iki harç birbirine karıştırılmamalıdır.
- **Peşin karar ve ilam harcı / İşçi alacağı harcı (m.33)** (Harçlar K. m.31): Genel kuralda peşin harç alınır ve hitamda hesaplanan harçtan mahsup edilir. İş mahkemelerinde işçi lehine hükmedilen alacakların takibinde işçiden harç alınmaz; harç işçi haklı çıktığında borçludan tahsil edilir. İşçi alacağında m.31 kapsamında peşin harç iadesi sorunu doğmaz; harç ertelenir, affedilmez.

## İlgili konular

- İcra takibinden vazgeçme (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/icra-takibinden-vazgecme

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2016/315 E., 2021/212 K., 04.03.2021 — ilgili: Harçlar K. m.28
- Hukuk Genel Kurulu, 2016/1201 E., 2021/149 K., 23.02.2021 — ilgili: Harçlar K. m.28
- Hukuk Genel Kurulu, 2016/1202 E., 2021/150 K., 23.02.2021 — ilgili: Harçlar K. m.28

## İlgili terimler

[Hitâm](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hit-m) · [Bakiye karar ve ilam harcı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakiye-karar-ve-ilam-harci)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.