--- title: "Program nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/program" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Program **Kısaca:** Program, 8 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.193 · devlet memurları için konut: Cumhurbaşkanınca onanan, konut ihtiyaçlarının hangi yerlerde ve hangi sırayla karşılanacağını gösteren planlama belgesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-193) - 224 s. K. m.1 · kanunun gayesi: Tababet ve tababetle ilgili hizmetlerin sosyalleştirilmesinin hangi usul ve aşamalarla gerçekleştirileceğini belirleyen, kanun çerçevesinde hazırlanacak düzenleyici belgedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/224-sayili-saglik-hizmetlerinin-sosyallestirilmesi-hakkinda-kanun/madde-1) - 2960 s. K. m.14 · bütçe: Bir bütçe içinde belirli bir hizmet veya kuruluşun ödeneklerinin ayrı olarak gösterildiği bölümdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-14) ## Kanuna göre anlamı - **5429 s. K. m.2/1-f** (Türkiye İstatistik Kanunu): Resmî İstatistik Programını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5429-sayili-turkiye-istatistik-kanunu/madde-2#f1-f - **6112 s. K. m.3/1-r** (Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun): Bir medya hizmet sağlayıcı tarafından hazırlanan bir yayın akış çizelgesi veya katalog içinde yer alan bir dizi görsel ve/veya işitsel unsurun oluşturduğu tek bir bütünü — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6112-sayili-radyo-ve-televizyonlarin-kurulus-ve-yayin-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-3#f1-r ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.193 – Devlet memurları için konut (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-193#f1): Cumhurbaşkanınca onanan, konut ihtiyaçlarının hangi yerlerde ve hangi sırayla karşılanacağını gösteren planlama belgesidir. Ödeneklerin ve fonun kullanımı bu programa bağlıdır. ### Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun - Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun m.1 – Kanunun gayesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/224-sayili-saglik-hizmetlerinin-sosyallestirilmesi-hakkinda-kanun/madde-1#f1): Tababet ve tababetle ilgili hizmetlerin sosyalleştirilmesinin hangi usul ve aşamalarla gerçekleştirileceğini belirleyen, kanun çerçevesinde hazırlanacak düzenleyici belgedir. Programın ne zaman ve hangi organ tarafından hazırlanacağı madde metninde belirtilmemiştir. ### Boğaziçi Kanunu - Boğaziçi Kanunu m.14 – Bütçe (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2960-sayili-bogazici-kanunu/madde-14#f1): Bir bütçe içinde belirli bir hizmet veya kuruluşun ödeneklerinin ayrı olarak gösterildiği bölümdür. Madde, Boğaziçi İmar Müdürlüğü bütçesinin İstanbul Belediyesi bütçesinde bu biçimde yer alacağını öngörür. ### Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu - Astsubay Meslek Yüksekokulları Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4752-sayili-astsubay-meslek-yuksekokullari-kanunu/madde-3#f1-d): Kanunda belirtilen özelliklere sahip muvazzaf astsubay yetiştirmek amacıyla, Milli Savunma Bakanlığınca belirlenen, branş veya ihtisasa yönelik eğitim konu, kapsam ve sürelerinin bütünüdür. Programın içeriği Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.68 – Düzeltici önlemler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-68#f2): Kurumun uygun göreceği bir süre içinde ve onaylayacağı bir çerçevede bankanın tedbirleri nasıl alacağını gösteren planıdır. Tedbirlerin alınması ve uygulanması bu programa bağlıdır. ### Türkiye İstatistik Kanunu - Türkiye İstatistik Kanunu m.54 – İdarî para cezaları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5429-sayili-turkiye-istatistik-kanunu/madde-54#f2): Kanun kapsamında hazırlanan ve istatistiki bilgi toplama faaliyetlerinin çerçevesini belirleyen programdır. Madde, bilgi istemenin ve bilgi vermemenin bu program kapsamıyla sınırlı olduğunu öngörür. ### Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Hizmetleri Hakkında Kanun - Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Hizmetleri Hakkında Kanun m.16 – Genel hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5648-sayili-tarim-ve-kirsal-kalkinmayi-destekleme-hizmetleri-hakkinda-kanun/madde-16#f2): Avrupa Birliğinden sağlanan kırsal kalkınma fonlarının kullanımına ilişkin çerçeve belgedir. Fonların programlanması, bu programın hazırlanması ve yürütülmesi işini kapsar. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.88 – Denetim faaliyeti ve denetim yetkilileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-88#f2): Kurul Başkanı tarafından önemlilik, öncelik ilkeleri ve risk değerlendirmeleri esas alınarak oluşturulan ve denetim faaliyetinin yürütüleceği çerçeveyi belirleyen plandır. Denetimin temel yürütme aracı budur. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel görevden kaçınma (birinci fıkra) / Program kapsamında bilgi verme yükümlülüğü (ikinci fıkra)** (5429 s. K. m.54): Birinci fıkra, sayımlarda verilen görevleri yapmaktan kaçınanları cezalandırır. İkinci fıkra, Program kapsamında istenen bilgileri vermeyen, eksik veya hatalı verenleri ve uyarıya rağmen yükümlülüğünü yerine getirmeyenleri kapsar. İkinci fıkrada uyarı usulü aranır; birinci fıkrada ise doğrudan ceza uygulanır. - **Kurum tarafından 9 uncu madde kapsamında talep edilen kayıt ve veriler (ek fıkra) / Program kapsamında istenen bilgiler (ikinci fıkra)** (5429 s. K. m.54): Ek fıkra, kurumun 9 uncu madde uyarınca istediği kayıt ve verileri kapsar; yükümlü ilgili kurum ve kuruluşlardır. İkinci fıkra, Program kapsamında gerçek kişi ve özel hukuk tüzel kişilerinden istenen bilgileri kapsar. Ek fıkrada ceza üst yöneticilere, otuz günlük süre sonunda ve ikinci fıkranın (b) bendi tutarı üzerinden uygulanır; uyarı usulü aranmaz. - **Programlı denetim / program dışı denetim** (6362 s. K. m.88): Programlı denetim, önemlilik, öncelik ve risk değerlendirmelerine göre önceden oluşturulan programa dayanır. Program dışı denetim, programda yer almayan ancak Kurul Başkanının gerekli gördüğü hususlarda yapılan denetimdir. Program dışı denetim için programın değiştirilmesi zorunlu değildir; Kurul Başkanının takdiri yeterlidir. - **Defter yükümlülüğü (4. fıkra) / Muhasebe standartları ve program kuralları (6. fıkra)** (VUK m.353): 4. fıkra, günlük kasa ve hasılat defterlerinin bulundurulması, kaydı ve ibrazı ile levha yükümlülüğünü kapsar. 6. fıkra, muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına, mali tablolara ve muhasebe programlarına ilişkin kuralları kapsar. Her iki fıkra da tespit başına sabit tutarla ceza öngörür; ancak 4. fıkra tespit başına, 6. fıkra ise bir yükümlülük ihlali başına uygulanır. - **Uzun vadeli program / yıllık genel program** (233 s. K. m.29): Uzun vadeli program teşebbüslerce hazırlanır ve ilgili bakanlığın incelemesinden geçerek Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilir. Yıllık genel yatırım ve finansman programı Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanır ve Cumhurbaşkanınca karara bağlanır. Hazırlayan makam ve onay mercii farklıdır; yıllık programın karara bağlanma süresi takvim yılı başından en az yetmişbeş gün öncesidir. - **Yıllık genel program / işletme bütçesi** (233 s. K. m.29): Yıllık genel yatırım ve finansman programı, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen üst düzey bir plandır. İşletme bütçesi, her hesap dönemi için teşebbüsün kendi yönetim kurulunca onaylanan gelir-gider planıdır. Bütçe programa bağlıdır; programdaki hedefler bütçenin esasını oluşturur, bütçe programdan bağımsız hazırlanamaz. ## Örnek kararlar - 2024/17 E., 2024/205 K., 04.12.2024 — ilgili: 5429 s. K. m.54 - 2018/44 E., 2018/50 K., 31.05.2018 — ilgili: 4752 s. K. m.3 - 2016/167 E., 2016/160 K., 12.10.2016 — ilgili: 4752 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Rektör](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rektor) · [Sayım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sayim) · [Ulusal Yetkilendirme Görevlisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ulusal-yetkilendirme-gorevlisi) · [Askerî eğitim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/askeri-egitim) · [Bölüm başkanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bolum-baskani) · [İstatistikî birim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istatistiki-birim) · [Meslek personeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meslek-personeli) · [Astsubay meslek yüksek okulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/astsubay-meslek-yuksek-okulu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.