--- title: "Protokol nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/protokol" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Protokol **Kısaca:** Protokol, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Av. K. m.76 · baroların kuruluş ve nitelikleri: Resmi törenlerde yer sıralamasını ifade eder. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-76) - AATUHK geç. m.4: Belediyeler bütçesinden karşılanan personelin tedavi giderleri bakımından, ilgili belediye ile düzenlenen ve tahsil edilemeyen alacak tutarını belirleyen anlaşmadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/gecici-madde-4) - 5230 s. K. m.3 · devir işlemine ilişkin hükümler: Pamukbank, TMSF ve Halkbank arasında yapılan ve devrin işleyişini belirleyen sözleşmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5230-sayili-pamukbank-turk-anonim-sirketinin-turkiye-halk-bankasi-anonim-sirketine-devri-ve/madde-3) ## Kanuni tanım - **5977 s. K. m.2/1-u** (Biyogüvenlik Kanunu): 17/6/2003 tarihli ve 4898 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 17/7/2003 tarihli ve 2003/5937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’nin Biyogüvenlik Kartagena Protokolünü — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5977-sayili-biyoguvenlik-kanunu/madde-2#f1-u ## Kanunda nerede geçiyor ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.76 – Baroların kuruluş ve nitelikleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-76#f3): Resmi törenlerde yer sıralamasını ifade eder. Üçüncü fıkra, barolara protokolde İl Cumhuriyet Başsavcısının yanındaki yeri tanır. ### Pamukbank Türk Anonim Şirketinin Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketine Devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklikyapılmasına İlişkin Kanun - Pamukbank Türk Anonim Şirketinin Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketine Devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklikyapılmasına İlişkin Kanun m.3 – Devir işlemine ilişkin hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5230-sayili-pamukbank-turk-anonim-sirketinin-turkiye-halk-bankasi-anonim-sirketine-devri-ve/madde-3#f1): Pamukbank, TMSF ve Halkbank arasında yapılan ve devrin işleyişini belirleyen sözleşmedir. Devir, bu protokolle başka bir işleme gerek kalmaksızın gerçekleşir. ### Belediye Kanunu - Belediye Kanunu m.8 – Birleşme ve katılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5393-sayili-belediye-kanunu/madde-8#f5): Katılma sonrasında, katılınan belde ile katılan köy veya beldenin taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçlarının devri ve paylaşımını belirleyen taraflar arası sözleşme. ### Tohumculuk Kanunu - Tohumculuk Kanunu m.40 – Orman bitki türlerine ilişkin hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5553-sayili-tohumculuk-kanunu/madde-40#f1): Maddede devrin yapılma biçimini belirleyen idari sözleşme niteliğindeki düzenlemedir. Devrin kapsamı ve uygulama ayrıntıları protokolle belirlenir; maddede protokolün içeriği yer almaz. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK geç. m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/gecici-madde-4#f2): Belediyeler bütçesinden karşılanan personelin tedavi giderleri bakımından, ilgili belediye ile düzenlenen ve tahsil edilemeyen alacak tutarını belirleyen anlaşmadır. Protokolde belirlenen tutar, terkinin ölçütüdür. ### Aile ve Gençlik Fonu Kurulması Hakkında Kanun - Aile ve Gençlik Fonu Kurulması Hakkında Kanun m.4 – Fondan yapılacak kaynak aktarımları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7474-sayili-aile-ve-genclik-fonu-kurulmasi-hakkinda-kanun/madde-4#f5): İlgili kurum ve kuruluşların, yararlanıcılara aktarım ve geri ödemelerin tahsili için 6493, 6361 sayılı kanunlar kapsamındaki kuruluşlar ve kredi garanti kurumlarıyla yapabileceği sözleşmedir. Yapılması bir zorunluluk değil, yetkidir. ## Karıştırılan kavramlar - **Üçüncü fıkra protokol düzeni / diğer kamu düzeni** (Av. K. m.76): Protokolde barolara tanınan yer, yani İl Cumhuriyet Başsavcısının yanındaki sıra. Protokolde diğer meslek kuruluşlarının ya da kamu kurumlarının konumu. Yer sıralaması yalnızca protokol düzenine ilişkindir; baronun yetkilerini veya görevlerini genişletmez. - **Protokol yapabilen kuruluşlar / diğer kuruluşlar** (7474 s. K. m.4): 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme hizmeti sağlayıcılar, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki finansman şirketleri ve kredi garanti kurumları, 5. fıkraya göre protokol tarafı olabilir. Bu sayılanların dışındaki kuruluşlar, 5. fıkra kapsamında protokol tarafı olarak sayılmamıştır. Yararlanıcıya aktarım ve geri ödeme tahsili için yapılacak protokolün dayanağı yalnızca sayılan kuruluşlar olabilir. - **Yazışma / protokol-tören işleri** (124 s. K. m.4): Yazışmalar, Başkanın kendi adına yürüttüğü yazılı iletişimi kapsar ve a bendinde düzenlenir. Protokol, ziyaret ve tören işleri, Başkanın resmi temsil ve organizasyon faaliyetlerini kapsar ve b bendinde düzenlenir. İki görev alanı ayrı bentlerde sayıldığı için bir işin hangi bente girdiği ayrıca belirlenir; ikisi de Özel Kalem Müdürlüğünün görevi olarak sayılmıştır. - **Protokol defteri / Diğer tıbbi kayıtlar** (1219 s. K. m.72): Madde kapsamındaki protokol defteri, Sağlık Bakanlığınca belirlenen şekle ve mahalli onaya bağlıdır. Şekle ve onaya uygun olmayan, başka amaçla tutulan tıbbi kayıtlar bu madde kapsamında değerlendirilmez. Yalnızca şekle uygun ve onaylı protokol defteri m.72 uyarınca delil değeri taşır. - **Askeri personel ile müdür arasındaki protokol / Yüksek okul komutanı ile askeri personel arasındaki protokol** (4752 s. K. m.10): Müdürün askeri personel ile protokol ilişkisi, komutanın yararlandığı esasla düzenlenir. Komutanın protokol ilişkisi doğrudan komutanlık yapısına göre belirlenir. Protokol düzeninde müdür ile komutan aynı esasa tabi tutulur. - **Genel protokol tribünü / Milli müsabaka protokol tribünü** (5894 s. K. m.13): Spor tesisindeki tribünün kişi sayısı ve yönlendirmesi, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü talimatına göre il veya ilçe müdürlüklerince yapılır. Milli müsabakada protokol tribünü TFF tarafından düzenlenir. Milli müsabakalarda tribün düzenlemesi federasyona geçer; diğer müsabakalarda il ve ilçe müdürlükleri yetkilidir. ## İlgili konular - Genel hükümler, baroların organları ve baro genel kurulu (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/genel-hukumler-baronun-kurulmasi-organlarinin-gorevden-uzaklastirilmasi-ve ## Örnek kararlar - 2025/104 E., 2025/251 K., 11.12.2025 — ilgili: 7474 s. K. m.4 - 2024/22 E., 2025/71 K., 06.03.2025 — ilgili: 7474 s. K. m.4 - 2004/87 E., 2009/5 K., 08.01.2009 — ilgili: 5230 s. K. m.3 ## İlgili terimler [Birleşme ve katılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birlesme-ve-katilma) · [Meskûn saha](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/meskun-saha) · [Sertifikasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sertifikasyon) · [Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-kurumu-niteliginde-meslek-kurulusu) · [Mutabakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mutabakat) · [Kuruluş amacı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurulus-amaci) · [Fon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fon) · [Terkin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terkin) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.