--- title: "Red ve iade nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/red-ve-iade" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Red ve iade **Kısaca:** Red ve iade, 8 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK geç. m.78: Tahsil edilmiş fazla verginin mükellefe geri ödenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-78) - VUK ek geç. m.11: Tahsil edilmiş cezanın, sınırları aşan kısmının ilgilisine geri verilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-11) - KDVK geç. m.36: Tahsil edilmiş bir vergi tutarının mükellefe geri ödenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-36) ## Kanunda nerede geçiyor ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.77 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-77#f1): Tahsil edilmiş bir verginin, hukuka aykırı olarak alındığının kabulüyle mükellefe geri ödenmesi işlemidir. Maddede bu işlem, 213 sayılı Kanun'un düzeltme hükümlerine göre yürütülür. - GVK geç. m.78 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-78#f1): Tahsil edilmiş fazla verginin mükellefe geri ödenmesidir. Madde, mahsup imkânının bulunmadığı hallerde bu yolun uygulanacağını öngörür. - GVK geç. m.89 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-89#f1): Tevkif edilerek tahsil edilmiş gelir vergisinin hizmet erbabına geri verilmesidir. Madde, bu iadenin 213 sayılı Kanun'un düzeltme hükümlerine göre yapılacağını belirtir. - GVK geç. m.92 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-92#f1): Tahsil edilen gelir vergisinin mükellefe geri verilmesi işlemidir. Maddede yalnızca koşulları gerçekleşen tarımsal destek ödemelerinden doğan vergi için öngörülmüştür. ### Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun - Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5535-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun/madde-5#f1): Tahsil edilmiş harç tutarlarının mükellefe geri ödenmesidir. Madde bu iadenin mükellefin yazılı başvurusuna bağlı olduğunu öngörür. - Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5535-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-tahsil-ve-terkinine-iliskin-kanun/madde-6#f1): Daha önce tahsil edilmiş vergi, ceza, faiz ve zamların mükellefe geri ödenmesidir. Yalnızca mükelleflerin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yaptığı yazılı başvuruya bağlıdır. ### Vergi Usul Kanunu - VUK ek geç. m.11 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/ek-gecici-madde-11#f1): Tahsil edilmiş cezanın, sınırları aşan kısmının ilgilisine geri verilmesidir. Tahsil edilmemiş cezalarda terkin, tahsil edilmiş cezalarda red ve iade uygulanır. ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu geç. m.22 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-22#f3): Hesaplanan vergi birinci taksitten az çıktığında, belediye borcu bulunmayan mükellefe fazla ödenen tutarın geri verilmesidir. ### Katma Değer Vergisi Kanunu - KDVK geç. m.36 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3065-sayili-katma-deger-vergisi-kanunu/gecici-madde-36#f1): Tahsil edilmiş bir vergi tutarının mükellefe geri ödenmesidir. Madde, yürürlük öncesi tahsil edilmiş tutarlar için red ve iadeyi dışlar. ### Vergi Barışı Kanunu - Vergi Barışı Kanunu m.20 – İade edilmeyecek alacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4811-sayili-vergi-barisi-kanunu/madde-20): Yapılmış bir ödemenin ödeyene geri verilmesi anlamına gelir. Madde, Vergi Barışı kapsamındaki ödemelerin bu yollarla geri alınmasını engeller. ### Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun - Bazı Kamu Alacaklarının Uzlaşma Usulü ile Tahsili Hakkında Kanun m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5736-sayili-bazi-kamu-alacaklarinin-uzlasma-usulu-ile-tahsili-hakkinda-kanun/madde-3#f2): Düzeltme sonucunda bankaya geri verilmesi gereken vergi tutarıdır. Bu tutar, bankanın bağlı olduğu vergi dairelerine doğmuş ve doğacak borçlarına mahsuben iade edilir; buna faiz veya zam hesaplanmaz. ### Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun - Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.21 – İade edilmeyecek alacaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6111-sayili-bazi-alacaklarin-yeniden-yapilandirilmasi-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik/madde-21#f1): Kamu alacağı olarak tahsil edilmiş tutarın mükellefe geri ödenmesi işlemidir. Madde, bu geri ödemenin belirli tutarlar bakımından yapılmayacağını öngörür. ## Karıştırılan kavramlar - **Mahsup / red ve iade** (GVK geç. m.78): Mükellefin sonraki dönemlerde gelir vergisi ödeme yükümlülüğü varsa fazla tutar bu borçtan düşülür. Mahsup için sonraki dönemde ödenecek gelir vergisi bulunmuyorsa bu yol kapanır. Mahsup imkânı varsa mahsup, yoksa red ve iade uygulanır. - **Red ve iade tutarı / Fazla iade** (5736 s. K. m.3): Madde gereğince iadesi gereken tutar, yargı kararı gereğince iade edilenden fazla değilse mahsup yeterlidir. Yargı kararı gereğince madde gereğinden fazla iade edilmişse aradaki fark vardır. Aradaki fark, yürürlük tarihini izleyen ayın sonuna kadar bildirilir ve ilgili yılın kurumlar vergisi olarak tarh ve tahakkuk ettirilen vergi aynı sürede ödenir. - **Genel red ve iade yasağı / Dava konusu tarhiyat istisnası** (6111 s. K. m.21): Kural olarak ödenen tutarlar red ve iadeye konu olamaz. 3. maddenin birinci fıkrası kapsamındaki dava konusu tarhiyatlara karşılık Kanun öncesi yapılan ödemeler, vergi mahkemesinde esasa ilişkin karar verilmemiş ya da bozma üzerine yeniden karar için iade edilmiş dosyalarda iade edilebilir. Yalnızca belirtilen dava konusu tarhiyat ve dosya durumu varsa iade mümkündür. Bu koşullar yoksa genel yasak uygulanır. ## Örnek kararlar - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2019/1315 E., 2021/376 K., 14.04.2021 — ilgili: 6111 s. K. m.21 - 4. Daire, 2018/3626 E., 2020/6043 K., 22.12.2020 — ilgili: 6111 s. K. m.21 - 3. Daire, 2006/1712 E., 2006/3659 K., 28.12.2006 — ilgili: 5535 s. K. m.6 ## İlgili terimler [Düzeltme zamanaşımı süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzeltme-zamanasimi-suresi) · [Kesinleşmiş yargı kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesinlesmis-yargi-karari) · [Tecil faizi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecil-faizi) · [Tevkifat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevkifat) · [Terkin](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/terkin) · [Mahsup](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsup) · [Takdir kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takdir-karari) · [Geçmiş yıl zararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecmis-yil-zarari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.