---
title: "Rehin senedi (varant) nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehin-senedi-varant"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Rehin senedi (varant)

**Kısaca:** İpotekli borç senedinin ya da irat senedinin, temsilci adının yazıldığı ve ipotek ilişkisini gösteren senet metnidir. Temsilcinin adı bu senede de yazılır. (TMK m.915)

## Kanuni tanım

- **2699 s. K. m.2/3** (Umumi Mağazalar Kanunu): Umumi mağazalara tevdi edilen malların terhinini temin eden belgeyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2699-sayili-umumi-magazalar-kanunu/madde-2#f3

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Medeni Kanunu
- TMK m.911 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-911#f1): Tapu kütüğüne tescil edilmiş ipotekli borç senedi veya irat senedine bağlı olarak düzenlenen ve bu senetlerin ipotek ilişkisini taşıyan kağıt biçimindeki belgedir. Madde, tescile ek olarak düzenlenen bu senedin hukuki etkisini belirler.
- TMK m.915 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-915#f2): İpotekli borç senedinin ya da irat senedinin, temsilci adının yazıldığı ve ipotek ilişkisini gösteren senet metnidir. Temsilcinin adı bu senede de yazılır.
- TMK m.916 – 5. Ödeme yeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-916#f1): Borçlunun, alacaklının yerleşim yerinde ödeme yapmasını öngören ve bu nedenle ifa yerini özel olarak belirleyen senettir. Madde, senedin hamile yazılı olup olmamasını ayırt etmeksizin bu kuralı uygular.
- TMK m.925 – IV. İptal — 1. Senedin kaybedilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-925#f1): Taşınmaz üzerindeki ipotek hakkına bağlı, ipotekli borç senedi, irat senedi veya faiz kuponu gibi kıymetli evrakı ifade eder. Bu senetler tapu siciline kaydedilmiş rehin hakkıyla birlikte dolaşan belgelerdir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Tescil / rehin senedi** (TMK m.911): Tapu kütüğüne yapılan tescil, ipotekli borç senedi veya irat senedinin temel kayıt işlemidir. Rehin senedi, tescilden başka düzenlenen ve senede bağlı ek belgedir. Tescil yapılmış olsa da rehin senedi düzenlenmemişse maddenin öngördüğü ek belge eksik kalır; iki işlem birlikte değerlendirilir.
- **Borçlunun önceki rehin senedi üzerinde tasarrufu var / yok** (TMK m.872): Borçlu önceki rehin senedi üzerinde tasarruf etmişse, bu senet kendisine dönmemiştir ve boş derece oluşmaz. Borçlu önceki rehin senedi üzerinde tasarruf etmemişse, ilk sıra boş kalabilir. Yalnız tasarruf yapılmadığı hallerde sonraki alacaklılara boş derece üzerinden geçiş mümkün olur.
- **Rehin senedi devreden alacaklı / devretmeyen alacaklı** (TMK m.897): Önceki sıradaki alacaklı rehin senetlerini devreder. Önceki sıradaki alacaklı rehin senetlerini elinde tutar. Devreden alacaklı, devir yüzünden yapı alacaklılarının elde edemediği alacak miktarını tazmin eder. Gerçeği bilmiş olması aranmaz.
- **Rehin senedi / Emtia senedi (m.957 ile ayrım)** (TMK m.956): Bu maddede düzenlenen rehin, senedin kendisi üzerinde kurulan rehindir. Emtiayı temsil eden senetle rehin, temsil ettiği emtia üzerinde doğar ve m.957 kapsamındadır. Emtia senetlerinde rehnin konusu emtiadır; bu madde senet ile m.957 kuralı birlikte değerlendirilmelidir.
- **Emtiayı temsil eden senet / Özel rehin senedi (varant)** (TMK m.957): Emtiayı temsil eden kıymetli evrakta, senedin rehnedilmesi doğrudan emtia üzerinde rehin hakkı doğurur. Birinci fıkra bu hali düzenler. Varantta emtiayı temsil eden senetten bağımsız bir rehin senedi söz konusudur ve rehin hakkının doğması için senet üzerinde rehinli alacak miktarı ile muaccel olma tarihinin yazılı olması gerekir. İkinci fıkra bu hali düzenler. Varantta iki kaydın bulunmaması halinde rehin senedinin rehni yeterli olmaz; birinci fıkradaki genel kural uygulanmaz.

## İlgili konular

- İpotekli borç senedi ve irat senedi: ortak hükümler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/ipotekli-borc-senedi-ve-irat-senedi-ortak-hukumler

## İlgili terimler

[İpotekli borç Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ipotekli-borc-senedi) · [Tescil tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-tarihi) · [Temsilci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temsilci) · [İrat Senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/irat-senedi) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.