---
title: "Ret nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ret"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Ret

**Kısaca:** Ret, 5 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- HMK m.45 · zabıt kâtibinin yasaklılığı ve reddi: Taraflardan birinin, kanunda sayılan sebeplerden birine dayanarak ilgili personelin davaya bakmasını engellemek için yaptığı talepten ibarettir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-45)
- İYUK m.56 · danıştayda çekinme ve ret: Taraflardan birinin, davaya bakan hâkimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren bir sebeple onun davadan uzaklaştırılmasını istemesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-56)
- TTK m.498 · red süresi: Şirketin, tanıma talebini olumsuz karara bağlamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-498)

## Kanunda nerede geçiyor

### İdari Yargılama Usulü Kanunu
- İYUK m.56 – Danıştayda çekinme ve ret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-56#f1): Taraflardan birinin, davaya bakan hâkimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren bir sebeple onun davadan uzaklaştırılmasını istemesidir. Ret istemi, bu maddede belirtilen kurul veya daire tarafından karara bağlanır.
- İYUK m.57 – Mahkemelerde çekinme ve ret (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-57#f1-4): Hâkimin tarafsızlığından şüphe duyulmasını gerektiren önemli bir sebep bulunduğunda, taraflardan birinin hâkimin davaya bakmamasını talep etmesidir. Ret istemi, reddedilen hâkimin katılmadığı bir mahkeme veya kurul tarafından incelenir ve bu inceleme, dosyanın bulunduğu mahkemenin dışındaki bir merci tarafından yapılır.

### Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.45 – Zabıt kâtibinin yasaklılığı ve reddi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-45#f1): Taraflardan birinin, kanunda sayılan sebeplerden birine dayanarak ilgili personelin davaya bakmasını engellemek için yaptığı talepten ibarettir. Zabıt katibi bakımından ret sebepleri, madde 36'da hâkim için sayılan sebeplerle aynıdır.

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.498 – d) Red süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-498): Şirketin, tanıma talebini olumsuz karara bağlamasıdır. Maddenin işlemesi için ret, yirmi günlük süre içinde ve talebin alındığı tarihten itibaren yapılmış olmalıdır.

### Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.151 – Disiplin kurulu üyelerinin reddi ve istinkâfı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-151#f2): Disiplin kurulu üyesinin, Ceza Muhakemesi Kanununda yazılı sebeplerden birine dayanılarak tarafsız olmadığı ileri sürülerek kurul görevinden uzaklaştırılması talebidir. Ret, belirli bir üyeye yönelik olmalıdır.

### Yargıtay Kanunu
- Yargıtay Kanunu m.39 – Genel esaslar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-39#f3): Daire veya genel kurul başkan ve üyelerinin, Kanunda öngörülen hallerde bir uyuşmazlığın çözümüne katılmasının engellenmesi için yapılan istemdir. Ret istemi, reddedilen üye katılmadan ilgili daire veya genel kurulca incelenir ve kesin karara bağlanır.

## İlgili konular

- Çeşitli hükümler (İYUK) (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/cesitli-hukumler-iyuk
- Tanık ve bilirkişi dinlenmesi, duruşma tutanağı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/tanik-ve-bilirkisi-dinlenmesi-durusma-tutanagi
- Hâkimin davaya bakmaktan yasaklılığı ve reddi (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/hakimin-davaya-bakmaktan-yasakliligi-ve-reddi
- Devrin sınırlandırılması ve esas sözleşmeyle sınırlama (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/devrin-sinirlandirilmasi-ve-esas-sozlesmeyle-sinirlama

## Örnek kararlar

- 13. Daire, 2024/2193 E., 2024/3246 K., 11.09.2024 — ilgili: İYUK m.56, İYUK m.57
- Ceza Genel Kurulu, 2019/522 E., 2020/453 K., 12.11.2020 — ilgili: 2797 s. K. m.39
- Ceza Genel Kurulu, 2019/386 E., 2020/427 K., 20.10.2020 — ilgili: 2797 s. K. m.39

## İlgili terimler

[Çekinme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekinme) · [İstinkâf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istink-f) · [Yasaklılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yasaklilik) · [Zabıt kâtibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zabit-k-ti-bi) · [Tetkik hâkimi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tetkik-hakimi) · [Toplantı yeter sayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplanti-yeter-sayisi) · [Kesin karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kesin-karar)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.