---
title: "Rüçhan nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ruchan"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Rüçhan

**Kısaca:** Alacağın diğer alacaklılara göre öncelikli tahsil edilmesi hakkıdır. (2489 s. K. m.6)

## Kanunda nerede geçiyor

### Kefalet Kanunu
- Kefalet Kanunu m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-6): Alacağın diğer alacaklılara göre öncelikli tahsil edilmesi hakkıdır. Maddenin üçüncü fıkrası, zimmet veya ihtilas edilen para ve kıymetlerden doğan Kefalet Sandığı alacaklarını Devlet alacakları gibi rüçhanlı kılmıştır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Hapis hakkı / rüçhan hakkı** (Av. K. m.166): Hapis hakkı, avukatın elindeki değer üzerinde fiilen alıkoyma yetkisidir ve müvekkilden alınmış ya da onun namına tahsil edilmiş mal ve para ile sınırlıdır. Rüçhan hakkı, avukatın değer üzerinde diğer alacaklılara göre öncelikli tahsil hakkıdır ve iflas ile icra sürecinde ortaya çıkar. Hapis hakkı elde tutmaya, rüçhan hakkı ise sıra üstünlüğüne dayanır; iki hak aynı değer üzerinde birlikte bulunabilir.
- **İhtiyati haciz masrafı / rüçhan hakkı** (İİK m.268): İhtiyati haciz masrafları satış tutarından alınır. İhtiyati haciz diğer alacaklılara karşı rüçhan hakkı vermez. Masraflar öncelikli olarak karşılanır, ancak ihtiyati haciz sahibine diğer alacaklılara karşı öncelik sağlanmaz.
- **Başvuru tarihi / rüçhan tarihi** (5042 s. K. m.52): Başvuru tarihi, ıslahçı hakkı başvurusunun yapıldığı tarihtir. Rüçhan tarihi, başka bir ülkedeki ilk başvuruya dayanılarak sağlanan öncelik tarihidir. Madde (a) bendi her iki tarihi de kıstas alır; 5. ve 6. madde şartlarına uyum, hangisine dayanılıyorsa o tarih itibarıyla değerlendirilir.
- **Rüçhan hakkı kullanılmış / sınırlandırılmış veya kaldırılmış** (TTK m.457): Rüçhan hakkı kullanılırsa beyanda ayrıca açıklama yapılmasına gerek yoktur. Rüçhan hakkı sınırlandırılmış veya kaldırılmışsa sebep, miktar, oran ve kullanılmayan hakların devri belgeli ve gerekçeli açıklanır. Sınırlama veya kaldırma halinde beyan içeriği genişler ve belgeye dayanmak zorunlu hale gelir.
- **Rüçhan hakkı / Nama yazılı payların devir kısıtlaması** (TTK m.461): Rüçhan hakkı, pay sahibinin yeni payları alma hakkıdır ve devredilebilir. Nama yazılı payların devrinin esas sözleşmeyle sınırlandırılmış olması, pay sahibinin hakkını kullanmasına engel olamaz. Şirket devir kısıtlamasını rüçhan hakkının kullanımını engellemek için ileri süremez.
- **Önerilme hakkı / Rüçhan hakkı** (TTK m.466): Önerilme hakkı, şarta bağlı artırımda tahvil veya benzeri senetlerin önce pay sahiplerine sunulmasını ifade eder ve bu senetlere bağlıdır. Rüçhan hakkı, yeni çıkarılan payların mevcut pay oranında alınmasını sağlayan haktır. Önerilme hakkı rüçhan hakkının yerine geçmez; pay sahibi bu hakla yeni pay alma hakkını yalnızca dolaylı olarak korur. Madde ile ilgili haklı sebep ve kayba uğratmama ilkesi her iki hak için ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

## İlgili terimler

[İhtilas](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtilas) · [Zimmet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zimmet)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.