---
title: "Rüçhanlı alacak nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ruchanli-alacak"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Rüçhanlı alacak

**Kısaca:** Satış isteyen alacaklının alacağına öncelik tanınan, malla güvence altına alınmış alacaklardır. Örnek olarak rehin alacakları verilir ve bunların toplamı ihale bedelinin aşması gereken bir alt sınır oluşturur. (İİK m.115)

## Kanunda nerede geçiyor

### İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.111/A – Borçluya satış yetkisi verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-111a): Malla güvence altına alınan ve satış isteyen alacaklının alacağına öncelik tanınan alacaklardır. Asgari bedel hesabında bu alacakların toplamı dikkate alınır.
- İİK m.115 – İhalenin yapılması: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-115): Satış isteyen alacaklının alacağına öncelik tanınan, malla güvence altına alınmış alacaklardır. Örnek olarak rehin alacakları verilir ve bunların toplamı ihale bedelinin aşması gereken bir alt sınır oluşturur.
- İİK m.129 – İhale (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-129): Satış talebi sahibinin alacağına öncelik tanınan, taşınmazla güvence altına alınmış alacaklardır. 115. madde bunları rüçhanlı alacaklar toplamı olarak anar; ihale için teklif bu toplamı aşmalıdır.

### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
- AATUHK m.94 – Gayrimenkul mallarda artırma ve ihale (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-94): Amme alacağına öncelik hakkı tanınan, gayrimenkul ile temin edilmiş diğer alacaklardır. Madde, bu alacakların tutarının aşılmasını ihale için şart koşar.
- AATUHK m.96 – İhalenin yapılamaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-96): Satış bedelinden diğer alacaklılardan önce ödenmesi gereken alacaktır. Maddenin ihalenin yeterliliğini ölçmek için kullandığı bedel eşiği bu alacaklar ve masraflar esas alınarak belirlenir (m.95 uyarınca).

## Karıştırılan kavramlar

- **Rüçhanlı alacak olan / olmayan satış** (AATUHK m.94): Taşınmaz üzerinde amme alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar (ör. rehin alacakları) bulunuyorsa, artırma bedelinin bu alacakların tutarını aşması ve yapılmış ve yapılacak masrafları karşılaması şarttır. Rüçhanlı alacak yoksa yalnız yüzde yetmişbeş oranının sağlanması yeterlidir. Rüçhanlı alacak varsa bedel, rüçhanlı alacakları ve masrafları da karşılamak zorundadır; yoksa yalnız oran aranır.
- **Rehinli muaccel borç / diğer rüçhanlı alacak** (AATUHK m.94): Gayrimenkulün rehni yoluyla sağlanmış muaccel borçlar satış bedelinden ödenir. Rehin dışında kalan borçlar için bu hüküm değil, şartın genel düzenlemesi geçerlidir. Alıcıya devredilmez; alıcı rehinli borcu üstlenmez, satış bedelinden ödenir.
- **Haciz iştiraki / Rüçhanlı alacak** (İİK m.150/F): Haciz iştirakinde alacaklı, diğer alacaklıların haczine 100. madde esaslarıyla katılır. Rüçhanlı alacak, rehinli alacağın sahip olduğu öncelik hakkıdır ve rehin üzerinde doğar. Muvakkat belge sahibi, diğer mallardan elde ettiği tutarı rehinden öncelik tanınmadan alır; yani rehin önceliği bu tutar için kullanılamaz.

## İlgili konular

- Gayrimenkul malların haczi ve satışı, iflas yoliyle takip ve konkordato (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/gayrimenkul-mallarin-haczi-ve-satisi-iflas-yoliyle-takip-ve-konkordato
- Artırma şartları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/artirma-sartlari
- Borç ödemeden aciz vesikası (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/borc-odemeden-aciz-vesikasi
- Vaktinden evvel satış ve artırma hazırlık tedbirleri (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/vaktinden-evvel-satis-ve-artirma-hazirlik-tedbirleri

## Örnek kararlar

- 12. Hukuk Dairesi, 2010/28629 E., 2011/10541 K., 25.05.2011 — ilgili: AATUHK m.96

## İlgili terimler

[Muhammen kıymet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhammen-kiymet) · [Teferruğ](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teferrug) · [Mahcuz mal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahcuz-mal) · [Satış isteme süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satis-isteme-suresi) · [Takip masrafı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takip-masrafi) · [Tefrik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tefrik) · [Masraf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/masraf) · [Rayiç Değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rayic-deger)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.