--- title: "Rücu davası nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rucu-davasi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Rücu davası **Kısaca:** Rücu davası, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.469 · görev ve yetki: Devletin, vesayet dairesinde görevli kişinin kusuru nedeniyle ödediği tazminatı bu kişiden geri istemek için açtığı dava. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-469) - HMK m.287 · rücu davasında zamanaşımı: Tazminatı ödeyen Devletin, zarara sebep olan ve sorumlu olan bilirkişiye karşı ödediği tutarı geri istemek için açtığı davadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-287) - TTK m.1188 · hak düşürücü süre: Tazminatı ödeyen birlikte sorumlu kişinin, diğer sorumlu kişiye karşı ödediği tutarı geri almak için açtığı davadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1188) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.47 – Davaların açılacağı mahkeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-47#f2): Devletin tazminatı ödemesinin ardından, kusurlu hâkime karşı ödediği tutarı geri istemek için açtığı davadır. Madde, bu davanın görüleceği mahkemeyi ayrıca belirler. - HMK m.286 – Davaların açılacağı mahkeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-286#f2): Devletin, tazminat ödemek zorunda kalması üzerine sorumlu bilirkişiye karşı açtığı dava türüdür. Tazminat davasının sonucuna bağlı, onun yansıması niteliğindedir. - HMK m.287 – Rücu davasında zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-287): Tazminatı ödeyen Devletin, zarara sebep olan ve sorumlu olan bilirkişiye karşı ödediği tutarı geri istemek için açtığı davadır. Madde yalnızca bu davanın zamanaşımını düzenler. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.469 – D. Görev ve yetki (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-469#f1): Devletin, vesayet dairesinde görevli kişinin kusuru nedeniyle ödediği tazminatı bu kişiden geri istemek için açtığı dava. Madde yalnızca bu davanın hangi mahkemede görüleceğini belirler. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1188 – VII- Tazminat istemi için süre — 1. Hak düşürücü süre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1188#f3): Tazminatı ödeyen birlikte sorumlu kişinin, diğer sorumlu kişiye karşı ödediği tutarı geri almak için açtığı davadır. Madde 3'teki sürelere bağlıdır ve birinci fıkradaki süreden bağımsız işler. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.93 – Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-93): Kurumun, bu Kanuna dayanarak üçüncü kişilere karşı ödediği gelir, aylık veya masraf nedeniyle sorumlu kişiye yönelttiği dava türüdür. Zamanaşımı, rücu konusu gelir ve aylıklarda Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemelerde masraf veya ödeme tarihinden başlar. ### Kamulaştırma Kanunu - Kamulaştırma Kanunu ek m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2942-sayili-kamulastirma-kanunu/ek-madde-2): Avans karşılığı kamulaştırmalarda, ödenen avans ya da bedel nedeniyle ilgili kişi veya kurumlardan geri istenen alacağa ilişkin davadır. Bu maddeye göre bu davaları Bakanlık açar, takip eder ve sonuçlandırır. ## Karıştırılan kavramlar - **Asıl dava / rücu davası** (2942 s. K. ek m.2): Kamulaştırma bedelinin tespiti ya da tescil gibi asıl kamulaştırma davaları. Avans karşılığı kamulaştırmada ödenen avanstan doğan rücu davaları. Asıl dava maddenin birinci fıkrası uyarınca Bakanlık aleyhine açılırken, rücu davalarını Bakanlık ikinci fıkra uyarınca doğrudan açar, takip eder ve sonuçlandırır. - **Tazminat davası / rücu davası** (HMK m.286): Devletin zarar gören kişiye karşı açılan tazminat davası, zarar gören kişinin dava açtığı davadır. Devletin sorumlu bilirkişiye karşı açtığı rücu davası, Devletin tazminat ödemesinden sonra açtığı davadır. Tazminat davasını karara bağlayan mahkeme, rücu davasında da yetkilidir; yani ayrı bir yargı yeri aranmaz. - **Taşıyana karşı tazminat istemi / Rücu davası** (TTK m.1188): Eşyanın zıyaı, hasarı veya geç tesliminden doğan doğrudan tazminat istemi, zarar gören tarafından taşıyana karşı ileri sürülür. Rücu davası, tazminatı ödeyen birlikte sorumlu kişinin diğer sorumluya karşı açtığı davadır. Birinci fıkradaki bir yıllık süre doğrudan tazminat istemine uygulanır. Rücu davası için bu süre geçse bile üçüncü fıkradaki doksan günlük süre içinde açılabilir. - **Devletin rücu davası / Devletin tazminat davası** (TMK m.492): Devletin rücu davası, rücu hakkının doğumundan başlayarak bir yıl içinde açılmalıdır. Devletin zarar gören adına açtığı tazminat davası, tazmin ettirilemeyen zarar bağlamında ayrı bir başlangıç anına tabidir. Devletin kendi rücu alacağı ile zarar görene ödediği tazminatın tahsili için açılan davalar farklı süreler ve başlangıç anları doğurur. - **Asıl dava hükmü / Rücu davası** (HMK m.69): Asıl davada, müdahilin de yer aldığı davada hüküm taraflar hakkında verilir. Rücu davasında ise müdahil, asıl davanın hükmünün sonucuna bağlıdır ve yanlış karar iddiasını ileri süremez. Müdahil asıl davada hüküm almaz; sonraki rücu davasında hükmün hem lehine hem aleyhine bağlayıcılığına tabi olur. ## İlgili konular - Bilirkişinin sır saklama yükümlülüğü ve bilirkişinin yetkileri (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/bilirkisinin-sir-saklama-yukumlulugu-ve-bilirkisinin-yetkileri - Kayyımın görevleri ve vesayet dairelerinin görevleri (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kayyimin-gorevleri-ve-vesayet-dairelerinin-gorevleri - Hâkimin hukuki sorumluluğu (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/hakimin-hukuki-sorumlulugu - Ortak ve çeşitli hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/ortak-ve-cesitli-hukumler ## İlgili terimler [Devlet aleyhine tazminat davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devlet-aleyhine-tazminat-davasi) · [Tebellüğ](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tebellug) · [Yetkili asliye mahkemesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-asliye-mahkemesi) · [Tespit tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tespit-tarihi) · [Vesayet dairesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vesayet-dairesi) · [Haczedilemezlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/haczedilemezlik) · [Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-dusurucu-sure-6-isgunu) · [Muvafakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muvafakat) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.