---
title: "Rüsum nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rusum"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Rüsum

**Kısaca:** Resimler; devlet dairelerinde ve diğer kamu kuruluşlarında görülen hizmet ve harcamaların karşılığı olarak alınan vergiler

## Kanunda nerede geçiyor

### Milli Korunma Kanunu
- Milli Korunma Kanunu m.50 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3780-sayili-milli-korunma-kanunu/madde-50#f3)
- Milli Korunma Kanunu m.58 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3780-sayili-milli-korunma-kanunu/madde-58#f7)

### Yeraltı Suları Hakkında Kanun
- Yeraltı Suları Hakkında Kanun m.12 – Belgelerin ücret, resim ve harctan muafiyeti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/167-sayili-yeralti-sulari-hakkinda-kanun/madde-12#f1)

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.9 – Vergiden muaf esnaf: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-9#f1-4)

### Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanun
- Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanun m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/486-sayili-umuru-belediyeye-muteallik-ahkami-cezaiye-hakkinda-kanun/madde-1#f1)

### İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
- İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu m.22 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1262-sayili-ispenciyari-ve-tibbi-mustahzarlar-kanunu/madde-22#f1)

### Su Ürünleri Kanunu
- Su Ürünleri Kanunu m.39 – Yürürlükten kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1380-sayili-su-urunleri-kanunu/madde-39#f1)

### Turizmi Teşvik Kanunu
- Turizmi Teşvik Kanunu ek m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2634-sayili-turizmi-tesvik-kanunu/ek-madde-1#f2)

### Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun
- Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun m.46 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4473-sayili-yangin-yersarsintisi-seylap-veya-heyelan-sebebiyle-mahkeme-ve-adliye-dairelerinde/madde-46#f1)

## Karıştırılan kavramlar

- **Rüsum ödenmiş gemi / ödenmemiş gemi** (618 s. K. m.18): Rüsum-ı bahriyesini ödemiş gemi, sefere çıkmak için bu maddenin koşulunu yerine getirmiş olur. Rüsum-ı bahriyesini ödemeyen gemi, fırtına istisnası dışında seferine izin verilmeyen gemidir. Ödenmemiş rüsum, geminin seferini engeller; ödeme yapılmadan sefer izni verilmez.
- **Aşar ve rüsum vakfı / Diğer şerhli taşınmazlar** (5737 s. K. m.18): Aşar ve rüsumu vakfedilen taşınmazlar tavize tabi değildir. Bu niteliği taşımayan icareteyn veya mukataalı vakıf şerhli taşınmazlar tavize tabidir. Aşar ve rüsum vakfı taşınmaz serbest tasarrufa terk işlemine konu olmaz.
- **Normal rüsum / Cezalı rüsum** (5957 s. K. m.8): Normal rüsum, satış bedeli üzerinden birinci fıkradaki oranla alınır. Cezalı rüsum, sekizinci fıkradaki aykırılık hâllerinde toptan satış bedelinin yüzde yirmisi beşi oranında alınır. Cezalı rüsum daha yüksek ve ceza niteliğindedir; önceden ödenen rüsum mahsup edilir.

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.