---
title: "Sadakat borcu nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sadakat-borcu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Sadakat borcu

**Kısaca:** İşçinin işverenin haklı menfaatini gözetmesi, ona zarar verecek davranışlardan kaçınması ve işverenin çıkarını koruması yükümlülüğüdür. Bu borç, hizmet ilişkisinin güven esasına dayanmasından doğar ve işverenin işçiyi gözetme borcunun karşılığını oluşturur. (TBK m.396)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.396 – II. Özen ve sadakat borcu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-396#f3): İşçinin işverenin haklı menfaatini gözetmesi, ona zarar verecek davranışlardan kaçınması ve işverenin çıkarını koruması yükümlülüğüdür. Bu borç, hizmet ilişkisinin güven esasına dayanmasından doğar ve işverenin işçiyi gözetme borcunun karşılığını oluşturur.
- TBK m.400 – VI. İşçinin sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-400): İşçinin işverenin haklı menfaatlarını gözetmesi ve ona karşı dürüst davranması yükümlülüğüdür. Madde başlığında özen borcu ile birlikte anılır.
- TBK m.471 – B. Hükümleri — I. Yüklenicinin borçları — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-471): Yüklenicinin işsahibinin haklı menfaatlerini gözetmesi ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınması yükümüdür. Madde metninde açıkça yer alır ve özen borcuyla birlikte ifa standardını oluşturur.

### İş Kanunu
- İş K. m.42 – Zorunlu nedenlerle fazla çalışma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/madde-42): İşçinin işverenin meşru çağrısına, zorunlu nedenle çalışma koşulları oluştuğunda uyma yükümüdür. Haklı sebep olmadan bu çağrıyı reddetmek sadakat borcuna aykırılık sayılır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Özen borcu / sadakat borcu** (TBK m.396): Özen borcu, işin yapılış biçimine, yani işçinin işi nasıl gördüğüne ilişkindir ve objektif ile sübjektif ölçütlere bağlıdır. Sadakat borcu, işçinin işverenin çıkarlarını gözetme ve zarardan kaçınma yönündeki bağlılık yükümlülüğüdür. İşin gereği gibi görülmemesi özen borcunun, işverenin çıkarına aykırı davranış sadakat borcunun ihlalidir; ikisi birlikte de ihlal edilebilir.
- **Eğitim ve öğretim hürriyeti / Anayasaya sadakat borcu** (Anayasa m.42): Eğitim ve öğretim hürriyeti, kişi ve kurumlara tanınan özgürlük alanıdır. Anayasaya sadakat borcu, bu özgürlüğün sınırını çizer ve kullanımını anayasal düzene bağlar. Eğitim özgürlüğü anayasal düzene aykırı biçimde kullanılamaz; bu sınır özgürlüğün kendisini ortadan kaldırmaz.
- **Rekabet yasağı kaydı / Sadakat borcu** (TBK m.444): Rekabet yasağı kaydı, hizmet ilişkisi sona erdikten sonraki döneme ilişkin ve yazılı olarak üstlenilen borçtur. Sadakat borcu, hizmet ilişkisi devam ederken işçinin işverene karşı kendiliğinden taşıdığı bağlılık yükümlülüğüdür. Yazılı şekil ve m.444/2 koşulları yalnızca sona ermeden sonraki yasak için aranır. Sadakat borcu bu şartlara bağlı değildir.
- **Vekilin özen borcu / sadakat borcu** (TBK m.506): Sadakat, vekâlet verenin haklı menfaatlerinin gözetilmesi anlamına gelir. Özen, benzer alanda basiretli bir vekilin gösterebileceği davranışa göre ölçülür. Sadakat ve özene aykırılık, vekilin sorumluluğunu doğurur; ölçüt kişisel değil objektiftir.

## İlgili konular

- İşçinin borçları (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/iscinin-borclari
- Eser sözleşmesi ve hükümleri (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/eser-sozlesmesi-ve-hukumleri
- Ücret ve ücretin ödenmesi, ücretin gününde ödenmemesi (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/ucret-ve-ucretin-odenmesi-ucretin-gununde-odenmemesi

## Örnek kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2020/670 E., 2022/1544 K., 17.11.2022 — ilgili: TBK m.396
- 9. Hukuk Dairesi, 2025/2681 E., 2025/3422 K., 15.04.2025 — ilgili: TBK m.400

## İlgili terimler

[Özen borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ozen-borcu) · [İşyerinin normal çalışmasını sağlayacak derece](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyerinin-normal-calismasini-saglayacak-derece) · [Haklı menfaat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hakli-menfaat) · [Zorunlu nedenlerle fazla çalışma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-nedenlerle-fazla-calisma) · [Sır saklama yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sir-saklama-yukumlulugu) · [Kusur](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kusur-kavrami)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.