--- title: "Saklı Pay nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-pay" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Saklı Pay **Kısaca:** Miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufla ortadan kaldıramayacağı, yasal mirasçılar için korunmuş miras payıdır. Saklı payın oranı ve sahipleri kanunda sayılmıştır. (TMK m.358) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.236 – V. Artık değere katılma — 1. Kanuna göre (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-236): Mirasçılığa dair kanunen korunan paydır. Sözleşmeyle artık değere katılma esası belirlenirken ortak olmayan çocukların ve onların altsoylarının saklı paylarının zedelenemeyeceği m.237 ile sınırlandırılmıştır. - TMK m.237 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-237): Kanunun mirasçılar için ayırdığı ve murisin ölüm sonrası tasarrufla zedelenemeyen miras payıdır. Madde, mal rejimi sözleşmesinin bu payları zedelememesi gerektiğini belirtir; saklı payın hesabı ve korunma yolları bu maddede düzenlenmemiştir. - TMK m.260 – III. Kişisel mallar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-260#f3): Mirasçılık sıfatı bulunan kişilerin, mirasbırakanın tasarrufundan korunan ve ancak saklı pay oranına kadar miras hakkı olan payıdır. Madde bakımından saklı pay konusu değerlerin kişisel mal olarak kazandırılması bu payla sınırlıdır. - TMK m.358 – II. Saklı pay (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-358): Miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufla ortadan kaldıramayacağı, yasal mirasçılar için korunmuş miras payıdır. Saklı payın oranı ve sahipleri kanunda sayılmıştır. - TMK m.505 – I. Kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-505): Kanunun belirli yasal mirasçılar için koruduğu, miras bırakanın iradesiyle ortadan kaldırılamayan miras payıdır. Saklı payın oranı m.506'da belirlenir ve yalnızca altsoy, ana-baba ve eşin saklı paylı mirasçı olduğu kabul edilir. - TMK m.506 – II. Saklı pay (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-506#f1): Miras bırakanın ölüme bağlı tasarrufla ortadan kaldıramayacağı, yasal mirasçılar için korunan asgari miras payıdır. Oranı yasal miras payının belli bir kesri olarak hesaplanır. - TMK m.511 – II. Hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-511): Kanunun, mirasbırakanın tasarrufu ile ortadan kaldırılamayacağını koyduğu, yasal mirasçıların belirli oranda hakkı olan miras payıdır. Mirasçılıktan çıkarılan kişinin altsoyu, bu payı kendi adına isteyebilir. - TMK m.512 – III. İspat yükü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-512): Kanunun saklı paylı mirasçılar için güvence altına aldığı, mirasbırakanın tasarrufla ortadan kaldıramayacağı miras payıdır. Çıkarma sebebi ispat edilemese veya belirtilmese bile tasarruf bu paydan geri çevrilemez. - TMK m.513 – IV. Borç ödemeden aciz sebebiyle mirasçılıktan çıkarma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-513): Kanunun mirasbırakanın tasarruf serbestisine sınır koyarak altsoy, eş ve ana babaya ayırdığı, miras payının yarısı olan paydır. Koruyucu çıkarma yalnızca bu payın yarısına etki eder. - TMK m.519 – III. Tereke ile ilgisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-519): Kanunun mirasçılar için ayırdığı ve mirasbırakanın tasarrufla ortadan kaldıramayacağı asgari miras payıdır. Saklı payın hesabı terekenin tespitine ve açılma anındaki değerlere bağlıdır. - TMK m.549 – C. Tasarruf edilebilir kısmın daralması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-549): Kanunun saklı paylı mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufundan koruduğu, asgari miras payı niteliğindeki paydır. Saklı pay ihlali tenkis davasına konu olur. - TMK m.560 – B. Tenkis davası — I. Koşulları — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-560): Kanunun yasal mirasçılara ayırdığı ve mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla ya da sağlar arası kazandırmayla ortadan kaldıramadığı miras payıdır. Hangi mirasçıların saklı paylı olduğu ve oranı kanunun ilgili maddelerinde belirlenir. - TMK m.561 – 2. Saklı paylı mirasçılar lehine kazandırmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-561#f1): Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla dahi ortadan kaldıramayacağı, yasal mirasçılar için korunan paydır. Oranları kanunda belirlenmiştir ve saklı paylı mirasçılar kanunda sayılanlardır. - TMK m.565 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-565#f1-4): Kanunen belirli saklı paylı mirasçılara ayrılan, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruflarıyla ortadan kaldıramadığı miras payının asgari kısmıdır. Maddede bu oran bağlamında 'saklı pay kurallarını etkisiz kılma' ifadesi geçer. - TMK m.569 – 6. Artmirasçı bakımından (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-569): Kanunun mirasçılar için mirasbırakanın tasarruflarına karşı güvence altına aldığı, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla bu paydan yoksun bırakamayacağı miras payıdır. - TMK m.571 – IV. Hak düşürücü süreler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-571): Kanunun, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufla bile ortadan kaldıramadığı, yasal mirasçılara ayırdığı paydır. Saklı payın zedelenip zedelenmediği, tasarrufun ölçülmesiyle belirlenir. - TMK m.573 – I. Tenkis (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-573): Kanunun, mirasbırakanın tasarrufundan bağımsız olarak yasal mirasçılara ayırdığı miras payıdır. Bu maddede tenkis hakkı yalnızca saklı payı zedelenen yasal mirasçıya tanınır. - TMK m.647 – I. Mirasbırakanın tasarrufu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-647): Kanunun yasal mirasçılar lehine ayırdığı ve mirasbırakanın tasarrufuyla ortadan kaldırılamayan asgari paydır. Paylaştırma kuralı saklı payı zedeleyemez. ## Karıştırılan kavramlar - **Saklı pay konusu değer / Diğer karşılıksız kazandırmalar** (TMK m.260): Bir eşin saklı pay olarak isteyebileceği değerler, mal rejimi sözleşmesiyle ortaklığa dahil edildiği ölçüde mirasbırakan tarafından kişisel mal olarak kazandırılamaz. Saklı pay dışında kalan karşılıksız kazandırmalar madde kapsamında kişisel mal olarak kazandırılabilir. Saklı pay konusu değerlerin ortaklığa dahil edilen kısmı için kişisel mal kazandırması engellenmiş olur. - **Tasarruf nisabı / saklı pay** (TMK m.505): Tasarruf nisabı, miras bırakanın dilediği gibi tasarruf edebildiği kısımdır. Saklı pay, miras bırakanın iradesiyle kaldırılamayan ve ona dokunulamayan kısımdır. Saklı payı zedeleyen tasarruf, tenkis davasına konu olabilir; tasarruf nisabı içindeki tasarruf ise geçerlidir. - **İptal kapsamı: tamamen iptal / yalnız saklı pay** (TMK m.513): Çıkarmanın şekil, ehliyetsizlik veya irade sakatlığına dayanarak iptali hâlinde çıkarılan altsoy saklı payının tamamını alır. Madde 513/2 uyarınca aciz hâlinin ortadan kalkması veya borcun yarıyı aşmaması durumunda iptal, çıkarılanın istemiyle gerçekleşir. Birinci durumda saklı payın tamamı, ikinci durumda ise iptal edilen çıkarma nedeniyle miras payının tamamı değil, çıkarılanın payı üzerinden hesap yapılır. - **Saklı pay sahibi mirasçıya yapılan kazandırma / saklı pay sahibi olmayan kişiye yapılan kazandırma** (TMK m.561): Saklı pay sahibi mirasçıya yapılan kazandırmada tenkis, yalnızca mirasçının saklı payını aşan kısım üzerinden yapılır. Saklı pay sahibi olmayan kişiye yapılan kazandırmada saklı pay kavramı söz konusu olmadığından kazandırmanın tamamı tenkis havuzuna girer. Mirasçıya yapılan kazandırmanın saklı payı aşmayan kısmı korunur; üçüncü kişiye yapılan kazandırma ise tamamen tenkis oranında indirilir. - **Önmirasçının saklı payı / Saklı pay dışında kalan miras** (TMK m.569): Önmirasçının saklı payı, kanunen güvence altına alınmış ve artmirasçılık yoluyla devredilemeyen kısımdır. Saklı payın dışında kalan, mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebildiği kısım ise artmirasçı atamaya konu olabilir. Artmirasçı atama saklı payı bakımından hüküm ifade etmez; saklı payı aşan kısım bakımından geçerlidir ve tenkis yoluyla kısmen iptal edilir. - **Tasarruf edilebilir kısım / saklı pay** (TMK m.526): Tasarruf edilebilir kısım, mirasbırakanın vakfa özgüleyebileceği üst sınırdır. Saklı pay, kanunen mirasçılar için ayrılmış ve mirasbırakanın tasarrufuna kapalı olan paydır. Vakfa özgülenen mal, saklı payları zedeliyorsa saklı pay sahipleri tenkis talep edebilir; bu durumda vakıf amacını gerçekleştiremezse sona erer. ## İlgili konular - Ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/olume-bagli-tasarruflarin-iptali-ve-tenkisi - Tasarruf ehliyeti ve tasarruf özgürlüğü (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/tasarruf-ehliyeti-ve-tasarruf-ozgurlugu - Değerin belirlenmesi ve artık değere katılma (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/degerin-belirlenmesi-ve-artik-degere-katilma - Çocuk malları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/cocuk-mallari - Miras sözleşmesinden doğan davalar (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/miras-sozlesmesinden-dogan-davalar - Mülkiyet ve ortaklık malları (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mulkiyet-ve-ortaklik-mallari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/380 E., 2024/192 K., 24.04.2024 — ilgili: TMK m.505, TMK m.512, TMK m.560, TMK m.565 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/53 E., 2024/464 K., 25.09.2024 — ilgili: TMK m.511, TMK m.512, TMK m.560 - Hukuk Genel Kurulu, 2022/1177 E., 2023/1237 K., 13.12.2023 — ilgili: TMK m.505, TMK m.560, TMK m.565 ## İlgili terimler [Tenkis](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenkis) · [Tasarruf edilebilir kısım](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasarruf-edilebilir-kisim) · [Tenkis Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tenkis-davasi) · [Mirasçılıktan çıkarma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mirasciliktan-cikarma) · [Ölüme bağlı tasarruf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olume-bagli-tasarruf) · [Mal rejimi sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mal-rejimi-sozlesmesi) · [İvaz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ivaz) · [Artık değer](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/artik-deger) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.