--- title: "Saklı tutma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sakli-tutma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Saklı tutma **Kısaca:** Saklı tutma, 16 kanunda 21 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.204 · özel hükümlerin saklılığı: Bir genel kuralın, kanunda ayrıca düzenlenmiş özel bir hükmün uygulanmasına engel olmadan yalnızca tamamlayıcı nitelikte kalmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-204) - HMK m.406 · diğer geçici hukuki korumalar: Diğer kanunlardaki özel hükümlerin, HMK'nın genel düzenlemesinden önce uygulanacağını ifade eden ilkedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-406) - Anayasa geç. m.12: Bu, 2576 sayılı Kanunun geçici maddelerinin bu alandaki etkisinin korunması anlamına gelir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-12) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.387 – ı) Saklı tutulan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-387): Bir hükmün, başka bir kanundaki özel düzenlemenin uygulanmasına engel olmadığını ve o düzenlemenin önceliğini koruduğunu ifade eden hukuki tekniktir. Bu madde, diğer kanunlardaki izin hükümlerini TTK'nın genel düzenlemesine karşı korur. - TTK m.852 – I- Kural (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-852): Genel bir kuralın, belirli bir alandaki özel düzenlemenin uygulanmasına engel olmadığını ifade eden tekniktir. Genel kural o alanda uygulama alanını kaybeder, ancak tamamen yürürlükten kalkmaz. - TTK m.995 – L) Türk Uluslararası Gemi Sicili (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-995): Genel düzenlemenin, belirli bir konuda özel bir rejim bulunduğu hallerde uygulanmayacağını ifade eden hukuk tekniğidir. Madde, TUGS'a ilişkin özel hükümlerin genel hükümlerin önüne geçeceğini belirtir. - TTK m.1296 – H) Saklı tutulan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1296): Bir hükmün, başka bir kanun kuralının uygulanmasına engel olmadan geçerliliğini sürdürmesi anlamına gelir. Bu maddede, donatanın sorumluluğunun sınırlandırılmasına ilişkin hükümler bu Bölümün dışında kalır ve onlar önceliklidir. ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.131 – A. Asıl borca bağlı hak ve borçların sona ermesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-131): Alacaklının işlemiş faiz veya ceza koşulunu ifa anında istemeye devam edeceğini açıkça veya durum ve koşullar yoluyla bildirmesidir. Sözleşmeyle ya da ifa anına kadar yapılan bir bildirimle gerçekleşebilir. - TBK m.194 – C. Özel hükümlerin saklılığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-194): Bir hükmün, başka bir hükümle düzenlenen alanda o hükmün uygulanmasını dışta bırakmadan kendi geçerliliğini koruması anlamına gelir. Bu maddede genel alacak devri rejimi, hakların devrine özgü kanun hükümlerini ortadan kaldırmaz. - TBK m.204 – H. Özel hükümlerin saklılığı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-204): Bir genel kuralın, kanunda ayrıca düzenlenmiş özel bir hükmün uygulanmasına engel olmadan yalnızca tamamlayıcı nitelikte kalmasıdır. Burada özel hükmün öncelikli uygulanması anlamına gelir. ### Türkiye Cumhuriyeti Anayasası - Anayasa geç. m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1982-anayasasi/gecici-madde-12): Maddede yer alan atamalara ilişkin hükümlerin yürürlükte kalacağının belirtilmesidir. Bu, 2576 sayılı Kanunun geçici maddelerinin bu alandaki etkisinin korunması anlamına gelir. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.108 – C. Mirasçıların ve alacaklıların dava hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-108): Maddenin, belirli kişilere dava hakkını bağlı kılmadan koruduğu hal. Madde yeni bir dava hakkı yaratmaz; bağışlama ve ölüme bağlı tasarruflara ilişkin hükümlerden doğan hakların vakıf bakımından da korunmasını sağlar. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.406 – Diğer geçici hukuki korumalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-406): Diğer kanunlardaki özel hükümlerin, HMK'nın genel düzenlemesinden önce uygulanacağını ifade eden ilkedir. Özel hüküm bulunmayan hallerde HMK hükümleri kıyasen uygulanabilir. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK geç. m.1 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/gecici-madde-1): Bir kanunun genel hükümlerinin, başka bir kanunun belirli hükümlerini etkilemeyeceğini belirten düzenleme tekniğidir. Madde, İYUK'un hükümlerinin 2324 sayılı Kanun'un kapsamını daraltmayacağını ortaya koyar. ### İhracatı Geliştirmek Amacı ile Vergilerle İlgili Olarak Hükümetçe Alınacak Tedbirlere Dair Kanun - İhracatı Geliştirmek Amacı ile Vergilerle İlgili Olarak Hükümetçe Alınacak Tedbirlere Dair Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/261-sayili-ihracati-gelistirmek-amaci-ile-vergilerle-ilgili-olarak-hukumetce-alinacak/madde-2): Sonraki bir kanunun, önceki kanunda yer alan bir hükmü ortadan kaldırmadan, o hükmün yetkisinin geçerliliğini sürdürmesi anlamına gelir. Mülga bir maddenin yerine geçen bu hüküm, yetki kaynağını korumak için kullanılır. ### Emlak Vergisi Kanunu - Emlak Vergisi Kanunu geç. m.9 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1319-sayili-emlak-vergisi-kanunu/gecici-madde-9): Bir hükmün, başka bir kanun hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğini belirten düzenleme tekniğidir. Bu maddede 1446 sayılı Kanunun 5. maddesi, geçici 9. maddenin kapsamı dışında kalarak geçerliliğini sürdürür. ## Karıştırılan kavramlar - **Mülga hüküm / yürürlükteki saklı tutma** (261 s. K. m.2): Maddenin birinci fıkrasında yer alan mülga 2. madde, 28/8/1967 tarihli ve 933 sayılı Kanunun 11. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Metinde yer alan saklı tutma hükmü, 3283 sayılı Kanunla verilen muafiyet yetkisinin korunmasını düzenler. Bugün uygulanacak olan, mülga maddenin içeriği değil, saklı tutma hükmüdür. Mülga metne dayanarak yetki iddiası ileri sürülemez. - **Sözleşmeyle saklı tutma / Bildirimle saklı tutma** (TBK m.131): Saklı tutma, borç ilişkisini kuran sözleşmede önceden kararlaştırılmış olabilir. Saklı tutma, ifa anına kadar yapılan tek taraflı bir bildirimle de gerçekleşebilir. Her iki yolda da saklı tutma geçerli kabul edilir; bildirimin ifa anından önce yapılmış olması aranır. - **Açık saklı tutma / Durum ve koşullardan saklı tutma** (TBK m.131): Açık saklı tutma, alacaklının bunu sözleşmede veya bildirimde açıkça belirtmesiyle oluşur. Durum ve koşullardan saklı tutma, alacaklının açık bir beyanı olmadan ortamdan anlaşılan iradeye dayanır. Her iki hâlde de faiz ve ceza koşulu istenebilir; ancak örtülü saklı tutmanın varlığını ortaya koymak için somut durumun değerlendirilmesi gerekir. - **Açık saklı tutma var / yok** (TMK m.968): Ödünç veren sözleşmede makbuzu getirene taşınırı geri verme hakkını açıkça saklı tuttuysa, bu yetki kullanılabilir. Böyle bir saklı tutma yoksa makbuz hamiline teslim yetkisi doğmaz. Açık saklı tutma olmayan hâlde ödünç verenin taşınırı makbuz hamiline vermesi, teslimin dayanağını kaybeder. - **Genel hüküm / akademik unvan saklı tutma** (5737 s. K. m.43): Üniversitelerden gelen personel hakkında da aynı hükümler uygulanır. Akademik unvanların kazanılmasına ilişkin hükümler saklıdır. Üniversite kökenli üyeler de aynı dönüş hakkından yararlanır, ancak akademik unvan kazanımı için ayrı kurallar geçerlidir. - **Açık saklı tutma / örtülü bağlanma niyetsizliği** (TBK m.8): Öneren 'bağlı olmaksızın', 'serbest kalmak veya dönmek koşuluyla' gibi açık kayıtlar ekler. Kayıt bulunmaz, ancak işin özelliği ya da durumun gereği bağlanma niyetinin olmadığını gösterir (örneğin miktarla sınırlı duyuru). Her iki halde de öneri bağlayıcı değildir; ancak ikinci halde niyetsizliğin somut olaydan kolayca anlaşılması gerekir. ## İlgili konular - Alacağın devri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/alacagin-devri - Borcun üstlenilmesi, sözleşmenin devri ve sözleşmeye katılma (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borcun-ustlenilmesi-sozlesmenin-devri-ve-sozlesmeye-katilma - Sona erme hâlleri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sona-erme-halleri - Kuruluşu ve vakıf senedi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/kurulusu-ve-vakif-senedi - Delil tespiti ve diğer geçici hukuki korumalar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/delil-tespiti-ve-diger-gecici-hukuki-korumalar - Şirketin kendi paylarını iktisap veya rehin olarak kabul etmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-kendi-paylarini-iktisap-veya-rehin-olarak-kabul-etmesi ## İlgili terimler [Geçici görevlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-gorevlendirme) · [Askeri öğrenci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/askeri-ogrenci) · [Bakan onayı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bakan-onayi) · [Borcun üstlenilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borcun-ustlenilmesi) · [İşlemiş faiz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/islemis-faiz) · [Rehinli taşınmaz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehinli-tasinmaz) · [Taşıma sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tasima-sozlesmesi) · [Defter tutulması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/defter-tutulmasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.