--- title: "Sandık nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sandik" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sandık **Kısaca:** Sandık, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SGGSSK geç. m.20 · 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar ve ilgili hükümler: Kapsam bu kuruluşlarla sınırlıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-20) - 4157 s. K. m.2: Kanunun uygulama alanı bu sandık ile sınırlıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4157-sayili-posta-telgraf-ve-telefon-idaresinin-biriktirme-ve-yardim-sandigi-hakkinda-kanun/madde-2) - 5253 s. K. m.12: Derneğin üyelerinin zaruri ihtiyaç maddelerini, diğer mal ve hizmetlerini ve kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla dernek bünyesinde kurduğu yardımlaşma birimidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5253-sayili-dernekler-kanunu/madde-12) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK geç. m.20 – 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklar ve ilgili hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/gecici-madde-20#f1): Maddenin kapsamındaki bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların birliklerinin personeli için kurulmuş yardım sandıklarıdır. Kapsam bu kuruluşlarla sınırlıdır. ### Posta, Telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun - Posta, Telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığı Hakkında Kanun m.2 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4157-sayili-posta-telgraf-ve-telefon-idaresinin-biriktirme-ve-yardim-sandigi-hakkinda-kanun/madde-2): Madde metninde adı geçen Posta, Telgraf ve Telefon İdaresinin Biriktirme ve Yardım Sandığıdır. Kanunun uygulama alanı bu sandık ile sınırlıdır. ### Dernekler Kanunu - Dernekler Kanunu m.12 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5253-sayili-dernekler-kanunu/madde-12#f1): Derneğin üyelerinin zaruri ihtiyaç maddelerini, diğer mal ve hizmetlerini ve kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla dernek bünyesinde kurduğu yardımlaşma birimidir. Tüzel kişilik kazanan ayrı bir dernek olmayıp derneğin bir alt yapısıdır. ### Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı Kanunu - Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı Kanunu m.6 – Hisse senetleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6219-sayili-turkiye-vakiflar-bankasi-turk-anonim-ortakligi-kanunu/madde-6#f3): Memur ve Hizmetlileri Emekli ve Sağlık Yardım Sandığı Vakfıdır. Sandığın hisseleri için ayrı bir beher hisse değeri ve ödeme yöntemi öngörülmüştür. ## Karıştırılan kavramlar - **Devir öncesi sandık iştirakçileri / devir tarihinden sonra sandıktan ayrılanlar** (SGGSSK geç. m.20): Devir tarihi itibarıyla sandıkta iştirakçi olanlar, sandıktan ayrılmış olsalar da devredilen kişiler arasında peşin değer hesabına dâhil edilir. Devir tarihinde sandıktan ayrılmış olup aylık veya gelir almayanlar, sandığa karşı hak sahibi olmaları halinde ayrı hesap kuralına tabi tutulur. Sandıktan ayrılmış olup aylık veya gelir almayanların aylığı, tahsis talep tarihi itibarıyla geçici 2. madde hükümlerine göre hesaplanır. - **(A)-(B) grubu Vakıflar Genel Müdürlüğü hisseleri / Sandık ve diğer hissedarların hisseleri** (6219 s. K. m.6): Vakıflar Genel Müdürlüğünün idare ve temsil ettiği (A) ve (B) grubu hisseler, kanun gereği resen devre tabidir ve başvuru aranmaz. Sandık ile mülhak vakıf olmayan diğer hissedarların hisseleri, ancak yüz yirmi günlük süre içinde Bankaya başvuru yapılmasıyla devredilir. Vakıflar Genel Müdürlüğü hisseleri kira sertifikasıyla, Sandık hisseleri özel tertip devlet iç borçlanma senediyle, diğer hissedarlar ise nakitle ödenir. - **Sandık / diğer mülhak vakıf ve (C) grubu hissedarlar** (6219 s. K. m.6): Sandık, kendi hisseleri için Cumhurbaşkanınca Sandık için tespit edilen beher hisse değerini esas alır ve devir bedeli borçlanma senediyle ödenir. Diğer mülhak vakıflara ait (B) grubu hisseler ile (C) grubu diğer kişilerin hisseleri de Sandık için tespit edilen değer üzerinden devredilir, ancak bedel Banka ödemesinden sonra Hazinece nakit olarak ödenir. Ödeme aracı ve ödeme sırası farklıdır: Sandıkta borçlanma senedi, diğerlerinde Bankanın talebi üzerine nakit ödeme yapılır. - **Sandık ödemeleri / en yüksek Devlet memuru karşılaştırması** (GVK m.25): Emekli sandıklarının kanun veya statüsüne göre ödediği ikramiye ve toptan ödemeler istisna kapsamındadır. Bu ödemeler en yüksek Devlet memuruna çalışılan süreye göre ödenecek tutarı aşarsa aşan kısım ücret sayılır. Sınırı aşan fark vergilendirilir. Birden çok sandık ve farklı zamanlardaki ödemeler birlikte karşılaştırılır. - **Miktarın ölçülmesi: parça, sandık, sıklet** (VUK m.209): Miktar ticari teamüle göre parça olarak kaydedilir. Miktar ticari teamüle göre sandık veya sıklet olarak kaydedilir. Miktarın birimi malın türüne ve ticari teamüle göre belirlenir; kayıt biriminin seçimi serbest değildir. - **Seçim sandık kurulu / ilçe seçim kurulu başkanı hâkim** (Av. K. ek m.3): Seçim sandık kurulu oy verme ve tasnif işlerini yürütür. Hâkim listeleri onaylar, itirazları karara bağlar ve sonuçları ilan eder. Sandık kurulunun işlemleri hâkimin denetimine tabidir; hâkimin tedbirlerine uymayanlar disiplin cezası ile karşılaşır. ## Örnek kararlar - 2018/96 E., 2023/222 K., 27.12.2023 — ilgili: 6219 s. K. m.6 - 2019/21 E., 2020/51 K., 24.09.2020 — ilgili: 5253 s. K. m.12 - 2018/45 E., 2018/51 K., 31.05.2018 — ilgili: 6219 s. K. m.6 ## İlgili terimler [Hazineye devir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hazineye-devir) · [Mevcut](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mevcut) · [Devir tarihi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devir-tarihi) · [Vakıf senedi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vakif-senedi) · [Mülhak vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mulhak-vakif) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.