---
title: "Sanık nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sanik"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Sanık

**Kısaca:** Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi (CMK m.2/1-b)

## Kanuni tanım

- **CMK m.2/1-b** (Ceza Muhakemesi Kanunu): Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-2#f1-b

## Kanunda nerede geçiyor

### Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-2#f1-b): Kovuşturmanın başlamasından, yani iddianamenin kabulünden itibaren hükmün kesinleşmesine kadar suç şüphesi altında bulunan kişidir. Mahkûmiyet kararı verilmiş olması sanık sıfatını kendiliğinden sona erdirmez; karar kesinleşinceye kadar sanık olarak kalınır.

### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- CGTİHK m.112 – Tutukevine kabul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-112): Hakkında kovuşturma başlatılmış kişidir. Maddenin kabul şartı, bu kişinin tutukevine konulabilmesi için tutuklama kararının varlığını aramaktadır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Şüpheli / Sanık** (CMK m.2): Şüpheli, soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişidir ve henüz iddianame kabul edilmemiştir. Sanık, iddianamenin kabulüyle kovuşturma başladıktan sonraki kişidir. Aynı kişi iddianamenin kabulüyle şüpheliden sanığa dönüşür; hangi sıfatla işlem yapıldığı usul haklarını ve yetkili mercii belirler.
- **Şüpheli-sanık zilyetliği / üçüncü kişi zilyetliği** (703 s. K. m.178): Malvarlığı değeri şüpheli veya sanığın zilyetliğindeyse elkoyma doğrudan yapılabilir. Malvarlığı değeri şüpheli veya sanık dışında bir kişinin zilyetliğindeyse de, taşınmaz, hak, alacak veya diğer değer somut olarak belirlenmiş ise elkoyma yapılabilir. Üçüncü kişinin zilyetliği elkoymaya engel değildir; ancak somut belirleme şartı aranır.
- **Sanık / Cumhuriyet savcısı / mağdur** (Av. K. m.60): Cumhuriyet savcısı ve sanık, madde metninde açıkça itiraz hakkı sahibi olarak sayılmıştır. Suçtan zarar gören kişi maddenin lafzında yer almaz. Yargıtay uygulamasında son soruşturmanın açılmasına yer olmadığı kararına karşı suçtan zarar görenin de, katılan sıfatını alabilecek durumdaysa itiraz edebileceği kabul edilmektedir. (4. Ceza Dairesi, 2019/3047 E., 2019/11774 K., 25.06.2019)
- **Cumhuriyet savcısı / sanık** (1512 s. K. m.155): Cumhuriyet savcısı, kamu adına soruşturma ve kovuşturmanın sürdürülmesi bakımından itiraz eder. Sanık, haklarının korunması amacıyla aynı kararlara itiraz edebilir. Madde her iki tarafa da itiraz hakkı tanır; itiraz hakkı kararı veren mahkemenin türüne göre değişmez.
- **Şikayetçi / sanık yükümlülüğü** (İİK m.349): Şikayetçi, tayin olunan gün ve saatte bizzat ya da vekil aracılığıyla hazır bulunmak zorundadır. Sanık da aynı şekilde gelmek veya vekil göndermek zorundadır; ancak gelmemesinin sonucu farklıdır. Şikayetçinin gelmemesi şikayet hakkının düşmesine yol açar; sanığın gelmemesi ise zorla getirme ve gıyapta yargılama ile sonuçlanır.
- **Gelmeyen şikayetçi / gelmeyen sanık** (İİK m.349): Gelmeyen şikayetçi için madde açık bir yaptırım belirler: şikayet hakkı düşer. Gelmeyen sanık için ise madde zorla getirme ve yokluğunda yargılama yolunu açar. Şikayetçinin gelmemesi davayı sona erdirir; sanığın gelmemesi yargılamayı sona erdirmez.

## İlgili konular

- Kapsam ve tanımlar, görev, bağlantılı davalar (Ceza Muhakemesi Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-muhakemesi-hukuku/kapsam-ve-tanimlar-gorev-baglantili-davalar

## Örnek kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2011/266 E., 2012/139 K., 03.04.2012 — ilgili: CMK m.2
- Ceza Genel Kurulu, 2008/245 E., 2009/49 K., 03.03.2009 — ilgili: CMK m.2
- Ceza Genel Kurulu, 2007/13 E., 2007/54 K., 06.03.2007 — ilgili: CMK m.2

## İlgili terimler

[İfade Alma ve Sorgu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ifade-alma-ve-sorgu) · [Şüpheli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/supheli) · [Malen sorumlu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malen-sorumlu) · [Toplu suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-suc) · [Suçüstü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sucustu) · [Tutukevi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tutukevi) · [Tutuklama kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tutuklama-karari) · [Müdafi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mudafi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.