--- title: "Satış bedeli nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/satis-bedeli" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Satış bedeli **Kısaca:** Satış bedeli, 4 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.872 · boş dereceler: Taşınmazın paraya çevrilmesiyle elde edilen tutardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-872) - İİK m.93 · mahsullerin toplanması, borçlunun hakkı: Haczedilen mahsulün satılması hâlinde elde edilen para karşılığıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-93) - TTK m.845 · satış bedeli: Mağazada tevdi edilmiş malların satışından elde edilen paradır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-845) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.872 – 3. Boş dereceler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-872#f1): Taşınmazın paraya çevrilmesiyle elde edilen tutardır. Dağıtım, bu bedel üzerinden derece sırasına göre yapılır. - TMK m.873 – VII. Rehnin paraya çevrilmesi — 1. Paraya çevirme şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-873#f1): Rehinli taşınmazın icra dairesi eliyle paraya çevrilmesi sonucunda elde edilen tutardır. Rehinli alacaklı alacağını bu bedelden alır; bedel alacağı karşılamazsa kalan kısım için borçlunun kişisel sorumluluğu bu maddeden doğmaz. - TMK m.874 – 2. Satış bedelinin dağıtılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-874#f1): Rehinli taşınmazın paraya çevrilmesiyle elde edilen tutardır. Dağıtımın konusu bu tutardır; satış giderleri ve diğer öncelikli kalemlerin düşülüp düşülmeyeceği ayrıca değerlendirilir. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.93 – Mahsullerin toplanması, borçlunun hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-93): Haczedilen mahsulün satılması hâlinde elde edilen para karşılığıdır. Borçluya bırakılan miktar, mahsul olarak ya da bu bedelden verilebilir. - İİK m.118 – İhale bedelinin ödenmesi ve malın teslimi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-118#f2): İhale alıcısının en yüksek teklifle ödemekle yükümlü olduğu tutardır. Madde bu bedelin nakden ödenmesini öngörür; çek, senet veya benzeri araçlarla ödenmesi bu hükmün karşılığı sayılmaz. - İİK m.130 – İhale bedelinin ödenmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-130#f2): İhale alıcısının icra dairesine ödemekle yükümlü olduğu ihale bedelidir. Alıcının ödeyeceği tutar, pey olarak teklif ettiği ve ihaleye konu olan tutardır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.845 – 2. Satış bedeli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-845#f1): Mağazada tevdi edilmiş malların satışından elde edilen paradır. Maddedeki ödeme sırası bu bedel üzerinden uygulanır. ### Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu - Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.46 – Taşınır ve taşınmaz satışı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5018-sayili-kamu-mali-yonetimi-ve-kontrol-kanunu/madde-46): Taşınır ve taşınmazların elden çıkarılmasından elde edilen tutardır. Genel bütçe kapsamındaki idarelerin satış bedelleri genel bütçeye gelir kaydedilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Mahsulün kendisi / satış bedeli** (İİK m.93): Mahsulün kendisinden borçluya bırakılması, mahsul toplanıp elde tutulabiliyorsa uygulanan yoldur. Satıldıkça bedelinden bırakılması, mahsul satışa çıkarıldığında uygulanan yoldur. Hangi yoldan bırakılacağı mahsulün satış durumuna göre belirlenir; her iki halde de amaç borçlunun geçimini sağlamaktır. - **Satış bedeli / faiz geliri** (GVK m.76): Menkul kıymetin kuponlu veya kuponsuz satışından elde edilen bedel, sermaye niteliğinde bir değer artışı olarak ele alınır. Kupon faizi veya kuponun ödenmesi ile elde edilen tutar, menkul kıymetin getirisi olarak değerlendirilir. Madde yalnızca satış bedelini irat dışı tutar; kupon ödemesi üzerinden elde edilen gelir bu maddenin kapsamı dışında kalır ve ayrı hükümlere tabidir. - **Ikinci satış bedeli yeterli / yetersiz** (2886 s. K. m.59): İkinci satış bedeli masraf ve idare alacaklarını karşılarsa kalan tutar emanet hesabına alınır. İkinci satış bedeli masraf ve alacakları karşılamazsa açık teminattan mahsup edilir. Yetersiz bedelde müşterinin teminatı zarar karşılığı kullanılır; artan teminat müşteriye geri verilir, yeterli bedelde ise teminata dokunulmaz. - **Tarife bedeli / piyasa satış bedeli** (2886 s. K. m.81): Madde ve araç-gerecin, kamu iktisadi teşebbüsü, devlet veya belediye kuruluşlarından alınmasında öncelikle tarife bedeli uygulanır. Tarife bedelinin bulunmadığı ya da bu kuruluşlardan sağlanamayan hâllerde piyasa satış bedeli esas alınır. Piyasadan alımda teklif alma ve piyasa değerine uygunluğu belgeleme yükümlülüğü doğar; belgelenmeyen alım bu bedel ölçütünü karşılamaz. - **Kesin satış bedeli / genel matrah** (KDVK m.23): Gümrük deposu ve müzayede satışlarında matrah, satışın kesin bedelidir (b. d). Genel satışlarda matrah, m.25 uyarınca mal veya hizmetin bedelidir. Müzayede ve gümrük depo satışında kesin satış tutarı esas alınır; genel matrah hükümleri uygulanmaz. - **Faiz ve vade farkı / asıl satış bedeli** (KDVK m.24): Vade farkı, faiz, kur farkı ve prim gibi gelirler (c) bendi kapsamında matraha dahildir. Asıl mal veya hizmet bedeli, bu bentlerde sayılan gelirlerden ayrı olarak matrahın temel kısmını oluşturur. Faiz ve vade farkı gibi gelirler de KDV'ye tabi tutarın içine girer; faizin KDV'ye tabi olup olmadığı tartışması bu ayrımla ilgilidir. ## İlgili konular - Rehin derecesi ve rehnin paraya çevrilmesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/rehin-derecesi-ve-rehnin-paraya-cevrilmesi - Artırma şartları (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/artirma-sartlari - Vaktinden evvel satış ve artırma hazırlık tedbirleri (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/vaktinden-evvel-satis-ve-artirma-hazirlik-tedbirleri - Sattırma hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sattirma-hakki ## Örnek kararlar - 2023/123 E., 2024/202 K., 04.12.2024 — ilgili: İİK m.118 ## İlgili terimler [Nakden ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nakden-odeme) · [Mahsul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsul) · [Aynı sıra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayni-sira) · [Rehin derecesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehin-derecesi) · [Rehinli alacaklı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/rehinli-alacakli) · [Sıra](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sira-kavrami) · [Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/merkezi-yonetim-kapsamindaki-kamu-idareleri) · [Yetkili organ](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-organ) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.