--- title: "Savunma hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Savunma hakkı **Kısaca:** Savunma hakkı, 6 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - DMK m.130 · savunma hakkı: Hakkında disiplin işlemi yapılacak memurun, isnat edilen fiilleri öğrenip bunlara karşı yazılı ya da sözlü açıklama yapabilmesi hakkıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-130) - 399 s. K. m.46 · savunma Hakkı: Disiplin cezası verilecek sözleşmeli personelin, cezayı veren merciye karşı fiil ve suçlamaya ilişkin açıklama yapabilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-46) - 4054 s. K. m.44 · delillerin Toplanması ve Tarafların Bilgilendirilmesi: Tarafların Kurula bilgi ve delil sunabilmesi ve Kurulun kararına dayanak yapılacak her konuda bilgilendirilmiş olmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-44) ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.130 – Savunma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-130#f2): Hakkında disiplin işlemi yapılacak memurun, isnat edilen fiilleri öğrenip bunlara karşı yazılı ya da sözlü açıklama yapabilmesi hakkıdır. Savunma alınmadan verilen disiplin cezası, kanunun aradığı şekil şartını taşımaz. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.46 – Savunma Hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-46#f1): Disiplin cezası verilecek sözleşmeli personelin, cezayı veren merciye karşı fiil ve suçlamaya ilişkin açıklama yapabilmesidir. Madde bu hakkın yazılı yapılmasını öngörür. ### Rekabetin Korunması Hakkında Kanun - Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.44 – Delillerin Toplanması ve Tarafların Bilgilendirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4054-sayili-rekabetin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-44#f2): Tarafların Kurula bilgi ve delil sunabilmesi ve Kurulun kararına dayanak yapılacak her konuda bilgilendirilmiş olmasıdır. Kurul, bu hakkı tanımadığı konuları karara dayanak yapamaz. ### Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun - Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.7 – Bilgi ve belge verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5549-sayili-suc-gelirlerinin-aklanmasinin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-7#f2): Talepte bulunulanın, özel kanunlardaki gizlilik veya sır hükümlerinden bağımsız olarak, kendini savunma ile ilgili haklarıdır. Fıkra 2 uyarınca bu haklar bilgi verme yükümlülüğünün önüne geçmez, ancak saklı kalmaları ayrıca belirtilmiştir. ### Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu - Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu m.45 – Savunma hakkı ve kapatma kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6361-sayili-finansal-kiralama-faktoring-finansman-ve-tasarruf-finansman-sirketleri-kanunu/madde-45#f1): İlgilinin, hakkında idari para cezası uygulanacak olması hâlinde görüşlerini yazılı olarak bildirebilmesi imkânıdır. Ceza kararı verilmeden önce alınır ve karar bu savunmanın değerlendirilmesinden sonra verilir. ### Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun - Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun m.31 – Savunma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7068-sayili-genel-kolluk-disiplin-hukumleri-hakkinda-kanun-hukmunde-kararnamenin-kabul/madde-31#f2): Disiplin cezası verilecek personelin, hakkındaki isnadı öğrenip yazılı savunma yapabilmesi güvencesidir. Bu hak tanınmadan verilen disiplin cezası kural olarak usulden hukuka aykırıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Kurulun araştırma yetkisi / ilgilinin savunma hakkı** (DMK m.129): Kurulun yetkileri, dosyayı aydınlatmaya yönelik ve kurulun takdirine bağlı (gerekli gördüğü takdirde) araştırma araçlarıdır. Memurun hakları, cezanın ağırlığı nedeniyle tanınan ve kurulun takdirine bırakılmayan haklardır. Kurulun araştırma yetkisi kullanılmasa da kararı verebilir; memurun savunma ve inceleme hakkı ise memurluktan çıkarma cezası istenen memur için bir zorunluluktur. - **Gizlilik / savunma hakkı** (CMK m.157): Gizlilik, soruşturmanın selameti ve suçsuzluk karinesinin korunması amacına dayanır. Savunma hakkı, şüphelinin delilleri bilmesini ve lehine olanı ileri sürmesini gerektirir. Savunma hakkı gerektiriyorsa gizlilik geri çekilir; şüpheli dosya içeriğine erişebilir. - **Gizli bilgi / Devletin güvenliği ve temel dış yararları, özel hayat ve savunma hakkı** (SGGSSK m.100): Özel kanunlardaki gizlilik ve yasaklayıcı hükümler, genel olarak bu maddeye karşı ileri sürülemez. Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına ağır sonuç doğuracak hâller ile özel hayat, aile hayatı ve savunma hakkına ilişkin hükümler bu genel yetkinin dışında kalır. Bu saklı alanlara giren bilgiler, gizlilik gerekçesiyle olsa dahi bu madde ile istenemez. ## Örnek kararlar - 2. Daire, 2022/985 E., 2025/5683 K., 03.12.2025 — ilgili: 7068 s. K. m.31 - 2. Daire, 2022/1287 E., 2025/5680 K., 03.12.2025 — ilgili: 7068 s. K. m.31 - 2. Daire, 2022/981 E., 2025/5682 K., 03.12.2025 — ilgili: 7068 s. K. m.31 ## İlgili terimler [Savunma süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma-suresi) · [Bilgi isteme yetkisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bilgi-isteme-yetkisi) · [Şube](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sube) · [Kurum](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kurum) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.