--- title: "Savunma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Savunma **Kısaca:** Savunma, 8 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.557 · havale ödeyicisinin borcu: Ödeyicinin alıcının talebine karşı ileri sürebileceği itiraz araçlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-557) - İYUK m.27 · yürütmenin durdurulması: Davalı idarenin dava konusu işlem hakkında mahkemeye sunduğu görüş ve açıklamalardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-27) - CGTİHK m.47 · disiplin soruşturması: Hükümlüye yüklenen eylemin niteliği ve sonuçlarının bildirilmesinin ardından yazılı veya sözlü olarak yaptığı açıklamadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-47) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.188 – 3. Borçluya ait savunmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-188#f1): Borçlunun alacaklıya karşı borcu ifadan kaçınmak için ileri sürebildiği her türlü araç olarak kullanılan geniş bir kavramdır. Madde metninde hem def'i hem itiraz türündeki savunmaları kapsar. - TBK m.199 – II. Savunmalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-199#f1): Madde bağlamında hem itirazı hem def'iyi kapsayan geniş anlamdaki karşı ileri sürme araçlarıdır. - TBK m.557 – II. Havale ödeyicisinin borcu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-557#f1): Ödeyicinin alıcının talebine karşı ileri sürebileceği itiraz araçlarıdır. Madde, bunları alıcı ile ödeyici arasındaki ilişkiden veya havalenin içeriğinden doğanlarla sınırlar. ### İdari Yargılama Usulü Kanunu - İYUK m.27 – Yürütmenin durdurulması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2577-sayili-idari-yargilama-usulu-kanunu/madde-27#f1-2): Davalı idarenin dava konusu işlem hakkında mahkemeye sunduğu görüş ve açıklamalardır. Durdurma kararı kural olarak savunma alındıktan veya savunma süresi geçtikten sonra verilir. ### Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun - CGTİHK m.47 – Disiplin soruşturması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanun/madde-47#f4): Hükümlüye yüklenen eylemin niteliği ve sonuçlarının bildirilmesinin ardından yazılı veya sözlü olarak yaptığı açıklamadır. Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez; savunma süresi üç gündür. ### Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun - AYMKYUHK m.53 – Siyasi partilere ihtar verilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-53#f1): Mahkemenin aykırılık tespitinden önce siyasi partiden alacağı yazılı görüştür. Savunma alınmadan ihtar kararı verilemez. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.149 – Disiplin cezasını verme yetkisi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-149#f2): Hakkında disiplin cezası verilecek katip veya adayın, isnat edilen fiil hakkında görüşünü bildirme hakkıdır. Karar verilmeden önce alınması zorunludur. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.84 – Soruşturmada savunma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-84#f1): Soruşturma konusu hakim veya savcının, hakkındaki iddialara karşı beyanda bulunması işlemidir. Maddenin kapsamında yalnızca savunmanın alınması usulü yer alır. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.149 – Savunma hakkı ve kapatma kararı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-149#f1): İdari para cezası verilmeden önce ilgiliye, hakkında ileri sürülen iddialara karşı görüşünü bildirme imkânı tanınmasıdır. Savunma alınmadan verilen idari para cezası bu madde bakımından eksik işlemdir. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.40 – Savunma hakkı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-40#f1): İsnat edilen disiplinsizlik hakkında ilgilinin yazılı ya da sözlü açıklama yapma hakkıdır. Bu madde kapsamında savunma alınmadan verilen disiplin cezası, esas itibarıyla geçersizdir. ## Karıştırılan kavramlar - **Dava dilekçesinden reddetme / savunma sonrası karar** (İYUK m.27): Dava dilekçesi ve eklerinden istemin yerinde olmadığı anlaşılırsa, savunma alınmadan istem reddedilebilir. İstem yerinde görünüyorsa, durdurma kararı için davalı idarenin savunması alınmalı veya savunma süresinin geçmesi beklenmelidir. Yerinde olmayan istem erkenden reddedilebilir, yerinde görülen istem ise savunma süreci tamamlanana kadar karara bağlanmaz. - **Savunma alınması / savunmadan vazgeçme** (2802 s. K. m.84): Süresi içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapan hakim ya da savcının savunması alınır. Süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan hakim ya da savcı, bu hakkından vazgeçmiş sayılır. Savunma hakkı süre kaçırılınca kendiliğinden ortadan kalkar; ilgili kişi ayrıca bir feragat beyanında bulunmak zorunda değildir. - **Savunma süresi / soruşturma süresi** (CGTİHK m.47): Soruşturma en geç on beş gün içinde tamamlanır. Hükümlüye savunma için üç gün tanınır. İki süre birbirinden bağımsızdır; savunma süresi soruşturma süresinden ayrı işler ve soruşturmanın tamamlanmasını uzatmaz. - **Devirden önce öğrenilen savunma / Devirden sonra öğrenilen savunma** (TBK m.188): Borçlunun devredene karşı devir öğrenilmeden önce sahip olduğu savunmalar. Borçlunun devri öğrendikten sonra ortaya çıkan savunmalar. Birinci fıkra metninde yalnızca devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olunan savunmaları devralana karşı kullanma imkânı tanır. Sonradan doğan savunmalar için bu fıkra uygulanmaz. - **Üstlenilen borca ilişkin savunma / Kişisel savunma** (TBK m.199): Üstlenilen borcun varlığına, kapsamına ya da sona ermesine dayanan savunmalar, borcun devredildiği anda yeni borçluya geçer. Yalnızca eski borçluya özgü, onun şahsıyla bağlantılı savunmalar bulunur. Birinci grup savunma yeni borçluya geçer; ikinci grup, dış üstlenmede aksi anlaşılmadıkça yeni borçluya geçmez. - **Alıcıya karşı savunma / Havale edene karşı savunma** (TBK m.557): Ödeyicinin alıcıya karşı, alıcıyla kendi ilişkisinden veya havalenin içeriğinden doğan savunmaları ileri sürme hakkı vardır. Ödeyicinin havale edenle arasındaki karşılık ilişkisinden doğan savunmaları alıcıya karşı ileri sürme hakkı yoktur. Havale edenin ödeyiciye karşı borcu yerine getirilmemişse dahi ödeyici alıcıya ödemekten bu gerekçeyle kaçınamaz. ## İlgili konular - Siyasi parti kapatma ve dokunulmazlığın kaldırılması davaları, siyasi partilerin mali denetimi (Anayasa Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/siyasi-parti-kapatma-ve-dokunulmazligin-kaldirilmasi-davalari-siyasi-partilerin - Alacağın devri (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/alacagin-devri - Borcun üstlenilmesi, sözleşmenin devri ve sözleşmeye katılma (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/borcun-ustlenilmesi-sozlesmenin-devri-ve-sozlesmeye-katilma - Havale (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/havale - Davaların karara bağlanması ve tutanaklar (İdari Yargılama Usulü): https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/davalarin-karara-baglanmasi-ve-tutanaklar ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/26 E., 2025/608 K., 08.10.2025 — ilgili: TBK m.188 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/975 E., 2025/324 K., 21.05.2025 — ilgili: TBK m.188 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/293 E., 2024/107 K., 14.02.2024 — ilgili: TBK m.188 ## İlgili terimler [İsnat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/i-snat) · [Borcun üstlenilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/borcun-ustlenilmesi) · [Savunma hakkından vazgeçme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/savunma-hakkindan-vazgecme) · [Telafisi güç veya imkânsız zarar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/telafisi-guc-veya-imkansiz-zarar) · [Havale alıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/havale-alicisi) · [İç üstlenme sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ic-ustlenme-sozlesmesi) · [Muaccel olmayan alacak](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muaccel-olmayan-alacak) · [Noter katibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/noter-katibi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.