--- title: "Seçim hakkı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secim-hakki" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Seçim hakkı **Kısaca:** Seçim hakkı, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.87 · seçimlik borç: Edimlerden hangisinin ifa edileceğini belirleyen yetkidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-87) - HMK m.112 · seçimlik dava: Seçimlik borçta hangi edimin ifa edileceğini belirleyen hakkın, borç ilişkisinin tarafı olan borçlu, alacaklı ya da üçüncü kişiden hangisinde bulunduğudur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-112) - 224 s. K. m.5: Bölge sakinlerinin sağlık hizmetini göreceği personeli, müessese veya eczaneyi kendilerinin belirleyebilmesi yetkisidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/224-sayili-saglik-hizmetlerinin-sosyallestirilmesi-hakkinda-kanun/madde-5) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.87 – 4. Seçimlik borç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-87): Edimlerden hangisinin ifa edileceğini belirleyen yetkidir. Tek taraflı, karşı tarafa varması gereken bir irade beyanıyla kullanılan yenilik doğurucu bir haktır; kullanıldığında seçilmeyen edimler borç konusu olmaktan çıkar. - TBK m.268 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-268): Hangi eşyanın devredileceğini belirleme yetkisidir. Maddenin ikinci fıkrasında bu yetki alıcıya tanınmış olmalıdır ve seçim sonucunda satıcı belirlenen eşyayı devretmekle yükümlüdür. ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.112 – Seçimlik dava (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-112#f1): Seçimlik borçta hangi edimin ifa edileceğini belirleyen hakkın, borç ilişkisinin tarafı olan borçlu, alacaklı ya da üçüncü kişiden hangisinde bulunduğudur. Bu maddede yalnızca borçlu ya da üçüncü kişideki seçim hakkı düzenlenmiştir. ### Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun - Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun m.5 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/224-sayili-saglik-hizmetlerinin-sosyallestirilmesi-hakkinda-kanun/madde-5): Bölge sakinlerinin sağlık hizmetini göreceği personeli, müessese veya eczaneyi kendilerinin belirleyebilmesi yetkisidir. Bu hak, maddede belirtilen ücret koşulu altında saklıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Seçim hakkı borçlu veya üçüncü kişide / seçim hakkı alacaklıda** (HMK m.112): Seçim hakkı borçlu ya da üçüncü kişidedir. Bu hâlde seçimlik borç için seçimlik dava açılabilir. Seçim hakkı alacaklıdadır. Alacaklı önce seçimini yapar, sonra seçtiği edime ilişkin olarak eda davası açar. Seçimlik dava yalnızca birinci hâlde mümkündür. İkinci hâlde seçimlik dava açılması kanunun amacına aykırıdır. - **Seçim hakkı / diğer sigorta hükümleri** (SGGSSK m.77): Sigortalının seçim hakkı serbesttir. Bu serbestlik genel sağlık sigortasıyla ilgili diğer madde hükümlerine uyma şartına bağlıdır. Seçim, katılım payı, sevk zinciri gibi diğer hükümlere aykırı yapılamaz; aykırılık halinde ilgili hükmün sonucu doğar. - **Seçimlik borç (seçim hakkı alacaklıda) / Diğer verme borçları** (TBK m.110): Seçimlik borçta seçim hakkı alacaklıya aittir ve alacaklı seçmezse borçlu hangi edimi tevdi edeceğini bilemez. Sıradan verme borcunda edim belirlidir ve tevdi mümkündür. Seçimlik borçta borçlu m.110 uyarınca sözleşmeden dönebilir; seçim hakkının kendiliğinden borçluya geçmesi kanuni dayanaktan yoksundur. - **Seçim hakkı / Aday önerme hakkı** (TTK m.360): Seçim hakkında grup, esas sözleşmede öngörülen sayıda üyeyi kendi arasından veya onların önerdiği adaylar arasından seçer. Aday önerme hakkında grup yalnızca aday önerir; önerilen aday genel kurulca seçilmek zorundadır. Seçim hakkında genel kurul grup dışından da seçim yapabilir (sadece sayı şartı aranır). Aday önerme hakkında haklı sebep olmadıkça önerilen aday seçilmelidir. - **Serbest seçim hakkı / münhasır yayıncının belirlediği içerik** (6112 s. K. m.16): Diğer yayıncı, erişim talep ettiği olaydan kısa gösterimleri serbestçe seçer. Münhasır yayıncı, olayın yayın akışını ve kendi yayın tercihini belirleyebilir. Seçim hakkı diğer yayıncıya tanındığından, münhasır yayıncı kısa gösterim seçimini diğer yayıncıya bırakmak zorundadır; seçimi kendisi belirleyemez. ## İlgili konular - Genel olarak ve ifanın konusu (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/genel-olarak-ve-ifanin-konusu - Ön ödemeli taksitle satış (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/on-odemeli-taksitle-satis - Dava çeşitleri, dava şartları ve ilk itirazlar (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/dava-cesitleri-dava-sartlari-ve-ilk-itirazlar ## Örnek kararlar - 6. Hukuk Dairesi, 2024/2582 E., 2025/2591 K., 26.06.2025 — ilgili: TBK m.87 - 6. Hukuk Dairesi, 2024/2569 E., 2025/2593 K., 26.06.2025 — ilgili: TBK m.87 - 6. Hukuk Dairesi, 2022/1576 E., 2023/1677 K., 04.05.2023 — ilgili: TBK m.87 ## İlgili terimler [Seçimlik borç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secimlik-borc) · [Seçimlik dava](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/secimlik-dava) · [Çeşit borcu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cesit-borcu) · [Ön ödemeli taksitle satış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/on-odemeli-taksitle-satis) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.