---
title: "Seferberlik ve savaş hali nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/seferberlik-ve-savas-hali"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Seferberlik ve savaş hali

**Kısaca:** Seferberlik ve savaş hali, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 2692 s. K. m.2 · kuruluş ve Bağlılık: Olağanüstü askeri durumlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2692-sayili-sahil-guvenlik-komutanligi-kanunu/madde-2)
- 2802 s. K. m.52 · olağanüstü hallerde çekilmede usul ve genel olarak çekilmenin sonuçları: Bu hallerde de görevli hâkim ve savcılar bakımından aynı çekilme kısıtı geçerlidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-52)
- 4566 s. K. m.24 · öğretim elemanlarının harp okulu dışına atanmaları ve görevlendirilmeleri: Bu hallerin varlığı, görevlendirmenin olağan dışı bir zemin üzerinde yapıldığını gösterir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4566-sayili-harp-okullari-kanunu/madde-24)

## Kanunda nerede geçiyor

### Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu
- Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu m.2 – Kuruluş ve Bağlılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2692-sayili-sahil-guvenlik-komutanligi-kanunu/madde-2): Olağanüstü askeri durumlardır. Bu hallerde Komutanlığın bir kısmı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenerek Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girer.
- Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu m.3 – Görev Alanları ve Yerleşme Yerleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2692-sayili-sahil-guvenlik-komutanligi-kanunu/madde-3): Olağan barış düzeninin dışına çıkıldığı, askeri birimlerin harekete geçirildiği durumlardır. Maddedeki Genelkurmay görüşü zorunluluğu yalnız bu hallerde ve yalnız Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girecek birlikler bakımından geçerlidir.
- Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu m.15 – Silah, Cephane, Araç ve Gereçlerin Sağlanması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2692-sayili-sahil-guvenlik-komutanligi-kanunu/madde-15): Sahil güvenlik birliklerinin Kuvvet Komutanlıklarının emrine girdiği olağanüstü dönemdir. Bu dönemde ihtiyaçların tamamı Milli Savunma Bakanlığınca sağlanır.

### Hakimler ve Savcılar Kanunu
- Hakimler ve Savcılar Kanunu m.52 – Olağanüstü hallerde çekilmede usul ve genel olarak çekilmenin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-52): Maddenin ayrı olarak saydığı, olağanüstü halden bağımsız ikinci bir hal kategorisidir. Bu hallerde de görevli hâkim ve savcılar bakımından aynı çekilme kısıtı geçerlidir.

### Harp Okulları Kanunu
- Harp Okulları Kanunu m.24 – Öğretim elemanlarının harp okulu dışına atanmaları ve görevlendirilmeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4566-sayili-harp-okullari-kanunu/madde-24): Üçüncü fıkranın harp okulu dışı görevlendirmeye izin verdiği olağanüstü durumlardır. Bu hallerin varlığı, görevlendirmenin olağan dışı bir zemin üzerinde yapıldığını gösterir.

### Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
- Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu m.13 – Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6413-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-disiplin-kanunu/madde-13): Ayırma cezası alanların Silahlı Kuvvetlerde yeniden görev alabilmesinin istisnasını oluşturan olağanüstü dönemlerdir. Bu hâllerde görev alma yasağı uygulanmaz.

## Karıştırılan kavramlar

- **Barış dönemi / seferberlik ve savaş hali** (2692 s. K. m.2): Olağan dönemde Komutanlık tamamen İçişleri Bakanlığına bağlı kolluk kuvveti olarak çalışır. Seferberlik ve savaş halinde Komutanlığın Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen bölümü Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrine girer. Aynı kurum iki farklı komuta yapısına bağlanabilir; emre girmeyen bölüm normal görevine devam eder.
- **Olağanüstü hal / seferberlik ve savaş hali** (2802 s. K. m.52): Olağanüstü hal, bölgesel ve geçici bir hâldir; madde metni bunu bir kanun atfıyla anar. Seferberlik ve savaş hali ise ayrı bir hâl kategorisi olarak sayılmıştır. Her iki halde de aynı çekilme kısıtı uygulanır; hâl türü ayrı bir hukuki sonuç doğurmaz, yalnızca hâlin varlığı kapsamı belirler.

## Örnek kararlar

- 2018/113 E., 2020/48 K., 24.09.2020 — ilgili: 4566 s. K. m.24

## İlgili terimler

[Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/silahli-kuvvetlerden-ayirma-cezasi) · [Çekilme isteği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cekilme-istegi) · [Bağlılık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/baglilik) · [Olağanüstü hal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/olaganustu-hal) · [Yüksek Disiplin Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksek-disiplin-kurulu)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.