--- title: "Sendika nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sendika" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sendika **Kısaca:** Sendika: İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları (6356 s. K. m.2/1-ğ) ## Kanuna göre anlamı - **4688 s. K. m.3/1-f** (Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu): Kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve meslekî hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-3#f1-f - **6356 s. K. m.2/1-ğ** (Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu): İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-2#f1-gg ## Kanunda nerede geçiyor ### Devlet Memurları Kanunu - DMK m.22 – Sendika kurma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/657-sayili-devlet-memurlari-kanunu/madde-22#f1): Çalışanların çalışma koşullarını korumak ve geliştirmek amacıyla kurdukları, özel hukuk tüzel kişiliğine sahip örgüttür. Maddenin kapsamında yer alan sendika, memurların kendi aralarında kurabileceği örgütü ifade eder. ### Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu - Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4688-sayili-kamu-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunu/madde-3#f1-f): Kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları, tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır. Kanunun bu tanımı işçi sendikalarından ayrı olarak kamu görevlilerine özgüdür. ### Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6356-sayili-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu/madde-2#f1-b): İşçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az yedi işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturduğu tüzel kişiliğe sahip kuruluştur. Kurucu sayısı yedi ile sınırlıdır ve faaliyet işkolu ile bağlıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **Sendika kurma hakkı / Sendikaya üye olma hakkı** (DMK m.22): Sendika kurma, memurların birlikte örgüt oluşturmasıdır ve kuruculuk işlemi gerektirir. Üye olma, var olan bir sendikaya katılmaktır ve kişisel bir tercihtir. Kurma ve üye olma aynı maddede yer alsa da kuruculuk şartları ile üyelik koşulları ayrı işlemlere tabidir. - **Sendika / Üst kuruluş** (DMK m.22): Sendika, doğrudan memurların katılımıyla kurulan örgüttür. Üst kuruluş, sendikaların bir araya gelmesiyle oluşan birleşik yapıdır. Maddenin her iki yapı için de hakkı tanıması nedeniyle, üst kuruluşa üyelik de sendikaya üyelik gibi bu maddeye dayanır. - **Sendika / konfederasyon** (4688 s. K. m.3): Sendika, kamu görevlilerinin ortak hak ve menfaatlerini korumak için kurulan tüzel kişiliğe sahip kuruluştur. Konfederasyon, değişik hizmet kollarında kurulmuş en az beş sendikanın oluşturduğu üst kuruluştur. Konfederasyon kurmak için en az beş sendikanın bir araya gelmesi gerekir; tek bir sendika bu tanıma girmez. - **İşyeri sendika temsilcisi / sendika işyeri temsilcisi** (4688 s. K. m.3): İşyeri sendika temsilcisi, bir işyerinde en çok üye kaydetmiş sendikanın seçtiği kamu görevlisidir. Sendika işyeri temsilcisi, en çok üye kaydetmiş sendika dışındaki her sendikanın seçtiği kamu görevlisidir. Temsilci unvanı, sendikanın o işyerindeki üye sayısı sıralamasına göre belirlenir. - **Sendika aidatı / bireysel emeklilik katkı payı** (GVK m.40): 8. bent sendika aidatında bir aylık aidat tutarını işçinin günlük çıplak ücret toplamıyla sınırlar. 9. bent bireysel emeklilik katkı paylarında ödemenin yapıldığı ayın ücretinin yüzde on beşini ve yıllık asgari ücreti esas alır. Aynı işveren için iki ayrı ölçüt birlikte geçerlidir; katkı payları ile SGK primlerinin toplamı da 9. bent sınırına tabidir. - **Banka memurları / Diğer kamu memurları (sendika bakımından)** (1211 s. K. m.32): Banka memurlarının sendikal rejimi bu maddedeki atıf ile 624 sayılı Kanuna bağlanmıştır. Diğer kamu memurlarının sendikal rejimi kendi özel mevzuatlarına göre belirlenir. Sendika kurma ve üyelik bakımından Merkez Bankası memurları 624 sayılı Kanun hükümlerine tabi olur. ## İlgili konular - Amaç ve tanımlar (Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu) (İş Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/is-hukuku/amac-ve-tanimlar-sendikalar-ve-toplu-is-sozlesmesi-kanunu ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2022/776 E., 2023/1205 K., 06.12.2023 — ilgili: 6356 s. K. m.2, 4688 s. K. m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/222 E., 2023/403 K., 03.05.2023 — ilgili: 6356 s. K. m.2 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/223 E., 2023/404 K., 03.05.2023 — ilgili: 6356 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Konfederasyon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/konfederasyon) · [Kamu İşveren Vekili](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-isveren-vekili) · [Kamu İşvereni](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-isvereni) · [Grup Toplu İş Sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/grup-toplu-is-sozlesmesi) · [İşletme Toplu İş Sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-toplu-is-sozlesmesi) · [Toplu sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-sozlesme) · [Çerçeve sözleşme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cerceve-sozlesme) · [İşyeri sendika temsilcisi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isyeri-sendika-temsilcisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.