---
title: "Serbest göçmen nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/serbest-gocmen"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Serbest göçmen

**Kısaca:** Serbest göçmen: Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu halde Türkiye'ye gelip, Devlet eliyle iskân edilmelerini istememek şartıyla yurda kabul edilenlerdir (5543 s. K. m.3/1-e)

## Kanuni tanım

- **5543 s. K. m.3/1-e** (İskan Kanunu): Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup, yerleşmek amacıyla tek başına veya toplu halde Türkiye'ye gelip, Devlet eliyle iskân edilmelerini istememek şartıyla yurda kabul edilenlerdir — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-3#f1-e

## Kanunda nerede geçiyor

### İskan Kanunu
- İskan Kanunu m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-3#f1-e): Yerleşmek amacıyla Türkiye'ye gelen ve Devlet eliyle iskân edilmesini istememek şartıyla yurda kabul edilen göçmendir. Devlet eliyle iskân talebi bulunmaması bu sıfatın ayırt edici unsurudur.
- İskan Kanunu m.5 – Münferit göçmen kabulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-5#f1): Türk soyundan ve Türk kültürüne bağlı olup Türkiye'de yerleşmek isteyen ve bu Kanun hükümlerine göre serbest göçmen vizesi alan kişinin, İçişleri Bakanlığınca kabul edilmiş hali. Kabul, iskân yardımı istememe şartına bağlıdır.
- İskan Kanunu m.6 – Toplu göçmen kabulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-6#f1): Yabancı ülkelerle yapılan anlaşmalar gereğince Türkiye'ye gelen ve bu madde uyarınca İçişleri Bakanlığınca kabul edilen kimseler için kullanılan ifade. Anlaşma hükmü ve Cumhurbaşkanı kararı olmadan bu sıfat kazanılamaz.
- İskan Kanunu m.8 – Geçici barındırma, göçmen belgesi verilmesi ve vatandaşlığa kabul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5543-sayili-iskan-kanunu/madde-8#f3): İskan yükümlülüğü olmayan ve yerleştiği yerde belge almak zorunda olan göçmendir. Müracaat yeri yerleştiği yerin en büyük mülki amiridir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Serbest göçmen / İskânlı göçmen** (5543 s. K. m.3): Serbest göçmen Devlet eliyle iskân edilmesini istemez. İskânlı göçmen, bu Kanun hükümlerine göre taşınmaz mal verilerek iskânı sağlanan göçmendir. Devlet eliyle iskân talebi bulunup bulunmaması bu iki sıfatı birbirinden ayırır.
- **Serbest göçmen vizesi / Serbest göçmen kabulü** (5543 s. K. m.5): Dışişleri ve İçişleri bakanlıklarınca yapılan incelemeden sonra alınan serbest göçmen vizesi. İçişleri Bakanlığınca yapılan serbest göçmen olarak kabul işlemi. Vize bir ön aşamadır; kabul ise İçişleri Bakanlığının işlemi olarak ayrıca gerçekleşir.
- **İskanlı göçmen / Serbest göçmen** (5543 s. K. m.8): İskanlı göçmen, özel kanunla yurda getirilen ve iskan yeri belirlenen kişidir. Belge için iskan yeri belirlenen yerin en büyük mülki amirine başvurur. Serbest göçmen, iskan yükümlülüğü olmayan ve kendi seçtiği yere yerleşen kişidir. Belge için yerleştiği yerin en büyük mülki amirine başvurur. Müracaat merci, madde metninde iki grup için ayrı belirlenmiştir. Her iki grupta da belge alma yükümlülüğü aynıdır.

## İlgili terimler

[İskânlı göçmen](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iskanli-gocmen) · [Fiziksel yerleşim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiziksel-yerlesim) · [Tarım dışı iskân](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarim-disi-iskan) · [Tarımsal iskân](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tarimsal-iskan) · [Göçebe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gocebe) · [Göçmen](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gocmen)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.