--- title: "Sermaye azaltımı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermaye-azaltimi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sermaye azaltımı **Kısaca:** Sermaye azaltımı, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TTK m.162 · bölünmenin uygulanmasına ilişkin hükümler a) Sermayenin azaltılması: Esas sermayenin itibari değerinin esas sözleşmede değiştirilerek düşürülmesi. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-162) - 5664 s. K. m.6 · sermaye azaltımı, muafiyetler ve temsil: Esas sermayenin itibari değerinin azaltılmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5664-sayili-konut-edindirme-yardimi-hak-sahiplerine-odeme-yapilmasina-dair-kanun/madde-6) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.162 – 2. Bölünmenin uygulanmasına ilişkin hükümler a) Sermayenin azaltılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-162): Esas sermayenin itibari değerinin esas sözleşmede değiştirilerek düşürülmesi. Ödenmiş ya da ödenmemiş olması sonucu değiştirmez. - TTK m.475 – III - Kararların yerine getirilmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-475): Şirketin esas sermayesinin, kanunda öngörülen usule uyularak düşürülmesi işlemidir. Alacaklıların korunması için bu madde ile ayrıca koşullara bağlanmıştır. ### Kurumlar Vergisi Kanunu - Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/B – Sermaye azaltımında vergileme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5520-sayili-kurumlar-vergisi-kanunu/madde-32b#f1): Madde bakımından, şirket sermayesinin herhangi bir şekilde azaltılmasıdır. Azaltıma konu tutar, sermaye unsurlarının oranlanmasıyla birinci fıkra uyarınca bölünür. ### Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına Dair Kanun - Konut Edindirme Yardımı Hak Sahiplerine Ödeme Yapılmasına Dair Kanun m.6 – Sermaye azaltımı, muafiyetler ve temsil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5664-sayili-konut-edindirme-yardimi-hak-sahiplerine-odeme-yapilmasina-dair-kanun/madde-6#f1): Esas sermayenin itibari değerinin azaltılmasıdır. Madde bakımından nakit ödenen tutar kadar esas sermayenin düşürülmesi anlamına gelir ve tutar pasif kaydına alınır. ## Karıştırılan kavramlar - **Sermaye azaltımı işlemi / vergi muafiyeti** (5664 s. K. m.6): Sermaye azaltımı ve pasif kaydı, EGYO'nun muhasebe ve sermaye işlemidir. Muafiyet, EGYO'nun sermaye değişimi ile bu Kanun gereğince yaptığı tüm işlemleri kapsar. Bu işlemler her türlü vergi, resim ve harçtan muaf tutulur. - **Genel sermaye azaltımı / Bölünme sebebiyle sermaye azaltımı** (TTK m.162): Genel hükümlere göre yapılan sermaye azaltımında TTK m.473 raporu ve m.474 çağrı-ilan usulü uygulanır. Bölünme sebebiyle devreden şirkette sermaye azaltımı ise m.162 gereği bu hükümler dışında kalır. Alacaklılara üç kez çağrı yapılması ve m.473 raporu aranmaz; bunların yerine bölünme sürecinin kendi güvenceleri (m.169, m.174-175) devreye girer. - **Kısmi bölünme / Tam bölünme (sermaye azaltımı)** (TTK m.162): Kısmi bölünmede devreden şirket varlığını sürdürdüğü için malvarlığı kaybı nedeniyle sermaye azaltımı gerekebilir. Tam bölünmede devreden şirket sona erip sicilden silindiği için sermaye azaltımı söz konusu olmaz. m.162 yalnız kısmi bölünme sebebiyle sermaye azaltımı yapılan hâllerde uygulama bulur. - **Sermaye azaltımı / cebri icra** (TTK m.382): Sermaye azaltımında iktisap, azalan sermayeye karşılık gelen payların itfası için zorunlu bir ara adımdır ve şirket karar almış olmalıdır. Cebri icrada iktisap, şirketin ortağına karşı alacağını tahsil etmek amacıyla, ortağın kendi paylarının icra satışında ihale ile gerçekleşir. Sermaye azaltımı m.473-475 hükümlerine bağlıdır; cebri icra hâlinde ise ödenmiş bedel ve alacağın mahsubu aranır. Her iki halde de m.379 yasağı uygulanmaz. - **Esas sermaye payı bedelinin geri verilmesi / sermaye azaltımı yoluyla ödeme** (TTK m.601): Esas sermaye payı bedelinin ortaklara geri verilmesi, şirket sermayesinin korunması ilkesine aykırı olduğundan yasaklanmıştır. Esas sermayenin azaltılması usulüyle yapılan geri ödeme, kanunda öngörülen usul ve koşullara bağlı olarak yasağın istisnasıdır. Azaltım usulüne uyulmadan yapılan ödeme yasak kapsamında kalır; usule uygun azaltım hâlinde ödeme yapılabilir. - **Kullanılabilir özkaynak / Esas sermaye azaltımı** (TTK m.642): Şirketin kullanılabilir özkaynağı varsa, akçe bu özkaynaktan karşılanarak muaccel olur. Özkaynak yetmiyorsa, esas sermayenin ilgili hükümlere göre azaltılması gerekir; esas sermaye azaltımı bu yolla serbest hale gelen kaynağı oluşturur. Birinci fıkra a ve c bentleri alternatif değil, kaynak bakımından sıralı bir ilişki kurar; özkaynak yetmediğinde azaltım yoluna gidilmesi uygulamada ayrıca değerlendirilir. ## İlgili konular - Bölünmenin uygulanmasına ilişkin hükümler ve bölünme belgelerini inceleme hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/bolunmenin-uygulanmasina-iliskin-hukumler-ve-bolunme-belgelerini-inceleme-hakki - Şarta bağlı sermaye artırımı ve sermaye artırımının gerçekleştirilmesi (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sarta-bagli-sermaye-artirimi-ve-sermaye-artiriminin-gerceklestirilmesi - Ortak hükümler, yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi ve geçici maddeler (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/ortak-hukumler-kurumlar-vergisi-kanunu ## Örnek kararlar - 4. Daire, 2021/15 E., 2023/1441 K., 15.03.2023 — ilgili: TTK m.475 - 11. Hukuk Dairesi, 2013/5581 E., 2013/20944 K., 20.11.2013 — ilgili: TTK m.475 - Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2022/611 E., 2023/438 K., 20.03.2023 — ilgili: TTK m.475 ## İlgili terimler [Devreden şirket](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/devreden-sirket) · [EGYO](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/egyo) · [Toplu Konut İdaresi Başkanlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplu-konut-idaresi-baskanligi) · [Teminat altına alma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teminat-altina-alma) · [Tam bölünme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tam-bolunme) · [Ayni sermaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ayni-sermaye) · [Hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahibi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.