--- title: "Sermaye piyasası araçları nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermaye-piyasasi-araclari" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sermaye piyasası araçları **Kısaca:** Sermaye piyasası araçları, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - GVK geç. m.90: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-90) - 6362 s. K. m.3 · kısaltmalar ve tanımlar: Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer araçlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-3) - 5411 s. K. m.86 · yasaklar: Hazine tarafından çıkarılan borçlanma araçları elden çıkarma yükümlülüğünün dışındadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-86) ## Kanuni tanım - **6362 s. K. m.3/1-ş** (Sermaye Piyasası Kanunu): Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer sermaye piyasası araçlarını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-ss ## Kanunda nerede geçiyor ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.2 – Kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-2#f1): Kanunda sayılan ve sermaye piyasasında işlem görebilen, ihraç edilen menkul kıymet ve benzeri varlıkları ifade eder. Maddenin kapsamını belirleyen ilk unsur bu araçlardır. - Sermaye Piyasası Kanunu m.3 – Kısaltmalar ve tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-3#f1-cc): Menkul kıymetler ve türev araçlar ile yatırım sözleşmeleri dâhil olmak üzere Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer araçlardır. Kapsam, Kurulun belirlemesiyle genişleyebilir. ### Gelir Vergisi Kanunu (GVK) - GVK geç. m.90 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/gecici-madde-90#f1): Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarıdır. Maddede para, altın ve döviz ile birlikte sayılmıştır. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.86 – Yasaklar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-86#f2): Madde metninde Kurumun düzenlemek ve denetlemekle sorumlu olduğu kuruluşların çıkardığı her türlü araçlar olarak anılır. Hazine tarafından çıkarılan borçlanma araçları elden çıkarma yükümlülüğünün dışındadır. ## Karıştırılan kavramlar - **Hazine borçlanma araçları / diğer sermaye piyasası araçları** (5411 s. K. m.86): Hazine tarafından çıkarılan borçlanma araçları elden çıkarma yükümlülüğünün dışında tutulmuştur. Kurumun düzenleme ve denetleme sorumluluğundaki kuruluşların diğer her türlü sermaye piyasası aracı otuz gün içinde elden çıkarılmalıdır. Hazine borçlanma aracına sahip olan üye bu araçları elden çıkarmak zorunda değildir. - **Sermaye piyasası araçları / diğer fon kabulleri** (5411 s. K. m.60): 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca ihraç edilen sermaye piyasası araçları bu maddenin hükümlerine tabi değildir. Bu niteliği taşımayan, geri ödeme vaadiyle halktan alınan paralar madde kapsamında kalır. Sermaye piyasası araçlarına ilişkin ihraç, bu madde bakımından izinsiz mevduat kabulü olarak değerlendirilmez. - **Sermaye piyasası araçları / lisanslı depo ürün senetleri** (6362 s. K. m.77): Ana faaliyet konusu sermaye piyasası araçlarıdır. Lisanslı depolar tarafından düzenlenen ürün senetleri de ilgili mevzuata göre yetkilendirilmek kaydıyla bu işlemlerin kapsamına girebilir. Ürün senetleri yönünden yetkilendirme şartı aranır; yetki yoksa bu işlemler kuruluşun faaliyet alanına girmez. - **Devredilen sermaye piyasası araçları / Devredilen para ve diğer alacaklar** (6362 s. K. m.83): YTM'ye devredilen sermaye piyasası araçlarından doğan pay sahipliği hakları (bedelsiz pay ve kâr payı dışında) iadeye kadar donar. Nakit ve diğer alacaklar bakımından bu donma hükmü yer almaz. Devredilen paylarda oy ve benzeri pay sahipliği hakları kullanılamaz; bedelsiz pay ve kâr payı hakkı korunur. ## Örnek kararlar - 2018/80 E., 2022/136 K., 09.11.2022 — ilgili: 6362 s. K. m.2 - 13. Daire, 2024/1054 E., 2024/2168 K., 14.05.2024 — ilgili: 6362 s. K. m.2 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2021/890 E., 2024/987 K., 10.07.2024 — ilgili: 6362 s. K. m.2 ## İlgili terimler [Halka arz](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/halka-arz) · [Kayıtlı sermaye](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kayitli-sermaye) · [Türev araçlar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/turev-araclar) · [Kitle fonlaması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kitle-fonlamasi) · [Menkul kıymetler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/menkul-kiymetler) · [Sermaye avansı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sermaye-avansi) · [Halka açık ortaklık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/halka-acik-ortaklik) · [Asli görev](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asli-gorev) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.