--- title: "Sicil nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sicil" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sicil **Kısaca:** Sicil: Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamını (SMK m.2/1-i) ## Kanuna göre anlamı - **5147 s. K. m.2/1-d** (Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun): Entegre Devre Topoğrafyaları Sicilini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5147-sayili-entegre-devre-topografyalarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-d - **5362 s. K. m.3/1-m** (Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu): Bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak kurulan Esnaf ve Sanatkâr Sicili Müdürlüğünü — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-3#f1-m - **6750 s. K. m.2/1-k** (Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu): Bakanlık tarafından kurulan ya da kurdurulan ve mevzuatı uyarınca kendi özel siciline tescili zorunlu olanlar dışındaki taşınır varlıklar üzerinde, bu Kanun kapsamında tesis edilecek rehinlere ilişkin tescil, terkin, değişiklik gibi tüm iş ve işlemlerin elektronik ortamda gerçekleştirildiği ve sunulduğu merkezi ve aleni Rehinli Taşınır Sicilini — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6750-sayili-ticari-islemlerde-tasinir-rehni-kanunu/madde-2#f1-k - **SMK m.2/1-i** (Sınai Mülkiyet Kanunu): Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamını — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-2#f1-i ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-2#f1-i): Sınai mülkiyet hakları ile geleneksel ürün adlarına ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt ortamıdır. - SMK m.22 – Tescil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-22#f1): Marka tescil kayıtlarının tutulduğu resmi kayıt defteridir. Madde, sicilin alenî olduğunu ve talep edene ücret karşılığında sicil örneği verileceğini öngörür. - SMK m.41 – Tescil (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-41#f1): Marka tescillerinin ve tescile bağlı hususların kayıtlandığı Kurum kayıt defteridir. Sicil kaydı tescilin hukuki dayanağıdır. - SMK m.128 – Lisans verme teklifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-128#f2): Patent ve patent başvurusuna ilişkin hakların ve lisans kayıtlarının tutulduğu Kurum kaydıdır. Maddenin 2. fıkrasındaki engel yalnızca sicilde kayıtlı inhisari lisans için geçerlidir; sicile kaydedilmemiş bir inhisari lisans bu engeli doğurmaz. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.25 – Adalet Bakanlığı merkez, bağlı ve ilgili kuruluşlarında bulunanlar: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-25#f1): Hâkim ve savcının mesleki değerlendirmesinin kaydedildiği belgedir. Maddede yalnızca bu belgeyi düzenleyecek merci belirlenmiştir. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.26 – Yargıtay ve Danıştay hizmetinde olanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-26#f1): Hâkim ve savcının mesleki başarısını, davranışlarını ve niteliklerini gösteren, belli makamlarca düzenlenen kayıt bütünüdür. Maddede sicilin düzenleyicisi belirlenmiştir; sicilin içeriği bu maddede yer almaz. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.61 – Sicil vermeye yetkili olanlar ve uygulanacak ilkeler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-61#f1): Hâkim ve savcının mesleki yeterliliği, davranışı ve çalışmasına ilişkin değerlendirmelerin kayda alındığı kayıt sistemidir. Sicil, kanun gereği yetkili merciler tarafından düzenlenir ve yönetmelikte belirlenen fişler üzerinden tutulur. ### Bilirkişilik Kanunu - Bilirkişilik Kanunu m.8 – Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6754-sayili-bilirkisilik-kanunu/madde-8#f1-b): Bilirkişiliğe kabul edilen kişilerin kaydedildiği kayıttır. Sicile kayıt, listeye kayıttan ayrı bir işlemdir ve bölge kurulunun kararıyla yapılır. - Bilirkişilik Kanunu m.10 – Bilirkişiliğe kabul şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6754-sayili-bilirkisilik-kanunu/madde-10#f4): Bilirkişiliğe kabul edilenlerin kaydedildiği kayıttır. Kabul edilen kişi sicile üç yıl için kaydedilir; kayıt usulü bu maddede değil, ilgili yönetmelikte düzenlenmiştir. ### Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu - HUAK m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6325-sayili-hukuk-uyusmazliklarinda-arabuluculuk-kanunu/madde-2#f1-a): Arabulucular siciline verilen addır. Arabulucu tanımındaki kayıt koşulu, bu siciline kayıtla yerine getirilir. ### Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname - Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname m.41 – Sicil Amirleri ve Sicil Yönetmeliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/399-sayili-kamu-iktisadi-tesebbusleri-personel-rejiminin-duzenlenmesi-ve-233-sayili-kanun/madde-41#f1): Sözleşmeli personelin başarısının tespiti amacıyla tutulan, çalışmasına ilişkin bilgi ve değerlendirmelerin yer aldığı kayıttır. Maddede sicilin içeriği ve düzenlenme usulü yönetmeliğe bırakılmıştır. ### Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu - Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu m.111 – III – Yönetmelik (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/926-sayili-turk-silahli-kuvvetleri-personel-kanunu/madde-111#f1): Personelin hizmet süresindeki çalışmalarının, başarı ve davranışlarının yazılı olarak kaydedildiği değerlendirme belgesidir. Maddeye göre sicillerin hangi usulle verileceği Subay Sicil Yönetmeliğinde gösterilir. ### Yükseköğretim Kanunu - Yükseköğretim Kanunu m.63 – Siciller (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-63#f1): Öğretim elemanının, memurun, diğer personelin veya öğrencinin görev ve davranışlarına ilişkin bilgi ve değerlendirmelerin tutulduğu kayıt bütünüdür. Maddede sicilin içeriği ayrıca sayılmamış, genel hükümlere ve yönetmeliğe bırakılmıştır. ### Türk Sivil Havacılık Kanunu - Türk Sivil Havacılık Kanunu m.95 – Yeterlik belgesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2920-sayili-turk-sivil-havacilik-kanunu/madde-95): Yeterlik belgesi sahiplerine ilişkin kayıtların tutulmasıdır. Tutulma kuralları yönetmelikle düzenlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Sicil raporu / ayrılış sicili** (399 s. K. m.41): Sicil raporu, personelin dönemsel başarısını değerlendiren olağan kayıttır. Ayrılış sicili, personelin hizmet ilişkisinin sona ermesi hâlinde verilen kayıttır. Ayrılış sicilinin hangi hâllerde verileceği ayrıca yönetmelikle belirlenir; olağan dönemsel sicilden ayrı bir kayıt olarak düzenlenir. - **Sicil verilmesi / emsalleri arasında temayüz / seçme sınavı** (926 s. K. m.111): Sicil verilmesi, sicillerin kaydı ve düzenine ilişkin usuldür. Temayüz ve seçme sınavı, astsubayın subaylığa nasbı için aranan nitelik ve sınav koşullarıdır. Maddede üç konu da yönetmeliğe bırakılmıştır; hangisinin uygulanacağı ilgili işlemin konusuna göre belirlenir. - **Hâkim / Savcı (sicil düzenleme bakımından)** (2802 s. K. m.26): Hâkimler için sicil, ilgisine göre daire veya kurul başkanı ya da başkan tarafından düzenlenir. Savcılar için sicil, ilgisine göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ya da Danıştay Başsavcısı tarafından düzenlenir. Sicil düzenleyicisi hâkim ve savcı ayrımına ve bağlı olunan başkanlığa göre belirlenir; madde bu ayrımın ölçütünü ayrıca koymamıştır, ilgi kavramı belirleyicidir. - **Sicil verme yetkisi / sicil fişinin şekli** (2802 s. K. m.61): Sicil verme yetkisi, sicil ilkeleri ve fiş şekli kanunda değil, yönetmelikte düzenlenir. Kanunun kendisi yetki ve fiş kalemlerini doğrudan sıralamaz; yalnızca düzenleme yetkisini Yüksek Kurula verir. Sicil ile ilgili somut kurallar aranırken önce yönetmelik incelenmeli, kanun maddesi tek başına yeterli kabul edilmemelidir. - **Sicil değerlendirmesi / disiplin soruşturması** (2802 s. K. m.61): Sicil, mesleki yeterlilik ve çalışmanın kayda alınmasıdır. Disiplin soruşturması, mesleki kusura bağlı yaptırım sürecidir ve 2802 sayılı Kanunun disiplin hükümlerine tabidir. Bir hâkimin sicil fişine yansıyan olumsuz değerlendirme ile disiplin cezası aynı şey değildir; her biri ayrı usul ve ayrı yetkili merci ile yürür. - **Bilirkişiliğe kabul / sicil ve listeden çıkarma** (6754 s. K. m.8): Bilirkişiliğe kabul, kişinin bilirkişilik faaliyetine başlamasına ilişkin karardır. Sicil ve listeden çıkarma, kayıtlı bilirkişinin bu statüsünün sona erdirilmesine ilişkin karardır. Her iki karar da bölge kurulunun yetkisindedir; çıkarma kararı denetim sonucunda verilebilir. ## İlgili konular - Amaç, kapsam ve tanımlar, arabuluculuğa ilişkin temel ilkeler (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-arabuluculuga-iliskin-temel-ilkeler - Başlangıç hükümleri, marka hakkı ve kapsamı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/baslangic-hukumleri-marka-hakki-ve-kapsami - Tescil, koruma süresi ve yenileme, lisans (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/tescil-koruma-suresi-ve-yenileme-lisans ## Örnek kararlar - 2024/149 E., 2025/194 K., 08.10.2025 — ilgili: 3269 s. K. m.19 - 2018/89 E., 2019/84 K., 14.11.2019 — ilgili: 6754 s. K. m.10 - 2017/20 E., 2018/75 K., 05.07.2018 — ilgili: 6754 s. K. m.10 ## İlgili terimler [Tescil ücreti](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tescil-ucreti) · [Bülten](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bulten) · [Biyolojik materyal](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/biyolojik-materyal) · [Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari) · [Lisans verme teklifi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lisans-verme-teklifi) · [Sınai mülkiyet hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sinai-mulkiyet-hakki) · [Yeterlik belgesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yeterlik-belgesi) · [Arabulucu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/arabulucu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.