--- title: "Sicile kayıt nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sicile-kayit" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sicile kayıt **Kısaca:** Sicile kayıt, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - SMK m.72 · gaspın sona erdirilmesinin sonuçları: Tasarım sahipliğindeki değişikliğin Kurum tarafından tasarım siciline işlenmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-72) - TTK m.936 · genel olarak: Gemi siciline tescil edilmiş durum. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-936) - 5147 s. K. m.37 · zorunlu lisansın verilme şartları: Zorunlu lisans hakkının devrinin Kurum tarafından kaydedilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5147-sayili-entegre-devre-topografyalarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-37) ## Kanunda nerede geçiyor ### Sınai Mülkiyet Kanunu - SMK m.72 – Gaspın sona erdirilmesinin sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-72): Tasarım sahipliğindeki değişikliğin Kurum tarafından tasarım siciline işlenmesidir. Üçüncü kişilerin hakkının sona ermesi bu işleme bağlıdır. - SMK m.80 – Sona erme ve sonuçları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-80#f3): Vazgeçmenin hüküm doğurmasını sağlayan işlemdir. Vazgeçme, bildirimin yapıldığı tarihte değil, sicile kayıt tarihi itibarıyla sonuç doğurur. - SMK m.106 – Sicile kayıt ve hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6769-sayili-sinai-mulkiyet-kanunu/madde-106#f1): Patent başvurusu ve patentin Kurum sicilinde kayda alınmasıdır. Madde, kaydın hangi tarihten itibaren hüküm doğurduğunu ayrıca belirtir. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.936 – I- Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-936#f1): Gemi siciline tescil edilmiş durum. Bu madde bakımından taşınır sayılma sonucunu değiştirmez; sicil kaydı yalnızca 937. ve 1383. maddelerde ayrı rejimlerin uygulanmasında önem taşır. ### Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun - Entegre Devre Topoğrafyalarının Korunması Hakkında Kanun m.37 – Zorunlu lisansın verilme şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5147-sayili-entegre-devre-topografyalarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-37#f7): Zorunlu lisans hakkının devrinin Kurum tarafından kaydedilmesidir. Taraflardan birinin talebi halinde yapılır; kaydedilmeyen devir üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. ### Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu - Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.6 – Odaya kayıt (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5362-sayili-esnaf-ve-sanatkarlar-meslek-kuruluslari-kanunu/madde-6#f1): Esnaf ve sanatkârın meslekî faaliyetine başlamasının ön koşulu olarak esnaf ve sanatkâr siciline yapılan kayıttır. Bu kayıt yapılmadan odaya kayıt yapılamaz. ### Bilirkişilik Kanunu - Bilirkişilik Kanunu m.11 – Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6754-sayili-bilirkisilik-kanunu/madde-11#f3): Bilirkişiliğe kabul edilen kişinin bilirkişi siciline işlenmesidir. Kayıt, kabul kararının verilmesiyle değil, kabul edilenler bakımından üç yıllık süreyle gerçekleşir. ## Karıştırılan kavramlar - **Sicile kayıt / Üçüncü kişiye karşı etki** (SMK m.106): Sicile kaydedilmiş devir, lisans ve tasarruflar, kayıt tarihinden itibaren iyiniyetli üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur. Sicile kaydedilmemiş devir ve tasarruflar iyiniyetli üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; taraflar arasındaki ilişkide geçerli kalabilir. Kayıt, üçüncü kişiye karşı etkinin koşuludur. Üçüncü kişi iyiniyetliyse kayıtsız işlemin sonucu ona karşı ileri sürülemez. - **Sicile kayıt / itiraz yolu** (2644 s. K. m.31): Mahkeme kararının kesinleşmesi ve sicilde karar veçhile kayıt yapılması hâli. Kararın itiraz edilmesi ve genel hükümler çerçevesinde dava açılması hâli. İtiraz halinde kayıt, genel hükümler çerçevesinde açılan davanın sonucuna göre belirlenir; itiraz sicil kaydını kendiliğinden doğurmaz. - **Merkezî sicile kayıt / Resmî Gazete ilanı** (TMK m.104): Merkezî sicile kayıt, Vakıflar Genel Müdürlüğünün işlemidir ve yerleşim yeri mahkemesinin bildirimine bağlıdır. Resmî Gazete ilanı, merkezî sicile kaydolmuş vakfın duyurulmasıdır. İlan, merkezî sicile kayıttan sonra yapılır; kanun ilanın kurucu etkisine ilişkin açık bir hüküm koymamıştır. - **Umuma arz veya sicile kayıt / alenileşme** (5846 s. K. geç. m.1): Eserin yürürlük öncesi ilk defa umuma arz edilmesi ya da sicile kaydedilmesi, yeni kanunun uygulanması bakımından ölçüttür. Eserin yürürlük öncesinde alenileşmesi ise koruma süresinin hesabı bakımından ayrı bir ölçüttür. Her iki durumda da yeni kanun devreye girer, ancak uygulama alanı (eserin kendisi mi, yoksa yalnızca koruma süresi mi) farklı belirlenir. - **Sicile kayıt / sicilden silinme** (HUAK m.19): Sicile kayıt, şartların varlığı ve yazılı başvuru üzerine yapılır (m.20). Sicilden silinme, şartların eksikliği, sonradan kaybı veya yükümlülüklere uyulmaması üzerine yapılır (m.21). Bu madde sicilin tutulmasını düzenler; kaydın ne zaman yapılacağı ve ne zaman silineceği ise m.20 ve m.21 hükümlerine bağlıdır. - **Eğitimi tamamlama belgesi / Sicile kayıt** (HUAK m.25): Eğitim kuruluşunun verdiği belge, eğitimin başarıyla bitirildiğini gösterir. Arabulucu sicilinde kayıt, HUAK m.20 uyarınca Daire Başkanlığına yapılan başvuru ve aranan şartların karşılanmasıyla gerçekleşir. Belgeye sahip olmak tek başına arabulucu olarak görev yapma yetkisi vermez; sicile kayıt için ayrıca m.20'deki koşullar aranır. ## Örnek kararlar - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/2463 E., 2025/1682 K., 17.09.2025 — ilgili: 5362 s. K. m.6 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1782 E., 2024/2672 K., 06.11.2024 — ilgili: 5362 s. K. m.6 - İdare Dava Daireleri Kurulu, 2023/1784 E., 2024/2673 K., 06.11.2024 — ilgili: 5362 s. K. m.6 ## İlgili terimler [İhtisas odası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtisas-odasi) · [Odaya kayıt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odaya-kayit) · [Liyakat](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/liyakat) · [Karma oda](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/karma-oda) · [Gerçek hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-hak-sahibi) · [Kullanım bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kullanim-bedeli) · [Alt lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/alt-lisans) · [İnhisari olmayan lisans](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inhisari-olmayan-lisans) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.