--- title: "Sigorta primi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-primi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sigorta primi **Kısaca:** Sigorta primi, 4 kanunda 6 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.876 · zorunlu masrafların güvencesi: Malikin borçlu olduğu sigorta ödemesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-876) - TTK m.1432 · ödeme yeri: Sigortacının sigorta teminatını vermesi karşılığında sigorta ettirenin ödemekle yükümlü olduğu bedeldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1432) - 5411 s. K. m.130 · fonun gelirleri: Mevduat ve katılım fonu sigortası kapsamında Fona ödenen prim gelirleridir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-130) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.815 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-815): Sigorta sözleşmesi gereği sigortacıya ödenen bedeldir. Maddenin ikinci fıkrasında, intifa hakkı sahibinin hakkının devamı süresince bu primleri ödemekle yükümlü olduğu belirtilir. - TMK m.876 – 4. Zorunlu masrafların güvencesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-876): Malikin borçlu olduğu sigorta ödemesidir. Alacaklının malik hesabına bu primi ödemesi, maddede özel olarak sayılan bir masraf türüdür. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1430 – 2. Sigorta ettirenin borç ve yükümlülükleri a) Prim ödeme borcu aa) Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1430#f1): Sigortacının üstlendiği riskin karşılığı olarak sigorta ettirenin borçlandığı edimdir. Maddeye göre parayla ödenir ve sözleşmede kararlaştırılan tutarda olur. - TTK m.1432 – cc) Ödeme yeri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1432#f1): Sigortacının sigorta teminatını vermesi karşılığında sigorta ettirenin ödemekle yükümlü olduğu bedeldir. Bu maddenin konusu, primin hangi yerde ödeneceğidir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.130 – Fonun gelirleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-130): Mevduat ve katılım fonu sigortası kapsamında Fona ödenen prim gelirleridir. Primin oranı ve ödeme usulü bu maddede belirlenmez. ### İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun - İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun m.61 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6552-sayili-is-kanunu-ile-bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-yapilmasi-ile/madde-61): Sosyal güvenlik sisteminde sigortalının ve işverenin ödemekle yükümlü olduğu katkı payıdır. Madde bakımından yalnızca yıllık ücretli izin süresi için ödenecek ücretler üzerinden hesaplanan primler söz konusudur. ## Karıştırılan kavramlar - **Sigorta yaptırma yükümlülüğü / Sigorta primi ödeme yükümlülüğü** (TMK m.815): Sigortayı yaptırma yükümlülüğü, yerel âdetlere göre iyi yönetimin gerektirdiği hâllerde doğar ve malikin lehine yapılır. Prim ödeme yükümlülüğü, sigortayı yaptırma yükümlülüğü doğmuşsa ya da intifa hakkı sigortalı bir mal üzerinde kurulmuşsa ortaya çıkar. Prim ödeme yükümlülüğü, sigorta yaptırma yükümlülüğünden bağımsız olarak da doğabilir; yani intifa hakkı sigortalı bir malın üzerinde kurulmuşsa intifa hakkı sahibi, sigortayı kendisi yaptırmamış olsa bile primleri öder. - **Genel sigorta primi / iş kazası ve meslek hastalığı primi** (6552 s. K. m.61): Diğer sigorta primleri, izin ücreti üzerinden 5510 esaslarıyla ödenmeye devam eder. İş kazası ve meslek hastalığı primleri, izin ücreti üzerinden alınmaz. İzin ücreti üzerinden yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primi hariç diğer primler ödenir. - **Sigorta primi ve aidat / genel gider** (GVK m.68): Hizmetli ve işçilere ilişkin prim ve aidat, ödeme şartlarına bağlı olarak 2. bentte indirilir. Genel işletme giderleri 1. bent kapsamında, 2. bentteki özel ödeme şartları aranmaksızın, mesleki kazancın elde edilmesi ve idamesi için ödenmiş olması yeterlidir. Hangi bentte sayıldığı, aranan şartları ve uygulanacak sınırı belirler. - **Birinci bent (sigorta primi) / ikinci bent (eğitim ve sağlık harcamaları)** (GVK m.89): Birinci bent, mükellefin, eşinin ve küçük çocuklarının hayat ve şahıs sigortası primlerini kapsar; hayat sigortası primlerinin yarısı, şahıs sigorta primlerinin ise tamamı indirilir ve beyan edilen gelirin %15'i ile asgari ücretin yıllık tutarıyla sınırlıdır. İkinci bent, aynı kişilere ait eğitim ve sağlık harcamalarını kapsar; oran beyan edilen gelirin %10'udur ve harcamaların Türkiye'de yapılmış olup belgelerle tevsik edilmesi aranır. Her iki indirim birlikte yapılabilir; ancak sınırları ayrı hesaplanır. Mükerrer 121. madde kapsamında eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ücretliler, aynı harcamaları ikinci bentten indiremez. - **Sigorta primi karşılanan koruyucu aile / Karşılanmayan koruyucu aile** (2828 s. K. m.23): Eşlerden birinin ay içinde otuz günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması nedeniyle isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında prim ödeyen aile. Eşlerin tam gün ve otuz günden fazla çalıştığı ya da isteğe bağlı sigortalı olan aile. İlk grupta prim, prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanan tutar kadar aylık ödemelere ilave edilerek karşılanır; isteğe bağlı sigortalı olanlar bu kapsamda yer almaz. - **Gelir vergisi stopajı indirimi / sigorta primi işveren hissesi indirimi** (5225 s. K. m.5): Gelir vergisi stopajı indirimi, belgeli işçi ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin muhtasar beyanname üzerinden terkin edilmesidir. Sigorta primi işveren hissesi indirimi, işçinin prime esas kazancı üzerinden hesaplanan işveren payının Hazinece karşılanmasıdır. Birincisinde vergi terkini, ikincisinde Hazine tarafından ödeme söz konusudur; ayrıca ikincisinde çalıştırılabilecek azami işçi sayısı usulü ayrıca belirlenir. ## İlgili konular - Defter tutma, tüketilebilen ve değeri biçilen şeyler (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/defter-tutma-tuketilebilen-ve-degeri-bicilen-seyler - Rehin derecesi ve rehnin paraya çevrilmesi (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/rehin-derecesi-ve-rehnin-paraya-cevrilmesi ## İlgili terimler [İş kazası ve meslek hastalığı primi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/is-kazasi-ve-meslek-hastaligi-primi) · [Nakden ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nakden-odeme) · [Vekâletsiz iş görme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/vekaletsiz-is-gorme) · [İntifa hakkı sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/intifa-hakki-sahibi) · [Malik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/malik) · [Yerel âdet](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yerel-adet) · [Sigorta ettiren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-ettiren) · [Fon](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fon) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.