--- title: "Sigortalı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigortali" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sigortalı **Kısaca:** Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi (SGGSSK m.3/1) ## Kanuni tanım - **SGGSSK m.3/1** (Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu): Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f1-6 ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.1412 – 7. Sigorta ettiren dışındakilerin bilgisi ve davranışı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1412#f1): Riziko sonucu zarara uğrayan ya da tazminat alacağı doğan kişidir. Sigorta ettirenin bilgisi ve davranışı ile sigortalının bilgisi ve davranışı ayrı ayrı değerlendirilebilir. - TTK m.1429 – cc) Rizikonun gerçekleşmesinde kusur (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1429#f1): Rizikonun gerçekleşmesi halinde zarara uğrayan, sigortanın konusunu oluşturan kişi ya da menfaat sahibidir. - TTK m.1431 – bb) Ödeme zamanı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1431#f4): Zarar sigortalarında zarara uğrayabilecek ve tazminat alacaklısı olan kişidir. Başkası lehine sigortada prim borcunu üstlenmesi halinde sözleşme ona karşı devam eder. - TTK m.1452 – D) Koruyucu hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1452#f3): Hasarın ya da zararın konusu olan kişi veya malvarlığının sahibi olup, sigorta ile korunan taraftır. - TTK m.1454 – 2. Başkası lehine sigorta (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1454#f1): Sigorta sözleşmesinden doğan hakların sahibi olan, menfaati sigortalanan üçüncü kişidir. Aksine sözleşme yoksa sigorta tazminatını sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. - TTK m.1459 – III - Tazminat ilkesi — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1459#f1): Sigorta konusu zarara ya da rizikoya maruz kalan ve sigortacının tazmin yükümlülüğünden yararlanan taraftır. Bu maddede tazminat alacaklısı olarak anılır. - TTK m.1475 – 3. Bildirim yükümlülüğü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1475#f1): Sorumluluk sigortasında zarar veren durumundaki ve sigortacıya karşı bildirim yükümlülüğü altında bulunan kişidir. Yükümlülük, sigortalı sıfatıyla sorumluluğunu gerektirecek olaylara ve istemlere bağlıdır. - TTK m.1490 – IV - Hayatı sigorta edilecek kişi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1490#f2): Hayatı ölüm veya hayatta kalma ihtimaline karşı sigorta edilen kişidir. Sigorta ettiren ile aynı kişi olabileceği gibi başka biri de olabilir. - TTK m.1492 – VI - Doktor incelemesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1492): Hayatı, sağlığı ya da bedensel bütünlüğü üzerinde sigorta yapılan kişidir. Sigorta ettiren ile sigortalının aynı kişi olmadığı hâllerde sigortalı sözleşmenin tarafı değildir. - TTK m.1501 – XII - Ödünç verme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1501#f1): Sigorta ile korunan kişi. Ödünç para, bu kişiye verilir. - TTK m.1504 – XV - Sigorta ettiren veya lehtarın sigortalıyı öldürmesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1504#f1): Hayatı veya sağlığı rizikonun konusu olan, ölümü üzerine sigorta bedelinin ödeneceği kişidir. Maddede öldürülen kişi olarak geçer. - TTK m.1507 – I - Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1507#f1): Kaza sonucu ölüm, engellilik veya işgöremezlik riskine maruz kalan ve teminatın kendisine ödendiği kişidir. - TTK m.1509 – III - Sigortalı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1509): Kazanın gerçekleşmesi hâlinde zararı doğrudan uğrayan ya da riziko gerçekleştiğinde sigortanın konusunu oluşturan kişidir. Sigorta ettiren ile sigortalı aynı kişi olabileceği gibi, başkası da olabilir. - TTK m.1510 – IV - Uygulanacak hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1510#f1): Rizikonun gerçekleşmesi halinde sigorta tazminatının veya bedelinin konusu olan kişidir. Madde 1490 ile bağlantılı olarak hayat sigortasında sigortalının kişiliği ve rızası önemlidir. ### Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu - SGGSSK m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-3#f1-6): Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişidir. Sigortalılık statüsü, kişinin adına prim ödenmesi ya da kendi adına prim ödemesi yükümlülüğüne bağlanmıştır. ### İşsizlik Sigortası Kanunu - İşsizlik Sigortası Kanunu m.47 – İşsizlik sigortası ile ilgili tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4447-sayili-issizlik-sigortasi-kanunu/madde-47#f1-c): Kanun kapsamına giren bir işyerinde hizmet akdine dayalı çalışan ve çalıştığı süre içinde işsizlik sigortası primi ödeyen kişidir. Hem çalışmanın hizmet akdine dayanması hem de prim ödenmesi birlikte aranır. ### Sigortacılık Kanunu - Sigortacılık Kanunu m.10 – Tasfiye, birleşme, devir, portföy devri ve iflas (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-10#f4): Bu maddede, sigorta şirketinin iflası halinde iflas masasında üçüncü sırada yer alan ve portföy devrinde fesih hakkı tanınan sigorta sözleşmesi tarafıdır. ## Karıştırılan kavramlar - **İşsizlik sigortası / sigortalı işsiz** (4447 s. K. m.47): İşsizlik sigortası, sigortacılık tekniğiyle işleyen ve gelir kaybını karşılayan zorunlu sigortanın kendisidir. Sigortalı işsiz, bu sigortanın korumasından yararlanmak için gereken kişisel durumu ifade eder. Sigortalı işsiz sayılmak için işini kaybetmiş olmak ve Kuruma başvurup çalışmaya hazır olduğunu bildirmek gerekir; bu adımlar atılmadan kişi işsiz sigortalı sayılmaz. - **Sigortalı / sigortalı işsiz** (4447 s. K. m.47): Sigortalı, işyerinde hizmet akdiyle çalışan ve çalıştığı süre içinde prim ödeyen kişidir. Sigortalı işsiz, sigortalılığı sona eren ve işini kaybeden kişidir. Sigortalılık sıfatı işsizlik halinden önce vardır; işini kaybeden sigortalı, işsiz sigortalı olarak Kuruma başvurarak ayrı bir statü kazanır. - **Sigortalı / Bakmakla yükümlü olunan kişi** (SGGSSK m.3): Sigortalı, adına prim ödenmesi veya kendi adına prim ödenmesi gereken kişidir ve kendi primi üzerinden haklar doğar. Bakmakla yükümlü olunan kişi, genel sağlık sigortalısının yakınıdır ve kendi sigortalılığı bulunmadığında sağlık hizmetlerinden onun üzerinden yararlanır. Sağlık hizmetine ilişkin haklar bakımından sigortalı ile bakmakla yükümlü olunan kişi ayrı tanımlanır; bakmakla yükümlü kişinin kendi adına bir sigortalılığı varsa bu sıfat kaybolur. - **Genel ay / Sigortalı gruplarına göre ay (15'inden 15'ine ve ayın 1'inden sonuna)** (SGGSSK m.3): m.4 birinci fıkra (a) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılar için ay, ayın 15'inden ertesi ayın 15'ine kadar süredir. Diğer sigortalılar için ay, ayın 1'inden sonuna kadar süredir. Prim ve ücret dönemi, sigortalının grubuna göre farklı başlar; her iki durumda da ay otuz gün sayılır. - **Genel sağlık sigortalısı / Sigortalı (sağlık hizmeti bakımından)** (SGGSSK m.3): Genel sağlık sigortalısı m.60'ta sayılan kişilerdir. Sigortalı, kısa veya uzun vadeli sigorta kollarından biri ya da birkaçı bakımından prim ödenmesi gereken kişidir. Bir kişi her iki sıfatı birlikte taşıyabilir; ancak sağlık hizmetine ilişkin yükümlülükler genel sağlık sigortası statüsüne göre belirlenir. - **Sigorta ettiren / sigortalı** (TTK m.1412): Sigorta ettiren, sözleşmeyi yapan ve beyan yükümlülüğünü taşıyan taraftır. Sigortalı, sigorta konusu menfaatin sahibi veya riziko sonucu tazminat alacaklı olan kişidir. Bilgi ve davranış ölçütü önce sigorta ettirene bakılır; sigortalının bilgi ve davranışı, sigortadan haberi olması şartıyla da ölçüt olur. ## İlgili konular - Amaç, kapsam ve tanımlar, sigortalılara ilişkin hükümler (Sosyal Güvenlik Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/amac-kapsam-ve-tanimlar-sigortalilara-iliskin-hukumler ## Örnek kararlar - 2021/106 E., 2024/101 K., 09.05.2024 — ilgili: 4447 s. K. m.47 - Hukuk Genel Kurulu, 2025/12 E., 2026/19 K., 21.01.2026 — ilgili: SGGSSK m.3 - Hukuk Genel Kurulu, 2024/403 E., 2025/732 K., 19.11.2025 — ilgili: SGGSSK m.3 ## İlgili terimler [Sigorta ettiren](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sigorta-ettiren) · [Lehtar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/lehtar) · [Kıyas yoluyla uygulama](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kiyas-yoluyla-uygulama) · [Muaccel](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muaccel) · [İşsizlik sigortası primi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/issizlik-sigortasi-primi) · [Kamu idaresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-idaresi) · [Tereddüt hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tereddut-hali) · [Güncelleme katsayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/guncelleme-katsayisi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.