--- title: "Sit alanı nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sit-alani" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Sit alanı **Kısaca:** Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının bulunduğu ve bu nedenle koruma altına alınan alandır. Sit alanı içinde kalan taşınmaz kültür varlığı, bentlerdeki ayrı bir ölçüte bakılmaksızın bu kapsamda sayılır. (2863 s. K. m.6) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.6 – Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-6#f1-c): Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının bulunduğu ve bu nedenle koruma altına alınan alandır. Sit alanı içinde kalan taşınmaz kültür varlığı, bentlerdeki ayrı bir ölçüte bakılmaksızın bu kapsamda sayılır. - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.21 – İstisnalar ve muafiyetler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-21#f1): Arkeolojik sit veya doğal sit olarak korunan alandır. Madde bakımından önemli olan, üzerinde kesin yapılanma yasağı bulunan taşınmazların bu alanlarda yer almasıdır. - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.50 – Define arama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-50): Tespit ve tescil edilmiş sit alanıdır. Bu alanlarda define arama ruhsatı verilmez. - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.57 – Koruma Bölge Kurullarının görev, yetki ve çalışma şekli: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-57): Tescil edilmiş bir alan olarak kurulun (c) ve (g) bentlerindeki işlemlere konu olan korunan alandır. Sit alanının tescilinden sonra geçiş dönemi yapı şartları üç ay içinde belirlenir. - Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu m.74 – İzinsiz araştırma, kazı ve sondaj yapanlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2863-sayili-kultur-ve-tabiat-varliklarini-koruma-kanunu/madde-74#f1): Kanunun korunması gereken bir yer olarak tespit ettiği alandır. Kazının sit alanında yapılması fıkra 1'deki indirimi engeller. ### Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun - Yıpranan Tarihi ve Kültürel Taşınmaz Varlıkların Yenilenerek Korunması ve Yaşatılarak Kullanılması Hakkında Kanun m.1 – Amaç ve kapsam (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5366-sayili-yipranan-tarihi-ve-kulturel-tasinmaz-varliklarin-yenilenerek-korunmasi-ve/madde-1#f1): Kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurullarınca tescil ve ilan edilen bölgedir. Madde, yenilemenin konusunu bu tescil ve ilan edilmiş bölgelerle sınırlar; tescil edilmemiş alanlar bu kapsamda değildir. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel ölçüt / (c) sit alanı** (2863 s. K. m.6): (a) ve (b) bentleri taşınmazın kendi yaşı ve önemine bakar. (c) bendi, taşınmazın bulunduğu alanın sit alanı olmasına bakar. Sit alanı içindeki taşınmaz kültür varlığı, kendi yaşına bakılmaksızın kapsama girer. - **Parsel içi / parsel dışı müdahale (onaylı koruma amaçlı imar planlı sit alanı)** (2863 s. K. m.57): Taşınmaz kültür varlığının bulunduğu parsel üzerindeki müdahaleler, madde metninde ayrı bir hüküm kapsamında izin ve denetime tabidir. Onaylanmış koruma amaçlı imar planı olan sit alanında, kültür varlığının bulunduğu parseller dışındaki inşaî ve fizikî müdahaleler plan hükümlerine uygun yapılır. Parsel dışı müdahalelerde plan hükümleri belirleyicidir; kurul izni yerine KUDEB veya ilgili idarenin izin ve denetimi aranır. - **Sit alanı veya korunması gerekli yer / Diğer yerler (fıkra 1)** (2863 s. K. m.74): Kazı veya sondajın yapıldığı yer sit alanı ya da bu Kanuna göre korunması gerekli başka bir yer ise indirim uygulanmaz. Yer sit alanı veya korunması gerekli başka bir yer değilse verilecek ceza üçte bir oranında indirilir. Korunmasız bir yerde yapılan kazıda ceza üçte bir indirilmiş olarak belirlenir; korunan yerde yapılan kazıda indirim yoktur. - **Sit alanı / koruma alanı** (5366 s. K. m.1): Sit alanı, koruma kurullarınca tescil ve ilan edilen bölgedir. Koruma alanı, sit alanına ait olan ve onun çevresinde belirlenen alandır. Yenileme hem sit alanını hem de bu sit alanlarına ait koruma alanlarını kapsar; tescil edilmemiş bir alan yenileme konusu olamaz. - **Etkileşim-geçiş sahası / Sit alanı** (2863 s. K. m.3): Etkileşim-geçiş sahası, korunması gereken kültür varlıklarını veya sit alanlarını doğrudan etkileyen, sit sınırı dışında kalmış ya da sit bölgeleri arasında bulunan alanlardır. Sit alanı, kanun uyarınca tespit edilmiş ve koruma altına alınmış alandır. Etkileşim-geçiş sahası sit sınırı dışında olsa da koruma amaçlı imar planının hazırlanmasında dikkate alınır. - **Sit alanı ve tabiat varlığı / tek yapı ölçeğindeki varlık** (2863 s. K. m.7): Sit alanları, tabiat varlıkları ve tek yapı ölçeğindeki taşınmazların tescil kararları, malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlar dahil, Resmî Gazete ve Bakanlık internet sayfası yoluyla duyurulur. Tek yapı ölçeğindeki varlık ve korunma alanlarına ilişkin tescil kararı, malike 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilir. Maliki belli olan tek yapı ve korunma alanı kararlarında tebligat, maliki belli olmayanlarda ilan usulü uygulanır. (Ceza Genel Kurulu, 2017/696 E., 2022/372 K., 24.05.2022; Ceza Genel Kurulu, 2018/500 E., 2019/130 K., 26.02.2019) ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/643 E., 2025/352 K., 28.05.2025 — ilgili: 2863 s. K. m.6, 2863 s. K. m.21 - 12. Ceza Dairesi, 2025/485 E., 2025/3387 K., 27.03.2025 — ilgili: 2863 s. K. m.74, 2863 s. K. m.6 - Ceza Genel Kurulu, 2017/741 E., 2022/57 K., 27.01.2022 — ilgili: 2863 s. K. m.74 ## İlgili terimler [Koruma alanı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-alani) · [Kültür varlığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kultur-varligi) · [Koruma amaçlı imar planı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-amacli-imar-plani) · [Koruma bölge kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-bolge-kurulu) · [Mahallî mülkî amir](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-mulki-amir) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.