--- title: "Son soruşturma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/son-sorusturma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Son soruşturma **Kısaca:** Son soruşturma, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Av. K. m.59 · mahkeme: Avukat hakkında iddianame düzenlendikten sonra Cumhuriyet savcısının dosyayı, son soruşturmanın açılması veya açılmasına yer olmadığı yönünde karar verilmek üzere ağır ceza mahkemesine vermesiyle başlayan ara aşamadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-59) - 2802 s. K. m.89 · kovuşturma kararı ve ilk soruşturma: Hâkim ya da savcı hakkında görevle bağlantılı suç nedeniyle, ağır ceza mahkemesinin kovuşturma açılıp açılmayacağına karar verdiği özel soruşturma aşamasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-89) - 1512 s. K. m.154 · kovuşturma usulü: Kovuşturma yapılması gerekli görülen noter hakkındaki, iddianame ile başlayan ve Ağır Ceza Mahkemesi tarafından karara bağlanan aşamadır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-154) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.89 – Kovuşturma kararı ve ilk soruşturma: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-89#f2): Hâkim ya da savcı hakkında görevle bağlantılı suç nedeniyle, ağır ceza mahkemesinin kovuşturma açılıp açılmayacağına karar verdiği özel soruşturma aşamasıdır. Bu maddede savcının düzenlediği iddianame ile ağır ceza mahkemesine sunulan evrakın konusudur. - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.90 – Son soruşturma merciileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-90#f1): Hâkim ve savcılar hakkında, hakkında yeterli delil bulunduğu kanaatine varılması hâlinde yargılama yapacak mercii belirleyen ve kovuşturmanın açılmasına karar veren aşamadır. Bu karar, yargılamayı yapacak mercii ile ilgili olarak verilir ve kovuşturmanın hangi merciide yapılacağını belirler. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.59 – mahkeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-59#f2): Avukat hakkında iddianame düzenlendikten sonra Cumhuriyet savcısının dosyayı, son soruşturmanın açılması veya açılmasına yer olmadığı yönünde karar verilmek üzere ağır ceza mahkemesine vermesiyle başlayan ara aşamadır. Bu aşama, genel ceza muhakemesindeki kovuşturma aşamasından farklı olarak mahkemenin kovuşturma kararından önceki bir denetim aşamasıdır. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.154 – Kovuşturma usulü (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-154#f2): Kovuşturma yapılması gerekli görülen noter hakkındaki, iddianame ile başlayan ve Ağır Ceza Mahkemesi tarafından karara bağlanan aşamadır. Madde metninde son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına Ağır Ceza Mahkemesince karar verilir. ### Yargıtay Kanunu - Yargıtay Kanunu m.46 – Kişisel ve görevle ilgili suçlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-46#f5): İlk soruşturma evrakının incelenmesinden sonra Birinci Başkanlık Kurulunun gerekli gördüğü hâllerde açtığı nihai soruşturmadır. Görevle ilgili suçlarda dosya Anayasa Mahkemesine, kişisel suçlarda ilgili ceza dairesine tevdi edilir. ## Karıştırılan kavramlar - **Soruşturma aşaması / son soruşturma aşaması** (Av. K. m.59): 58. maddeye göre yürütülen soruşturma, Adalet Bakanlığının izniyle başlayan ve dosyanın bakanlığa tevdiiyle sona eren idari-soruşturma niteliğindeki aşamadır. Dosyanın ağır ceza mahkemesine verilmesiyle başlayan son soruşturma, mahkemenin denetiminde yürüyen aşamadır. İki aşamanın makamları ve denetim mercileri farklıdır; son soruşturma kararını ağır ceza mahkemesi verir. - **Kamu davası açılması / Son soruşturma açılması** (1512 s. K. m.171): Son soruşturma açılmasına karar verilmiş olması, aday hakkında seçilmeye engel bir durumdur. Seçilmiş bir üye hakkında seçilmeye engel bir suçtan dolayı kamu davası açılması, üyenin çalışmalarına katılmasını engeller. Son soruşturma aşaması aday olma aşamasında engeldir; kamu davası açılan seçilmiş üye ise dava sonuna kadar kurul çalışmalarına katılamaz, üyelik sona ermez, yerine yedek üye çağrılır. ## İlgili konular - Reklam yasağı, örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/reklam-yasagi-ornek-cikarabilme-ve-tebligat-yapabilme-hakki ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2019/508 E., 2022/553 K., 15.09.2022 — ilgili: 2802 s. K. m.89, 2802 s. K. m.90 - Ceza Genel Kurulu, 2021/406 E., 2022/538 K., 13.09.2022 — ilgili: 2802 s. K. m.89, 2802 s. K. m.90 - Ceza Genel Kurulu, 2017/346 E., 2018/424 K., 11.10.2018 — ilgili: 2802 s. K. m.89, 2802 s. K. m.90 ## İlgili terimler [İddianame](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/iddianame) · [Fezleke](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fezleke) · [Suçüstü hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sucustu-hali) · [Birinci Başkanlık Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/birinci-baskanlik-kurulu) · [Nihai karar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/nihai-karar) · [Yargı çevresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yargi-cevresi) · [Tevdi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tevdi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.