--- title: "Soruşturma izni nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorusturma-izni" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Soruşturma izni **Kısaca:** Soruşturma izni, 9 kanunda 17 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - Av. K. m.58 · soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı: Avukat hakkında soruşturma yapılabilmesi için Adalet Bakanlığının verdiği izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-58) - 4483 s. K. m.9 · itiraz: Memur veya diğer kamu görevlisi hakkında, görevi sırasında veya göreviyle ilgili suç iddiasıyla soruşturma yapılabilmesi için yetkili merciin verdiği izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-9) - 5411 s. K. m.127 · fon Kurulu üyeleri, Fon personeli, Fonun atadığı veya Fonu temsilen seçilen yöneticilerin, iflas idare memurlarının ve Fon personelinin sorumlulukları: Fon Kurulu üyeleri ile Fon personeli hakkında görevleriyle bağlantılı suçlarda soruşturma yapılabilmesi için ilgili makamdan alınan ön izindir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-127) ## Kanunda nerede geçiyor ### Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.1 – Amaç (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-1): Kamu görevlisi hakkında ceza soruşturması ya da kovuşturması başlatılabilmesi için kanunda gösterilen idari merciden alınması gereken ön onay. Madde bu iznin amacını belirtir; izin koşulları ve merciler ayrı maddelerde düzenlenmiştir. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.3 – İzin vermeye yetkili merciler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-3#f1): Görevi sebebiyle suç işlediği iddia edilen memur ya da diğer kamu görevlisi hakkında soruşturma yapılabilmesi için, kanunda gösterilen merciden alınan yetki belgesidir. Kanun bu izni, memurun kişisel durumuna değil görevine ve atandığı yere bağlar. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.4 – Olayın yetkili mercie iletilmesi, işleme konulmayacak ihbar ve şikayetler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-4#f1): Kanun kapsamındaki suçlar bakımından memur veya diğer kamu görevlisi hakkında soruşturma yapılabilmesi için izin vermeye yetkili merciden alınması gereken izin. Bu madde izin verme usulünü değil, izin istemine konu olacak ihbar ve şikâyetlerin ön koşullarını düzenler. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.8 – Soruşturma izninin kapsamı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-8#f1): Kamu görevlisinin görevi sırasında işlediği iddia edilen suç hakkında, yetkili merci tarafından hazırlık soruşturmasına başlanmasına verilen izindir. Kapsamı, izin verilen olay ve konu ile sınırlıdır. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.9 – İtiraz (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-9#f1): Memur veya diğer kamu görevlisi hakkında, görevi sırasında veya göreviyle ilgili suç iddiasıyla soruşturma yapılabilmesi için yetkili merciin verdiği izindir. Hakkında soruşturma izni istenen kişiyle ilgili ön inceleme sonucunda verilir. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.11 – Soruşturma izninin gönderileceği merci (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-11#f1): Kamu görevlisinin görevi sırasında veya göreviyle bağlantılı işlediği suç bakımından, yetkili merciin soruşturma yapılmasına verdiği karardır. İzin verilmeden bu kapsamdaki suç hakkında doğrudan soruşturma yürütülmesi, bu maddenin sistemi içinde mümkün değildir. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.17 – Değiştirilen hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-17): Görev suçlarında soruşturmanın başlatılabilmesi için yetkili merciden alınması gereken iznin adıdır. Madde, KİT üst yönetimi bakımından bu izin sisteminin uygulanacağını kabul eder. - Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun m.18 – Yürürlükten kaldırılan hükümler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4483-sayili-memurlar-ve-diger-kamu-gorevlilerinin-yargilanmasi-hakkinda-kanun/madde-18): Memurun görevi sırasında veya göreviyle ilgili işlediği iddia edilen suçlarda, ceza soruşturmasının açılabilmesi için kanunun gösterdiği idari merciin verdiği izindir. Bu izin, 4483 sayılı Kanunda düzenlenen usulün temel unsurudur. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.104 – Kurul üyeleri ile Kurum personelinin cezaî ve hukukî sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-104#f1): Kurul başkan ve üyeleri ile Kurum personeli hakkında görevleriyle bağlantılı suç iddiasıyla soruşturma yapılabilmesi için maddede öngörülen ön izin kararıdır. Kurul başkan ve üyeleri için ilişkili Bakan, Kurum personeli için Kurum Başkanı izin verir; iştirak hâlinde Kurum personeli için yetki ilişkili Bakana aittir. - Bankacılık Kanunu m.127 – Fon Kurulu üyeleri, Fon personeli, Fonun atadığı veya Fonu temsilen seçilen yöneticilerin, iflas idare memurlarının ve Fon personelinin sorumlulukları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-127#f1): Fon Kurulu üyeleri ile Fon personeli hakkında görevleriyle bağlantılı suçlarda soruşturma yapılabilmesi için ilgili makamdan alınan ön izindir. Fon Kurulu üyeleri için ilişkili Bakan, Fon personeli için Fon Kurulu Başkanı izin verir; iştirak hâlinde işlenen suçlarda personel bakımından yetki ilişkili Bakandadır. ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.58 – Soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-58): Avukat hakkında soruşturma yapılabilmesi için Adalet Bakanlığının verdiği izindir. İzin, soruşturmanın başlayıp ilerleyebilmesinin ön koşuludur ve izin verilmeden avukatın savunması alınamaz. ### Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.220 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/703-sayili-anayasada-yapilan-degisikliklere-uyum-saglanmasi-amaciyla-bazi-kanun-ve-kanun/madde-220#f2): 4483 sayılı Kanun kapsamında, memur ve diğer kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili suçlarında soruşturmaya geçilmesi için verilen izin. Maddede bu iznin hangi makam tarafından verileceği belirlenir. ### Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu - Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu m.26 – Soruşturma izni ve yargılama (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2937-sayili-devlet-istihbarat-hizmetleri-ve-milli-istihbarat-teskilati-kanunu/madde-26#f4): Maddede tanımlanan kişiler hakkında soruşturma yapılabilmesi için Cumhurbaşkanından alınması gereken ön onaydır. İzin verilmeden soruşturma başlatılamaz; izin verilmesi kovuşturma aşamasını değil soruşturmanın açılmasını şarta bağlar. ### Sayıştay Kanunu - Sayıştay Kanunu m.69 – Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyeler dışındaki meslek mensupları hakkında ceza kovuşturması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6085-sayili-sayistay-kanunu/madde-69#f1): Görevleri sebebiyle suç işlediği iddia edilen meslek mensubu hakkında soruşturma yapılabilmesi için Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunun ya da itiraz hâlinde Yüksek Disiplin Kurulunun verdiği karardır. İzin verilmemesi hâlinde soruşturma açılamaz. ### Sermaye Piyasası Kanunu - Sermaye Piyasası Kanunu m.133 – Kurul Başkan ve üyeleri ile Kurul personelinin hukuki ve cezai sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6362-sayili-sermaye-piyasasi-kanunu/madde-133#f1): Kurul Başkan, üye ya da personeli hakkında görevle bağlantılı suç soruşturmasının başlatılabilmesi için yetkili makamın verdiği ön onaydır. Bu izin olmadan soruşturma başlatılamaz. ### Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu - Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu m.10 – Kurul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6701-sayili-turkiye-insan-haklari-ve-esitlik-kurumu-kanunu/madde-10#f13): 4483 sayılı Kanun uyarınca Başkan ve üyeler hakkında soruşturma yapılabilmesi için Cumhurbaşkanı veya görevlendireceği bakanın iznidir; izin kararlarına itiraz Danıştay tarafından karara bağlanır. ## Karıştırılan kavramlar - **Soruşturma izni verilmesi / soruşturma izni verilmemesi** (4483 s. K. m.9): İzin verilmesi halinde itiraz hakkı, hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisine aittir. İzin verilmemesi halinde itiraz hakkı, Cumhuriyet başsavcılığına ve şikayetçiye aittir. Hangi kararın hangi tarafa itiraz hakkı verdiği belirlenir; her iki durumda da itiraz süresi tebliğden itibaren on gündür. - **İşleme koymama kararı / soruşturma izni verilmemesi kararı** (4483 s. K. m.9): İzin vermeye yetkili merciin işleme koymama kararına karşı itiraz hakkı yalnızca şikayetçiye tanınmıştır. Soruşturma izni verilmemesi kararına karşı itiraz hakkı Cumhuriyet başsavcılığına ve şikayetçiye tanınmıştır. Şikayetçi her iki kararın karşısında itiraz edebilirken, Cumhuriyet başsavcılığı yalnızca izin verilmemesi kararına itiraz edebilir. - **Soruşturma izni verilmesi / verilmemesi** (5411 s. K. m.104): İzin verilmesi hâlinde karar ilgililere tebliğ edilir ve itiraz süresi ya da itiraz sonucu beklenir. İzin verilmemesi hâlinde karar aleyhine on beş günlük süre içinde Danıştaya itiraz edilebilir. İzin verilmiş olsa bile itiraz süreci tamamlanmadan soruşturma başlatılamaz. - **Soruşturma izni veren makam / Kurul personeli ile Kurul üyeleri** (6362 s. K. m.133): Kurul Başkan ve üyeleri için izin ilgili Bakan tarafından verilir. Kurul personeli için izin Kurul Başkanı tarafından verilir. Hangi kişinin hangi makamdan izin alacağı belirlenir; iştirak hâlinde personel hakkında izin yetkisi ilgili Bakanda toplanır. - **Soruşturma izni verilmesi / izin verilmemesi** (6362 s. K. m.133): İzin verilmesi kararı ilgililere tebliğ olunur. İzin verilmemesi kararı da aleyhine itiraz yoluna konu olur. Her iki karara karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde Danıştay nezdinde itiraz edilebilir. - **Soruşturma izni gerektiren suç / izin gerektirmeyen suç** (4483 s. K. m.13): Görevle ilgili suçlar 4483 sayılı Kanun kapsamında soruşturma izni aranarak yürütülür. Suçüstü, ağır cezayı gerektiren suçlar, irtikap, rüşvet, zimmet, kaçakçılık ve ihaleye fesat gibi suçlar izne tabi değildir. İzne tabi olmayan suçlarda madde metnindeki istisnai mahkeme kuralı değil genel hükümler uygulanır; yani görevli mahkeme genel hükümlere göre belirlenir. ## İlgili konular - Reklam yasağı, örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/reklam-yasagi-ornek-cikarabilme-ve-tebligat-yapabilme-hakki ## Örnek kararlar - Ceza Genel Kurulu, 2014/855 E., 2015/356 K., 03.11.2015 — ilgili: 4483 s. K. m.3, 4483 s. K. m.8 - Ceza Genel Kurulu, 2008/277 E., 2009/16 K., 03.02.2009 — ilgili: 4483 s. K. m.3, 4483 s. K. m.18 - Ceza Genel Kurulu, 2005/31 E., 2005/28 K., 15.03.2005 — ilgili: 4483 s. K. m.1, 4483 s. K. m.18 ## İlgili terimler [Yetkili merci](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yetkili-merci) · [Görev sırasında işlenen suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gorev-sirasinda-islenen-suc) · [Geçici iş göremezlik](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-is-goremezlik) · [İlave ücret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilave-ucret) · [Kabul edilebilir mazeret](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kabul-edilebilir-mazeret) · [Kişisel suç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kisisel-suc) · [Koruma tedbiri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-tedbiri) · [İtiraz süresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/itiraz-suresi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.