--- title: "Soruşturma nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorusturma" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Soruşturma **Kısaca:** Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi (CMK m.2/1-e) ## Kanuni tanım - **CMK m.2/1-e** (Ceza Muhakemesi Kanunu): Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanunu/madde-2#f1-e ## Kanunda nerede geçiyor ### İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun - İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.5 – Genel Müdürlüğün görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3577-sayili-ithalatta-haksiz-rekabetin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-5#f1-b): Soruşturma açılmasına Kurulun karar vermesinden sonra Genel Müdürlük tarafından yürütülen, damping veya sübvansiyon ve zararın araştırıldığı incelemedir. Ön incelemeden ayrı bir aşamadır ve ön incelemenin sonucuna bağlı olarak başlar. - İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.6 – İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu ve görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3577-sayili-ithalatta-haksiz-rekabetin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-6#f1-a): Kurulun, ithalatta haksız rekabet iddiası üzerine açabildiği ve sonuçlandırabildiği inceleme sürecidir. Soruşturmanın açılıp açılmayacağı Kurulun kararına bağlıdır. - İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.11 – Taahhütler (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3577-sayili-ithalatta-haksiz-rekabetin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-11#f1): Damping veya sübvansiyon iddiasının incelendiği ve Kurulun önlem alıp almayacağına karar verdiği usuldür. Taahhüt, bu süreç devam ederken verilebilir; soruşturmanın durdurulması veya sonuçlandırılması bu süreçten çıkmak anlamına gelir. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.248 – Etkin pişmanlık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-248#f1): Kanunun öngördüğü yetkili makamlarca suç şüphesinin öğrenildiği andan iddianamenin kabul edilmesine kadar uzanan evredir (CMK m.2/1-e). ### Avukatlık Kanunu - Av. K. m.141 – Disiplin kovuşturmasının açılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1136-sayili-avukatlik-kanunu/madde-141#f3): Kovuşturma açılmadan önce, yönetim kurulunun kendi üyelerinden birine verdiği ve kovuşturma açılıp açılmayacağına esas olan inceleme faaliyetidir. Soruşturmacı delil toplar, gerekli gördüğü kişilerin ifadesini yeminle alabilir ve avukatı dinledikten ya da dinlemek için süre verdikten sonra raporunu yönetim kuruluna sunar. ### Noterlik Kanunu - Noterlik Kanunu m.124 – Soruşturma şekli (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1512-sayili-noterlik-kanunu/madde-124#f1): Bir noter hakkında yolsuzluk iddiası ya da şikayet üzerine yapılan, olguyu aydınlatmaya yönelik idari ve adli inceleme. Madde bu soruşturmanın yürütücüsünü ve sonuçta düzenlenen evrakın akıbetini belirler. ### Yükseköğretim Kanunu - Yükseköğretim Kanunu m.9 – Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2547-sayili-yuksekogretim-kanunu/madde-9#f1-b): Yükseköğretim Kurulu Başkanının istemi üzerine, Kanunun 53. maddesine göre yürütülen incelemedir. Kendiliğinden başlatılması öngörülmemiştir; istem Başkandan gelmelidir. ### Hakimler ve Savcılar Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kanunu m.6 – Denetim, inceleme, soruşturma ve kovuşturma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2802-sayili-hakimler-ve-savcilar-kanunu/madde-6#f1): Hâkim ve savcı hakkında, görevle ilgili veya görevi sırasında işlenen suçlar ya da disiplin yönünden araştırma yapılmasıdır. Maddenin metninde soruşturma ve inceleme işlemleri birlikte anılmaktadır. ### Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun - Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun m.17 – Cumhuriyet başsavcılığının görevleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5235-sayili-adli-yargi-ilk-derece-mahkemeleri-ile-bolge-adliye-mahkemelerinin-kurulus-gorev-ve/madde-17#f1-1): Kamu davasının açılmasına yer olup olmadığına karar verilebilmesi için maddi gerçeğin araştırılmasıdır. Savcı bizzat yapabileceği gibi yaptırabilir de. ### Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu - Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu m.17 – Kurul müfettişlerinin görev ve yetkileri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6087-sayili-hakimler-ve-savcilar-kurulu-kanunu/madde-17#f1-b): Kurul müfettişlerince, gerektiğinde hâkim veya savcı hakkında yürütülen, bilgi toplama işlemlerinden daha ileri bir işlemdir. Maddenin (2) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca ceza muhakemesi mevzuatına göre yetki kullanılarak yürütülür. ## Karıştırılan kavramlar - **Zorunlu karar süresi / Soruşturma görevi** (Av. K. m.141): Yönetim kurulunun kovuşturma hakkında karar verme yükümlülüğü, süreye bağlı zorunlu bir görevdir. Soruşturma görevlendirmesi ise yönetim kurulunun takdirine bırakılmış isteğe bağlı bir aşamadır. Soruşturma yaptırılmaması karar yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; yönetim kurulu soruşturma yapmadan da kovuşturma kararı verebilir ya da yer olmadığına karar verebilir. - **İhbar üzerine soruşturma / Re'sen soruşturma** (Av. K. m.141): İhbar, şikâyet, istem ya da Cumhuriyet savcısının isteği üzerine yapılan soruşturmada bir başvuru kaynağı vardır. Re'sen soruşturmada yönetim kurulu kendiliğinden harekete geçer. Her iki halde de madde aynı soruşturma usulünü uygular; yalnızca başlangıç kaynağı farklıdır. Süre hesabında hangi tarihin esas alınacağı, başvuru tarihine ya da kurulun öğrendiği tarihe bağlı olarak tartışılabilir. - **Bakanlığın yaptırdığı soruşturma / Şikayet veya haberdar olma üzerine yapılan ön soruşturma** (1512 s. K. m.124): Bakanlık, bir noter hakkında soruşturma gerektiğinde soruşturmayı yaptırır. Müfettiş veya savcılık, şikayet ya da yolsuz işlemden haberdar olduğunda kendiliğinden derhal soruşturma yapar. İlk durumda Bakanlığın talebi, ikinci durumda makamların resen ve derhal hareketi esastır. - **Denetim (a) / Soruşturma (b)** (2547 s. K. m.9): Denetim, kurumların faaliyetlerinin genel olarak amaç ve ilkelere uygunluğunu inceler ve Kurulun hazırladığı esaslara bağlıdır. Soruşturma, belirli bir konuda Başkanın istemiyle yapılan ve 53. maddeye bağlı olan incelemedir. Denetim genel bir gözetim işlevidir; soruşturma ise Başkanın istemine bağlı, belirli konulu bir görevdir. Soruşturmanın usulü 53. maddeye göre belirlenir. - **Denetim / inceleme / soruşturma** (2802 s. K. m.6): Denetim, hâkim ve savcının görevini mevzuata uygun yapıp yapmadığının genel olarak izlenmesidir. İnceleme ve soruşturma, belirli bir hal veya eylem hakkında yürütülen ve gerektiğinde suç veya disiplin sonucuna varan işlemlerdir. Her biri için yürütme usulü ve yetkili kişi ayrıdır; denetim ve inceleme/soruşturma aynı madde içinde ayrı işlemler olarak sayılmıştır. - **Ön inceleme / soruşturma** (3577 s. K. m.5): Ön inceleme, soruşturma açılıp açılmayacağının değerlendirildiği ilk aşamadır. Soruşturma, Kurulun açılmasına karar vermesinin ardından yürütülen aşamadır. Genel Müdürlük ön incelemede yalnızca Kurula teklif sunar; soruşturmanın açılması Kurulun kararına bağlıdır. ## İlgili konular - Disiplin işlem ve cezaları, baroya yazılmadan önceki ve meslekten ayrıldıktan sonraki eylem (Avukatlık Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/avukatlik-hukuku/disiplin-islem-ve-cezalari-baroya-yazilmadan-onceki-ve-meslekten-ayrildiktan - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik ## Örnek kararlar - Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/55 E., 2023/574 K., 24.05.2023 — ilgili: 3577 s. K. m.6, 3577 s. K. m.11 - 7. Daire, 1993/5131 E., 1995/121 K., 24.01.1995 — ilgili: 3577 s. K. m.6, 3577 s. K. m.11 - 2018/113 E., 2020/48 K., 24.09.2020 — ilgili: 3577 s. K. m.6 ## İlgili terimler [Geçici önlemler](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecici-onlemler-m169) · [Taahhüt](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/taahhut) · [Denetim](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/denetim) · [Kovuşturma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kovusturma) · [Kamu Davası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kamu-davasi) · [Yükseköğretim Denetleme Kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yuksekogretim-denetleme-kurulu) · [Cumhuriyet başsavcılığı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/cumhuriyet-bassavciligi) · [İnceleme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/inceleme) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.